Làm chồng

Này mình ạ! Em tính xin nghỉ chế độ đây. Cái gì? Hắn có nghe nhầm không đấy. Không bị kỷ luật, cũng chẳng phải diện dôi dư lại đang là hiệu trường mà lại đòi nghỉ hưu trước tuổi. A, hay nghỉ để về về chăm sóc thằng già ngoài kia. Hắn cười khẩy.

- Cô điên à.

- Không. Em nghĩ kỹ, cũng chỉ còn hai năm nữa là hưu rồi. Mình nghỉ trước vẫn được giữ nguyên bậc lương, vừa được thêm mấy trăm triệu bạc, người khác lại có thêm cơ hội lên thay mình.

- Hừ! Nghỉ đi, nghỉ đi! Hoan nghênh. Nghỉ đi để về mà chăm sóc cái thằng già đang chờ cô ngoài kia?

- Ai? Vợ há hốc miệng.

- Ai? Ai? Thằng chồng cũ của cô ý.

Hắn gườm gườm nhìn vào vợ rồi tiện chân đá văng cái ghế đặt cạnh giường trước khi lao ra cửa. Vợ há hốc miệng thảng thốt, bàng hoàng định lắp bắp nói gì đó nhưng không thốt nên lời.

… Gần ba mươi năm, đó là khoảng thời gian hắn sống trong lâng lâng của hạnh phúc. Học xong lớp bảy, hắn không thi vào cấp ba mà tình nguyện nhập ngũ. Năm đó hắn mười tám tuổi. Thực ra thì cha hắn cũng đã trù tính cả. Nhà hắn nghèo, đông con, nhiều miệng ăn, học chừng đó chứ có học lên nữa rồi thì cũng cứ phải về với gốc tre, bụi lúa, chi bằng cho hắn đi bộ đội vừa đỡ miệng ăn, vừa rèn luyện cho hắn thành người. Sau đó tính thế nào rồi tính. Hắn nhập ngũ tháng Giêng thì qua tháng Tư, nhà hắn cùng gần trăm hộ khác tình nguyện đi kinh tế mới Tây Nguyên. Cha hắn viết thư bảo phải đi con ạ. Chín miệng ăn, ở nhà quay quắt đói, vô đó đất đai nhiều, lại được nhà nước hỗ trợ. Cả gia đình đi trước, con thì chờ xuất ngũ rồi tính tiếp. Lúc đầu hắn ngỡ ngàng, người cha lầm lì của hắn, tuổi đã ngoài 50 vẫn chưa biết thị trấn huyện nằm ở đâu vậy mà quyết định rời bỏ quê hương đi kinh tế mới. Nhưng rồi hắn cũng nhẹ lòng, chắc cha đã nghĩ nhiều lắm, đi chẳng phải tìm kiếm sang giàu cho cha mà là để hắn và lũ em hắn được đổi đời. Khi hắn xuất ngũ, luẩn quẩn, loanh quanh một thời gian ở quê rồi hắn cũng nhảy vô đoàn tụ gia đình.

Trên quê mới, gần một trăm hộ làng hắn được bố trí định cư thành một xóm giáp vùng biên. Hắn là bộ đội xuất ngũ, được chính quyền bố trí làm đội trưởng đội tự vệ thôn. Nói là thôn, nhưng vùng canh tác của dân trải rộng tới dãy Nâm Nung. Mỗi ngày cuốc bộ cả chục cây số đường đèo dẫu cực nhọc mà vui. Với những người chưa qua quân ngũ, mỗi ngày tuần tra là một ngày mệt mỏi nhưng với hắn, chừng đó nào có sá chi. Những năm tháng làm anh binh nhì, binh nhất đã luyện rèn cho hắn sự dẻo dai và khỏe mạnh. Ấy là chưa nói, kể từ hôm hắn tạt ngang qua cái phân hiệu trường tiểu học, thấp thoáng bóng dáng hai cô giáo trẻ, càng làm cho hắn háo hức hơn.

Phân hiệu trường tiểu học vùng biên nho nhỏ, xinh xinh, có hai lớp học được thưng bằng gỗ ván, mái lợp tôn. Một cô đã có chồng, nhà thị trấn. Cứ đầu tuần, chồng chở vô, cuối tuần chồng đón về, tíu ta tíu tít cười nói rồi khuất dần dưới vạt cỏ xuyến chi phủ tràn con dốc. Phía cổng trường, cô giáo còn lại đứng tần ngần mỗi buổi hoàng hôn. Cứ thấy bóng dáng cô giáo ấy, hắn lại dâng lên một nỗi niềm bâng khuâng khó tả. Và hắn làm quen. Hôm đó, hắn quyết định mặc bộ quân phục cũ và tạt vào trường học xin nước uống. Cô giáo rất đỗi ngạc nhiên khi thấy ở cái nơi biên cương heo hút này, một anh bộ đội cao lớn, phong trần xuất hiện với nụ cười tươi rói. Đẹp thật! Cái dáng ấy, mái tóc ấy và bờ ngực nở nang ấy thì lũ con gái ngoài thị trấn còn thua. Ấy thế nhưng sao cách nói chuyện có vẻ ngài ngại thế nhỉ. Hay cô giáo đã có nơi có chốn rồi? Nghĩ vậy nhưng hắn không dám hỏi han nhiều. Một lần khi hắn đang cùng đám dân quân đi tuần tra khu vực rẫy giáp đường vành đai biên giới, ngước nhìn lên thì thấy cô giáo đang vẫy tay liên tục. Hắn vội quệt những vệt mồ hôi còn lấm lem trên trán và chạy vù lên đồi. Thì ra, có một em học sinh bị đau bụng dữ dội cần cấp cứu. Hắn cuồng cuống bế lấy cháu bé để cùng cô giáo chạy cắt đồi xuống đường cái nhờ xe chạy đến trạm quân dân y của đồn biên phòng. May mắn thay, người ta đã kịp mổ ruột thừa cứu cháu bé. Cái đêm ở lại trạm quân dân y hắn đã được chuyện trò thật lâu cùng cô giáo. Rồi hắn đến thăm cô giáo nhiều hơn. Hôm nào, không đi tuần, hắn lại giục mẹ nấu cơm chiều, ăn vội để cuốc bộ đến trường.

Cô giáo nhiều hơn hắn những bốn tuổi. Chính cô giáo cũng ngạc nhiên mà cười khẽ: Già trước tuổi rồi ông cụ non ạ. Ừ, thì cứ cho hắn già trước tuổi đi. Có thế hắn mới đủ tự tin đi bên cạnh cô giáo chứ. Có thế hắn mới đủ bản lĩnh để tính chuyện người lớn được chứ. Hắn cứ đến và đi cạnh cô giáo hơn năm trời thì mới dám ngỏ lời. Cái chuyện hắn ngỏ lời mỗi khi nhắc lại cả hai vẫn cứ đỏ mặt thẹn thùng. Lần đó, một ngày cuối tuần, khi nắng chiều đã loang vào vách núi, hắn chuẩn bị được một bó lan rừng. Lần này, hắn chẳng ngại ngần gì mà không nói, hắn yêu cô giáo. Leo con dốc dẫn lên cổng trường, chú cún đang tha cái áo nịt trắng chạy đằng trước, cô giáo đuổi theo đằng sau. Sau một lúc ngơ ngác, hắn hiểu ra chuyện liền chặn đầu con cún, đá cho một phát, cún con đau điếng la lên ăng ẳng rồi bỏ lại cái áo nịt chạy biến. Hắn cầm lên thật tự nhiên. Cô giáo đỏ lựng cả mặt, luống cuống xin lại cái áo nịt, giặt giũ rồi phơi phóng lên dây. Cái gương mặt đẹp đượm buồn ấy nhìn hắn đằm nỗi yêu thương đến lạ. Hắn bặm môi trao cô giáo bó phong lan rồi chẳng nói chẳng rằng về thẳng.

Cô giáo bảo, lấy em anh sẽ khổ. Em không được như những cô gái khác đâu. Anh không hiểu em đâu! Những lần đầu cô giáo nói, hắn còn im lặng, những lần sau, mỗi lúc cô giáo định nói gì đó, hắn lấy tay khẽ khàng bịt miệng cô giáo lại. Mắt cô giáo nhoèn nhoẹt nước. Có chuyện này cô giáo phải nói. Em… Nhưng hắn lại ôm chầm cô giáo, quyết định rồi, không nói gì nữa.

Không ân hận nhé.

Thỉnh thoảng nhìn đôi tay chan sạn bởi những ngày dài cầm cán cuốc, lưỡi cưa hắn lại thở phào. Hạnh phúc mà vợ chồng hắn có được xây đắp bằng bàn tay ấy, bàn tay cuốc cào, vườn rẫy. Chính tình yêu đã cho bàn tay ấy sức mạnh để dựng xây nên một cơ ngơi như ngày hôm nay. Rẫy có hơn hai chục héc ta trồng cây ăn trái, nhà cửa đầy đủ tiện nghi sinh hoạt. Chừng đó tháng năm cũng đủ để cho ba cô con gái lớn khôn và trưởng thành. Giờ đây mỗi đứa mỗi nơi, chúng học xa nhà rồi lập nghiệp ở thành phố. Đứa lớn còn tính sẽ động viên bố mẹ ra thành phố ở. Nhưng không, chúng sao hiểu được, cái làng vùng biên này đã là nơi thắp lên tình yêu của vợ chồng hắn và nảy nên những hạt mầm hạnh phúc cho chúng có được ngày hôm nay. Vợ chồng hắn sẽ chẳng đi đâu cả. Mỗi ngọn núi, mỗi vạt rừng, từng con dốc thoải chạy xa ra lũng vắng đều là máu thịt, đều là yêu thương đối với hắn. Vợ bảo, anh giờ cũng không cần phải lam lũ quá làm gì! Vườn rẫy thì cho thuê đi. Dành thời gian giao lưu, gặp gỡ bạn bè cho thoải mái! Ừ thật. Những hẵng gượng tí đã. Con cái chúng nó nói vậy nhưng cũng cần phải hỗ trợ thêm cho chúng, vợ thì còn lo việc trường, việc xã. Cứ khi nào vợ nghỉ hưu, hai vợ chồng hắn sẽ cùng du sơn, ngoạn thủy. Muốn thế, hắn phải dành dụm, tích lũy từ giờ. Nghe hắn tâm tư thế, vợ lại tủm tỉm cười.

…Vậy mà vợ đã giấu giếm hắn, đã lừa dối hắn, Cái con đàn bà khốn nạn. Hắn ngu ngơ, khù khờ quá hay tạo hóa bất công với hắn? Hắn cố hồi tưởng lại những tháng ngày vợ chồng hắn tìm hiểu rồi yêu, rồi cưới nhau. Dường như mấy lần vợ định nói, nhưng hắn cứ không cho nói. Hắn sợ vợ  nói điều xúi quẩy hay hắn sợ vợ nói cái điều sẽ làm hắn tổn thương? Có thể lắm chứ. Ôi, cái người đàn bà mấy mươi năm hắn cứ nghĩ đã dành sự trong trắng, yêu thương hết thảy cho hắn hóa ra lại không phải vậy?

Phải mất một ngày hắn mới hết bàng hoàng. À. Cái con mẹ này. Cái con mẹ đã đẻ cho hắn ba cô con gái, cái con mẹ mà hắn vẫn cưng nựng một vợ yêu, hai vợ yêu ngày ngày thì ra là thế này đây. Vậy là nó đã có chồng trước khi hắn cưới làm vợ. Cay. Thà nó cứ huỵch toẹt ra ngay từ đầu thì hắn đỡ sốc. Mà từ đầu nếu nó không nói thì gần ba mươi năm tay ấp má kề nó không mở miệng được sao?

Hắn cầm điện thoại lên. Hắn sẽ gọi vợ về ngay để xem vợ giải thích với hắn thế nào đây. Hừ, cái con này ghê thật, đã lừa dối hắn suốt mấy chục năm nay.

…Cái vốc nước mát từ con suối trong văn vắt uốn quanh bờ rẫy nhà hắn vẫn không giúp hắn bớt thấy phừng phừng trên mặt. Hắn cần một làn gió phe phẩy, cần một tiếng bìm bịp gọi chiều trên đồi vắng để làm dịu đi cơn uất nghẹn. Ấy vậy mà gió càng vi vút, bìm bịp càng não nề gọi bầy, hắn càng phẫn uất. Hắn xăm xăm đạp chân mạnh xuống lối mòn cắt qua rẫy hàng xóm đi lên đỉnh Nâm Kar. Ở đó, có thể thu gọn toàn bộ những núi đồi trùng điệp ngút ngàn qua bên kia biên giới, hắn sẽ hét lên thật mạnh, bao nhiêu u uất may ra  được tống ra bớt phần nào.

Sao đợt đó vợ cứ nằng nặc đòi về một mình mà không cho hắn về? Sợ hắn biết chuyện chồng cũ hay để tằng tịu với nhau. Tình cũ không rủ cũng tới mà! Hắn sẽ phải đay nghiến cho vợ khóc, cho vợ quỳ lạy, van xin hắn, cho vợ đập đầu xuống đất thề thốt, cứ thế, cứ thế may ra hắn mới nhẹ nhõm hả hê, nguôi ngoai được phần nào. Được, cái con mẹ này dám coi thường hắn à? Và hắn chạy, chạy một mạch về nhà.

Cửa khóa. À, khóa cửa à. Hắn đạp thật mạnh, Cửa rung lắm ầm ầm nhưng không bật mở. Hắn ngồi xuống bậc thềm. Hắn hét, hét như chưa từng được hét.

Cái con đĩ kia. Sao mày lại phải giấu giếm, lừa dối tao? Hừ hừ.

Hắn quờ quạng trong không khí. Có cái gì như vướng vào tay. Hắn uể oải liếc sang. Một tờ giấy chi chít những chữ còn ướt nhẹp. Hừ, ân hận à, hối lỗi à, khóc lóc viết thư van xin chứ gì? Nào. Để xem van xin thế nào nào.

“Anh!

Em viết cho anh mấy dòng này không phải để thú nhận lỗi lầm hay van xin anh tha thứ mà là để giải tỏa những ẩn ức khổ đau bấy nay em âm thầm chịu đựng. Và em không ngờ nỗi đau đó giờ lại đổ hết lên anh!

Đúng, người đó là chồng cũ của em. Cái người đàn ông lầm lụi, thô kệch và đáng thương mà anh đã gặp, đã bao lần đối diện. Trước đây, em đã từng dằn vặt rằng thật sai lầm khi đi đem cái đời con gái cho một người đàn ông như vậy. Nhưng giờ ngẫm lại, chắc chắn em đã không sai.

Ngày đó, gia đình em nghèo và em chỉ là đứa trẻ bị bỏ rơi nơi cửa chợ Đình. Mấy bà quét chợ đã nhặt được và đem cho cha mẹ nuôi em vốn không con cái. Cuộc sống khắc nghiệt với những đói kém, bệnh tật càng làm cho gia đình em đã nghèo càng nghèo hơn. Anh có biết, những tháng ngày như vậy, ai đã đỡ đần, đã xắn ống quần lội ruộng cày bừa, cấy hái cho nhà em không? Chính là người đàn ông đó đấy anh ạ! Người đàn ông đó cũng là đứa trẻ mồ côi cha mẹ từ rất sớm, ở với bà nội. Cơn bệnh từ nhỏ đã cướp đi tiếng nói của anh ấy. Dù anh ấy không nói được nhưng vẫn là người nhân hậu, biết yêu thương và giúp đỡ mọi người, đặc biệt là gia đình em. Tuổi mười tám em đã tự nguyện về làm vợ anh, dù anh đã viết mảnh giấy chuyển cho em trước ngày cưới: Em không cần phải lấy anh đâu? Em cần đi học lên cao hơn nữa? Em đã khóc thật nhiều khi đọc những dòng chữ đó! Em tình nguyện, em cam tâm. Dẫu vậy, dường như anh ấy đã thấy được nỗi buồn từ trong thẳm sâu mắt cha mẹ. Cha mẹ vẫn muốn em học hành, thi cử, vẫn muốn em thoát ra khỏi cái làng quanh năm đói kém. Và buồn hơn thế, làm vợ anh ấy ba năm em vẫn không con. Khi ấy, người ta cứ nghĩ là vì em. Thế nhưng để bảo vệ em, anh đã viết thư chuyển cho cha mẹ em rằng: anh bị bệnh từ nhỏ nên vô sinh. Hãy để em đến một nơi khác, để thi cử, học hành, đừng vì anh ấy mà phải chôn vùi tương lai đời con gái. Chính anh ấy đã động viên, thậm chí tìm mọi cách để em thù ghét, xa lánh anh ấy. Rồi em cũng nhận ra rằng, anh ấy đã đúng. Em còn trẻ, em còn cuộc sống và tương lai. Em đã ra đi và đến với quê mới của chúng ta như vậy đó. Khi gặp anh, em mang mặc cảm trong người. Tuổi lớn hơn anh lại đã một lần dang dở. Em tin vào lý trí và tình cảm của mình. Em đã vứt bỏ những quà cáp và tiền bạc mà người khác đã chu cấp, dỗ dành em để cưới em làm vợ mà đến với anh. Em tin vào tình yêu của chúng mình  nhưng vẫn không thoát khỏi mặc cảm. Em chưa từng kể với anh hay nói đúng hơn đã nhiều lần định kể nhưng rồi khi nhìn vào mắt anh, em lại kìm lòng không dám. Nếu kể em sợ sẽ mất anh và anh cũng sẽ mất em. Gần ba mươi năm, bây giờ các con của chúng ta đã lớn, em sẽ nói ra và giải thoát cho anh. Anh còn trẻ, còn có thể đi tìm hạnh phúc cho mình được.

Còn bây giờ, em phải về quê ngay vì anh ấy vừa đột tử. Nghĩa tử là nghĩa tận. Hồi cha mẹ em đau yếu, một tay anh ấy chăm sóc, khi cha mẹ em mất đi, vợ chồng mình xa xôi, anh ấy hương khói. Nay anh ấy đã trút bỏ được gánh nặng cõi làm người để về với tiên tổ, em phải có mặt trong giây phút tiễn đưa!

Anh nhớ chăm sóc bản thân thật tốt nhé!

Người vợ đã làm khổ đau anh.”

Hắn thừ người nghĩ ngợi, tự thấy mình tẽn tò, xấu hổ với những giọt nước mắt của người mà hắn ủ ấp, yêu thương từ khi hắn còn là gã trai tuổi hai mươi đến giờ khi tóc đã chuyển bạc. Ơi vợ. Hắn hồ đồ lắm. Hắn ích kỷ và nhẫn tâm lắm, hắn ngạo mạn lắm. Sự ích kỉ, nhẫn tâm, ngạo mạn của một thằng ngu. Nhưng sao vợ không nói ra cho hắn biết, sao không để hẳn cảm thông, sẻ chia và gánh vác? Vợ à, vợ quá lắm. Kịp không nhỉ? Có kịp không để hắn nhảy xe về quê cùng vợ. Phải, chẳng có gì là muộn cả. Hắn phải về, về cùng vợ lo việc cho chồng cũ.