70 năm - một chặng đường không quá dài trong chiều dài lịch sử dân tộc, nhưng đủ để những người làm báo Thái Nguyên hôm nay nhìn lại một hành trình đặc biệt ấy: Từ tiếng loa truyền thanh đầu tiên của tỉnh Thái Nguyên vang lên ngày 2/9/1956 đến một cơ quan hội tụ đầy đủ các loại hình báo chí, nền tảng số; từ những trang báo, chương trình phát thanh còn giản dị trong những năm tháng chiến tranh đến hệ sinh thái truyền thông đa phương tiện hiện đại hôm nay.
Đồng chí Bí thư Tỉnh ủy Trịnh Xuân Trường và các đồng chí lãnh đạo tỉnh chúc mừng Báo và Phát thanh, Truyền hình Thái Nguyên nhân kỷ niệm 101 năm Ngày Báo chí cách mạng Việt Nam (21/6/1925 - 21/6/2026).
Đó không chỉ là hành trình của một cơ quan báo chí. Đó là hành trình của những thế hệ người làm báo đã đi cùng lịch sử, có mặt trong những thời khắc cam go của đất nước, ghi lại nhịp sống của quê hương, góp phần đưa chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước vào cuộc sống. Đồng thời phản ánh tâm tư, nguyện vọng của nhân dân, cổ vũ cái mới, đấu tranh với cái sai, góp phần tạo đồng thuận xã hội và khơi dậy khát vọng phát triển.
Bảy thập kỷ qua, phương tiện có thể thay đổi, công nghệ có thể thay đổi, cách tiếp nhận thông tin của công chúng có thể thay đổi, nhưng một điều không thay đổi, đó chính là trách nhiệm của người làm báo Thái Nguyên trước Đảng, trước nhân dân và trước sự nghiệp xây dựng, bảo vệ Tổ quốc.
Từ chương trình truyền thanh đầu tiên
Ngày 2/9/1956, chương trình truyền thanh đầu tiên của Đài Truyền thanh Thái Nguyên được phát sóng, đánh dấu sự ra đời của một loại hình thông tin mới trên địa bàn. Theo tư liệu lịch sử, thời điểm đó hệ thống truyền thanh hữu tuyến gồm 35 loa phóng thanh đặt tại thị xã Thái Nguyên. Chương trình đầu tiên vang lên với lời xướng “Đây là Đài Truyền thanh Thái Nguyên”.
Đồng chí Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy Nguyễn Đăng Bình trao Quyết định thành lập và chúc mừng Báo và Phát thanh, Truyền hình Thái Nguyên (tháng 7-2025).
Mốc thời gian ấy mang ý nghĩa đặc biệt. Đất nước vừa bước ra khỏi cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp, miền Bắc bắt đầu công cuộc khôi phục kinh Những chương trình ngày ấy còn đơn sơ, nhưng ý nghĩa thì lớn lao vô cùng. Đó là, thông tin đến với người dân nhanh hơn, rộng hơn, tiếng nói của chính quyền đến gần hơn với cơ sở, những điển hình trong lao động sản xuất, những chủ trương mới được lan tỏa mạnh mẽ hơn. tế, cải tạo xã hội chủ nghĩa và xây dựng cơ sở vật chất cho một chế độ mới.
Thái Nguyên - vùng đất giàu truyền thống cách mạng, từng là trung tâm của căn cứ địa Việt Bắc - đứng trước yêu cầu mới về thông tin, tuyên truyền, vận động quần chúng. Từ những chiếc loa truyền thanh ban đầu, tiếng nói của Đảng, chính quyền và những thông tin về đời sống xã hội được đưa đến đông đảo nhân dân.
Những chương trình ngày ấy còn đơn sơ, nhưng ý nghĩa thì lớn lao vô cùng. Đó là, thông tin đến với người dân nhanh hơn, rộng hơn, tiếng nói của chính quyền đến gần hơn với cơ sở, những điển hình trong lao động sản xuất, những chủ trương mới được lan tỏa mạnh mẽ hơn.
Trong những năm chống chiến tranh phá hoại bằng không quân của đế quốc Mỹ, hệ thống truyền thanh trở thành một phương tiện thông tin quan trọng. Không chỉ tuyên truyền, cổ vũ sản xuất, chiến đấu và chi viện cho miền Nam, Đài Truyền thanh còn thực hiện nhiệm vụ báo động phòng không nhân dân, góp phần bảo đảm thông tin trong điều kiện chiến tranh ác liệt.
Từ hệ thống loa truyền thanh, tiếng nói của hậu phương miền Bắc, khí thế sản xuất và chiến đấu của quân dân Thái Nguyên được truyền đi, góp phần động viên toàn dân vượt qua bom đạn, giữ vững sản xuất và bảo vệ quê hương.
Số đầu tiên Báo Bắc Thái, phát hành ngày 04/6/1965.
Cũng trong dòng chảy lịch sử ấy, các cơ quan báo chí ở địa phương từng bước hình thành và phát triển. Ngày 25/8/1962, Báo Thái Nguyên chính thức thành lập và trở thành cơ quan ngôn luận của Đảng bộ tỉnh, diễn đàn của nhân dân các dân tộc trong tỉnh.
Ở phía Bắc Kạn, ngày 18/11/1963, Ban Thường vụ Tỉnh ủy ra nghị quyết chuyển tờ Tin Bắc Kạn thành Báo Bắc Kạn. Tháng 6/1965, khi Thái Nguyên và Bắc Kạn hợp nhất thành tỉnh Bắc Thái, hai tờ báo của hai Đảng bộ cũng hợp nhất thành Báo Bắc Thái, cùng thực hiện nhiệm vụ tuyên truyền trong một địa bàn rộng lớn.
Những năm tháng đi cùng quê hương
Trong những năm kháng chiến chống Mỹ cứu nước, khi Thái Nguyên cùng với miền Bắc vừa sản xuất, vừa chiến đấu, vừa làm nhiệm vụ của một hậu phương lớn, những người làm báo cũng ở trên tuyến đầu của mặt trận tư tưởng.
Những bản tin, bài viết, chương trình phát thanh của các cơ quan báo chí địa phương không chỉ cung cấp thông tin mà còn là lời hiệu triệu, là tiếng nói động viên tinh thần chiến đấu và lao động của quân dân Thái Nguyên và cả nước.
Báo chí địa phương làm nhiệm vụ phản ánh những phong trào thi đua sản xuất, những hợp tác xã điển hình, những nhà máy, công trường, những người thợ, người nông dân, người chiến sĩ. Đồng thời, báo chí kịp thời thông tin về tình hình chiến đấu, công tác phòng không và bảo vệ các mục tiêu trọng yếu. Đó là những năm tháng mà mỗi dòng tin đều mang theo trách nhiệm.
Một tin tức chính xác có thể góp phần củng cố niềm tin, một câu chuyện đẹp có thể trở thành nguồn động viên và một tấm gương dũng cảm có thể khơi dậy tinh thần thi đua trong cộng đồng.
Cán bộ, phóng viên Đài Phát thanh, Truyền hình Bắc Kạn thực hiện chương trình thời sự dịp năm mới 2024.
Chiến tranh qua đi, hòa bình lập lại, báo chí địa phương lại mang trong mình sứ mệnh mới. Từ sau Đại hội VI của Đảng năm 1986, cùng với những chuyển biến mạnh mẽ của đời sống kinh tế - xã hội, báo chí đứng trước yêu cầu đổi mới cả nội dung và phương thức hoạt động.
Trong dòng chảy đó, báo chí Thái Nguyên và Bắc Kạn từng bước đổi mới, mở rộng phạm vi phản ánh, nâng cao chất lượng nội dung, cải tiến hình thức thể hiện. Năm 1997, sau khi tỉnh Bắc Thái chia tách thành Thái Nguyên và Bắc Kạn, Báo Thái Nguyên và Báo Bắc Kạn được tái lập.
Báo Thái Nguyên khi ấy chỉ còn 24 cán bộ sau khi chia sẻ nhân lực cho Báo Bắc Kạn, nhưng nhanh chóng ổn định tổ chức, tiếp tục phát triển. Báo Bắc Kạn cũng bắt đầu lại với đội ngũ ban đầu chỉ có 8 cán bộ, phóng viên.
Đó là những ngày gian khó nhưng cũng là những ngày đáng nhớ. Từ nền tảng còn hạn chế, hai cơ quan báo Đảng từng bước xây dựng đội ngũ, mở rộng mạng lưới cộng tác viên, bám sát cơ sở, đưa tiếng nói của Đảng bộ đến với nhân dân và đưa hơi thở cuộc sống vào nghị trường, vào các quyết sách phát triển.
Cùng với báo in, phát thanh và truyền hình cũng có những bước tiến dài. Ngày 2/9/1977, Đài Phát thanh Bắc Thái được thành lập, với chương trình phát thanh đầu tiên gồm các nội dung tiếng Tày, Nùng, Dao, thời sự tổng hợp tiếng Việt và chương trình ca nhạc.
Ngày 2/9/1992, chương trình truyền hình đầu tiên của Đài Phát thanh Bắc Thái lên sóng, đánh dấu bước phát triển mới với sự hiện diện của cả báo nói và báo hình.
Còn với báo chí văn nghệ, Báo Văn nghệ Bắc Thái - tiền thân của ấn phẩm Văn nghệ Thái Nguyên - ra số đầu tiên tháng 6/1991. Trải qua quá trình phát triển, ấn phẩm văn nghệ trở thành một diễn đàn quan trọng của văn nghệ sĩ, góp phần bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa, bồi đắp đời sống tinh thần của nhân dân.
Nếu báo chí thời sự là nhịp đập của đời sống chính trị, kinh tế - xã hội thì báo chí văn nghệ là phần lắng sâu của tâm hồn quê hương. Những trang văn, bài thơ, tác phẩm nghệ thuật đã góp phần lưu giữ ký ức, phong tục, tiếng nói, tâm hồn của đồng bào các dân tộc Việt Bắc.
Hội tụ để mở ra chặng đường phát triển mới
Bước vào thế kỷ XXI, một cuộc cách mạng mới, cách mạng công nghệ và chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ. Báo chí không còn bị giới hạn bởi trang giấy hay sóng phát thanh, truyền hình. Tin tức có thể đến với công chúng trong từng giây. Một tác phẩm có thể đồng thời tồn tại dưới dạng bài viết, video, podcast, đồ họa, dữ liệu tương tác...
Người làm báo Thái Nguyên hôm nay phải vừa có bản lĩnh chính trị, vừa có năng lực công nghệ, lại vừa nắm sâu địa bàn, vừa hiểu hành vi của công chúng, vừa biết viết, vừa biết quay, dựng, xử lý dữ liệu, kể chuyện bằng hình ảnh và âm thanh, vừa nhanh nhưng phải chính xác, vừa hấp dẫn nhưng phải giữ vững nguyên tắc.
Cán bộ, phóng viên Báo và Phát thanh, Truyền hình Thái Nguyên tại chương trình Gala dinner - Dấu ấn giao hòa (tháng 6-2025).
Ngày 1/7/2025 là một dấu mốc đặc biệt với người làm báo 2 tỉnh Thái Nguyên, Bắc Kạn. Sáu cơ quan báo chí của hai địa phương gồm Báo Thái Nguyên, Đài Phát thanh - Truyền hình Thái Nguyên, Tạp chí Văn nghệ Thái Nguyên, Báo Bắc Kạn, Đài Phát thanh - Truyền hình Bắc Kạn và Tạp chí Văn nghệ Ba Bể được hợp nhất thành cơ quan Báo và Phát thanh, Truyền hình Thái Nguyên.
Đây là một bước ngoặt lớn trong lịch sử báo chí địa phương. Nhưng hợp nhất không có nghĩa là xóa đi những truyền thống riêng. Trái lại, đó là sự hội tụ của những truyền thống tốt đẹp đã được hun đúc qua nhiều thế hệ.
Trong một mái nhà chung hôm nay có truyền thống 70 năm của Đài Truyền thanh Thái Nguyên; có hơn sáu thập kỷ của Báo Thái Nguyên, Báo Bắc Kạn; có những chặng đường đáng tự hào của các đài phát thanh - truyền hình; có dòng chảy văn học nghệ thuật từ Báo Văn nghệ Bắc Thái, Văn nghệ Thái Nguyên và Tạp chí Văn nghệ Ba Bể.
Từ khi hợp nhất đến nay, Tòa soạn mới vận hành với đầy đủ bốn loại hình báo chí cùng các nền tảng số. Các ấn phẩm báo in được tổ chức lại, báo điện tử được nâng cấp, phát thanh, truyền hình được mở rộng trên nhiều hạ tầng, các nền tảng mạng xã hội được đẩy mạnh.
Một cơ quan báo chí lớn hơn không chỉ để có nhiều sản phẩm hơn, Báo và Phát thanh, Truyền hình luôn xác định trước hết phải mạnh hơn về bản lĩnh, sâu hơn về nội dung, nhanh hơn về công nghệ, gần hơn với nhân dân và hiệu quả hơn trong thực hiện nhiệm vụ chính trị.
Trạm phát sóng chính của Báo và Phát thanh, Truyền hình Thái Nguyên tại khu vực Núi Tiện, phường Gia Sàng.
Trong bối cảnh thông tin thật, giả đan xen, mạng xã hội phát triển mạnh, cạnh tranh thông tin ngày càng gay gắt, yêu cầu ấy càng trở nên cấp thiết. Tòa soạn luôn xác định giữ vững vai trò dẫn dắt, định hướng, lấy sự thật làm nền tảng, lấy lợi ích quốc gia, dân tộc và quyền lợi chính đáng của nhân dân làm điểm tựa. Đồng thời không ngừng đổi mới để chinh phục công chúng bằng những tác phẩm chất lượng.
Nhìn lại 70 năm, điều đáng tự hào nhất không chỉ là những danh hiệu, phần thưởng hay những con số về lượng phát hành, thời lượng phát sóng, lượt truy cập. Điều đáng tự hào hơn là qua mỗi bước ngoặt của quê hương, luôn thấy sự xuất hiện, đồng hành của báo chí Thái Nguyên.
Khi đất nước chiến tranh, báo chí góp phần cổ vũ chiến đấu và sản xuất. Khi đất nước hòa bình, báo chí đồng hành với công cuộc khắc phục hậu quả chiến tranh, xây dựng cuộc sống mới. Khi công cuộc đổi mới bắt đầu, báo chí trở thành diễn đàn phản ánh những chuyển động của đời sống, cổ vũ tư duy mới, cách làm mới.
Khi công nghiệp hóa, hiện đại hóa được đẩy mạnh, báo chí phản ánh sự chuyển mình của quê hương từ một tỉnh trung du, miền núi thành một địa phương có nền công nghiệp phát triển, đô thị ngày càng hiện đại. Khi chuyển đổi số trở thành động lực phát triển, báo chí cũng tự chuyển đổi để không đứng ngoài dòng chảy của thời đại.
Và hôm nay, khi tỉnh Thái Nguyên mới mở ra không gian phát triển rộng lớn hơn, những đóng góp và trách nhiệm của Báo và Phát thanh, Truyền hình Thái Nguyên cũng lớn hơn bao giờ hết.