Mỹ đang ngày càng sử dụng sức mạnh trực tiếp thay cho ngoại giao trong các vấn đề quốc tế. Một nhà kinh tế hàng đầu của Ba Lan cảnh báo xu hướng này đang bắt đầu nhắm tới cả những đồng minh thân cận nhất của Washington, đồng thời làm gia tăng bất ổn đối với hệ thống thương mại toàn cầu.
Căng thẳng thương mại ngày càng gia tăng giữa Mỹ và Canada là ví dụ điển hình.
Ông Lukasz Goczek, Giáo sư Khoa Kinh tế Vĩ mô và Lý thuyết Ngoại thương thuộc Đại học Warsaw, cho rằng cách tiếp cận của Mỹ đã có những thay đổi đáng kể trong những năm gần đây.
Theo ông, Washington đang ngày càng rời xa cách thức xây dựng đồng thuận truyền thống để chuyển sang các hành động đơn phương nhằm khẳng định sức mạnh. Ông dẫn căng thẳng thương mại ngày càng gia tăng giữa Mỹ và Canada làm ví dụ điển hình. Hai nước vốn có mối quan hệ chặt chẽ về chính trị, kinh tế và an ninh.
“Thay đổi lớn đầu tiên tất nhiên là việc sử dụng sức mạnh trực tiếp thay cho ngoại giao. Trước đây, các biện pháp trừng phạt hay thuế quan thường được sử dụng đối với những quốc gia đối lập, thậm chí là kẻ thù. Nhưng trong trường hợp này, đặc biệt là với Canada, chúng ta đang chứng kiến một cuộc chiến thuế quan rất cứng rắn nhằm vào đồng minh thân cận nhất của Mỹ. Điều đó thực sự đáng lo ngại, và chính xác là điều tôi đang đề cập” – Giáo sư Lukasz Goczek, cho biết.
Theo Giáo sư Goczek, căng thẳng thương mại Mỹ - Canada không chỉ cho thấy sự thay đổi trong quan hệ song phương, mà còn phơi bày những sức ép rộng lớn hơn đối với hệ thống thương mại toàn cầu. Ông cho biết các nước châu Âu hiện cũng đang cân nhắc cách tăng cường khả năng chống chịu của nền kinh tế và cải thiện sự phối hợp nội khối.
“Gần như không còn cách nào để thực sự giải quyết các tranh chấp, và điều này phần lớn đã biến mất. Thay vào đó là sự phân mảnh thương mại rất lớn. Chắc chắn châu Âu cần hướng tới hội nhập và thống nhất nhiều hơn. Chỉ một châu Âu đoàn kết mới có thể thực sự tồn tại trong một thế giới bị phân mảnh” – Giáo sư Lukasz Goczek, nói thêm.
Những cảnh báo trên được đưa ra trong bối cảnh chính sách thuế quan của Mỹ đang tiếp tục tác động tới quan hệ thương mại với các đối tác lớn, trong đó có cả những đồng minh truyền thống. Điều này đang thúc đẩy châu Âu tìm kiếm các giải pháp nhằm tăng cường sức mạnh nội tại và giảm mức độ dễ tổn thương trước những biến động của thương mại toàn cầu.