Mùa hè nắng nóng kỷ lục cùng tình trạng hạn hán kéo dài đang gây thiệt hại nặng nề cho ngành nông nghiệp châu Âu. Tình trạng này làm sụt giảm sản lượng cây trồng, gián đoạn sản xuất rượu vang và tạo áp lực lớn lên nguồn tài nguyên nước. Tổng thiệt hại kinh tế ước tính khoảng 180 tỷ euro, tương đương gần 1% tổng sản phẩm quốc nội của Liên minh châu Âu.
Tháng 7/2026, sông Vistula, Ba Lan giảm xuống mực nước kỷ lục là 19cm, thấp hơn nhiều so với mực nước trung bình khoảng 230cm.
Hạn hán làm ảnh hưởng đến đời sống sinh hoạt của hàng triệu người dân sống dọc theo các con sông lớn. Tại thủ đô Warsaw của Ba Lan, sông Vistula vào giữa tháng 7 đã giảm xuống mực nước kỷ lục là 19 cm, thấp hơn nhiều so với mực nước trung bình khoảng 230 cm.
Tại đoạn sông Danube chảy qua Serbia, nhiệt độ nước tăng cao làm giảm lượng oxy hòa tan, ảnh hưởng đến các loài thủy sinh.
Một ngư dân tại thành phố Novi Sad, Serbia cho biết: "Năm nay thời tiết bất thường. Mực nước sông thấp khiến lượng cá đánh bắt được giảm mạnh. Thỉnh thoảng tôi mới bắt được một đến hai con cá vược, trọng lượng khoảng 1 đến 1,5 kg. Tình trạng nắng nóng kéo dài cùng nước sông cạn kiệt không chỉ suy giảm lượng oxy hòa tan làm cá chết hàng loạt, mà còn đe dọa trực tiếp đến sinh kế lâu dài của những người làm nghề chài lưới."
Sản lượng trồng trọt tại nhiều quốc gia sụt giảm do nắng nóng kéo dài. Tại Đức, sản lượng lương thực dự kiến giảm 7% do thiếu nước tưới trong nhiều tuần. Slovakia dự báo giảm 17% sản lượng lương thực, còn vụ ngô của Serbia dự kiến giảm từ 30 đến 40%. Tại Pháp, sản lượng ngô có thể giảm 35%, đồng thời sản lượng sữa cũng giảm do nhiệt độ cao tác động đến đàn bò.
Tại Vương quốc Anh, tình trạng đồng cỏ khô hán buộc các hộ chăn nuôi phải sử dụng nguồn thức ăn dự trữ mùa đông sớm hơn so với kế hoạch.
Ông Mathew Roberts, một nông dân chăn nuôi tại Vương quốc Anh chia sẻ: "Cỏ không phát triển nên chúng tôi không thể sản xuất thêm thức ăn ủ chua. Nhiều hộ chăn nuôi hiện phải sử dụng nguồn thức ăn dự trữ của mùa đông. Dù có mưa, cũng cần từ 6 đến 8 tuần để đồng cỏ phục hồi. Việc phải tiêu tốn nguồn dự trữ từ quá sớm sẽ khiến nguy cơ thiếu hụt thức ăn trong mùa đông tới trở nên vô cùng nghiêm trọng, kéo theo chi phí chăn nuôi tăng cao và áp lực lớn lên nguồn cung thịt, sữa".
Tại Pháp, thời gian nho chín sớm hơn từ 1 đến 2 tuần làm sản lượng của một số cơ sở giảm từ 25 đến 30%.
Ngành sản xuất rượu vang châu Âu cũng ghi nhận thiệt hại. Tại Pháp, thời gian nho chín sớm hơn từ 1 đến 2 tuần làm sản lượng của một số cơ sở giảm từ 25 đến 30%, kéo theo số lượng doanh nghiệp nộp đơn phá sản tăng lên. Tại Tây Ban Nha, người trồng nho chuyển sang thu hoạch vào ban đêm để duy trì chất lượng sản phẩm, đồng thời đưa ra dự báo các khu vực trồng nho truyền thống có thể phải dịch chuyển vị trí trong những thập kỷ tới.
Theo Cơ quan Môi trường Châu Âu, ngành năng lượng chiếm 33% tổng lượng nước tiêu thụ toàn châu lục, tiếp theo là nông nghiệp và nước sinh hoạt cùng chiếm 21%, công nghiệp chiếm 14%. Số liệu từ Ủy ban Châu Âu cho biết 30% dân số và 20% diện tích lãnh thổ châu Âu đang trong tình trạng thiếu nước.
Nhằm ứng phó với tình hình trên, Liên minh Châu Âu đã thông qua Chiến lược Bền vững Nguồn nước vào tháng 6 năm 2025. Chiến lược tập trung nâng cao năng lực quản lý, tiết kiệm và xử lý nước, hướng tới mục tiêu cải thiện 10% hiệu quả sử dụng nước vào năm 2030. Ngân hàng Đầu tư Châu Âu cam kết cung cấp 15 tỷ euro để triển khai các biện pháp này.
Các chuyên gia đề xuất Liên minh châu Âu tăng ngân sách cho quản lý tài nguyên nước và đưa mục tiêu đảm bảo an ninh nguồn nước vào kế hoạch tài chính dài hạn.