Trong điều kiện địa hình miền núi, đất sản xuất không tập trung, lựa chọn mô hình sinh kế phù hợp với từng vùng, từng hộ đang trở thành hướng đi quan trọng để nâng cao thu nhập cho người dân xã Thanh Thịnh, Thái Nguyên.
Mô hình nuôi dê của gia đình anh Hà Văn Vĩnh (ở thôn Thanh Bình, xã Thanh Thịnh) được đầu tư bài bản, đem lại hiệu quả kinh tế cao
Trên khu đất rộng hơn 1.000m2 nằm giữa những đồi keo xanh mát, nổi bật là mô hình nuôi dê được đầu tư bài bản của gia đình anh Hà Văn Vĩnh, thôn Thanh Bình, xã Thanh Thịnh. Nhận thấy lợi thế vườn đồi rộng, phù hợp với chăn nuôi, anh Vĩnh xây dựng khu chuồng trại, đồng thời trồng cỏ voi xung quanh để chủ động nguồn thức ăn cho đàn vật nuôi.
Hiện, gia đình anh duy trì quy mô khoảng 200 con mỗi lứa. Sau 3 tháng nuôi vỗ béo, dê thương phẩm đạt trọng lượng từ 35-40kg/con. Với giá bán bình quân khoảng 185 nghìn đồng/kg, sau khi trừ chi phí, mỗi lứa mang lại nguồn thu khoảng 120 triệu đồng. Anh Hà Văn Vĩnh cho biết: Nuôi dê ít dịch bệnh hơn một số loại vật nuôi khác, có thể tận dụng thức ăn, phụ phẩm nông nghiệp.
Từ hiệu quả mô hình nuôi dê của gia đình anh Vĩnh có thể thấy, lựa chọn sinh kế phù hợp với điều kiện đất đai và khả năng đầu tư của từng hộ là yếu tố quan trọng để nâng cao thu nhập. Đây cũng là bài toán Thanh Thịnh đang tập trung giải quyết trong quá trình phát triển kinh tế nông thôn.
Một trong những lợi thế được Thanh Thịnh xác định để phát triển kinh tế là rừng trồng. Toàn xã có hơn 7.700ha rừng sản xuất, chủ yếu là keo, mỡ và bạch đàn. Thay vì chỉ chú trọng mở rộng diện tích, địa phương đang hướng người dân nâng cao giá trị rừng thông qua sản xuất theo tiêu chuẩn FSC, phát triển rừng gỗ lớn và liên kết với doanh nghiệp để ổn định đầu ra.
Đến nay, hơn 3.600ha rừng sản xuất của xã đã được cấp chứng chỉ FSC, tạo nguồn nguyên liệu gỗ chất lượng, đáp ứng yêu cầu thị trường. Xã cũng đang phối hợp với Viện Lâm nghiệp và Phát triển bền vững, Trường Đại học Nông lâm (Đại học Thái Nguyên) triển khai Dự án RSC Việt Nam 3 trên diện tích từ 300-400ha rừng gỗ lớn theo tiêu chuẩn FSC.
Cùng với phát triển rừng, các mô hình sinh kế dưới tán rừng như trồng cây dược liệu, cây bản địa có giá trị kinh tế cao, xây dựng vườn ươm cây giống chất lượng cũng đang được triển khai. Trong đó, mô hình trồng ớt xuất khẩu đã được duy trì gần 10 năm.
Theo tính toán, mỗi 1ha ớt có thể đạt sản lượng khoảng 15 tấn quả, với giá thu mua do doanh nghiệp liên kết cam kết tối thiểu từ 10.000 đồng/kg trở lên. Mỗi vụ, người dân có thể thu về khoảng 200-250 triệu đồng/ha, cao hơn nhiều lần so với trồng ngô, lúa. Từ hiệu quả kinh tế mang lại, diện tích trồng ớt được người dân xã Thanh Thịnh duy trì khoảng 10ha mỗi vụ.
Ông Vũ Như Hội, Phó Chủ tịch UBND xã Thanh Thịnh, cho biết: Những mô hình phù hợp không chỉ giúp tăng thu nhập bền vững mà còn tạo ra sự thay đổi tích cực trong phương thức sản xuất. Người dân không còn sản xuất riêng lẻ mà từng bước tham gia liên kết, ứng dụng khoa học kỹ thuật, tạo ra những sản phẩm hàng hóa có giá trị kinh tế cao.
Các mô hình sinh kế ở Thanh Thịnh có cách tiếp cận khác nhau nhưng đều được lựa chọn dựa trên điều kiện thực tế của địa phương, khả năng của người dân và nhu cầu thị trường. Đây là yếu tố giúp các mô hình phát triển bền vững, trở thành động lực thúc đẩy kinh tế nông thôn.
Từ những mô hình cụ thể, Thanh Thịnh đang từng bước hiện thực hóa mục tiêu đến năm 2030, thu nhập bình quân đầu người đạt 65 triệu đồng trở lên; đồng thời không còn hộ nghèo theo chuẩn nghèo đa chiều.