​​​​​​​Khuyến học, khuyến tài - Nền tảng nâng cao chỉ số hạnh phúc của Nhân dân

Những năm gần đây, cụm từ “Chỉ số hạnh phúc của người dân” được nhắc khá nhiều trên các văn kiện của Đảng, Nhà nước, các cơ quan, đoàn thể cũng như trên các phương tiện thông tin đại chúng. Vấn đề lấy con người làm trung tâm trong các hoạt động lãnh đạo, chỉ đạo cũng như học tập, rèn luyện, lao động, sản xuất, kinh doanh ngày càng được sáng tỏ.

Lãnh đạo tỉnh và Công ty Samsung Thái Nguyên trao học bổng cho các em học sinh tiêu biểu vượt khó, vươn lên trong học tập năm 2025.

Nói đến chỉ số hạnh phúc, có rất nhiều cách hiểu khác nhau. Chỉ số hạnh phúc giai đoạn hiện nay là thước đo toàn diện về chất lượng cuộc sống, tập trung vào mức độ hài lòng, sức khỏe tâm lý, sự cân bằng cuộc sống và môi trường, thay vì chỉ dựa trên tăng trưởng kinh tế. Chỉ số hạnh phúc không chỉ là cảm giác vui vẻ tạm thời, mà là sự phát triển hài hòa, bền vững giữa con người, xã hội và môi trường.

Văn kiện Đại hội XIV của Đảng (tháng 1-2026) vừa qua đã đề cập trực tiếp đến thực hiện mục tiêu “hạnh phúc” của nhân dân, với yêu cầu “nâng cao đời sống và hạnh phúc của Nhân dân”. Đồng thời nhấn mạnh “Nhân dân là trung tâm, là chủ thể, là mục tiêu, và là nguồn lực của phát triển. Mọi đường lối, chính sách phải hướng tới nâng cao đời sống vật chất và tinh thần của Nhân dân”;  “…lấy việc tôn trọng, bảo đảm, bảo vệ quyền con người, quyền công dân, hạnh phúc và sự hài lòng của Nhân dân làm thước đo và mục tiêu phấn đấu”.

Điều đó cho thấy sự chuyển đổi tư duy sâu sắc của Đảng ta, từ phát triển kinh tế thuần túy sang phát triển bền vững, lấy chất lượng cuộc sống và sự hài lòng của người dân làm trọng tâm. 

Xuyên suốt tiến trình phát triển nhận thức qua các kỳ đại hội, có thể thấy quan điểm của Đảng về thực hiện mục tiêu “hạnh phúc” của nhân dân ngày càng được khẳng định rõ: Hạnh phúc vừa là mục tiêu phát triển, vừa là động lực của đổi mới, đồng thời là thước đo chất lượng phát triển và năng lực lãnh đạo, cầm quyền của Đảng.

Hiện nay, công tác khuyến học đã và đang đóng vai trò cốt lõi trong việc nâng cao dân trí và phát triển toàn diện con người, trực tiếp góp phần tăng chỉ số hạnh phúc của nhân dân thông qua việc tạo cơ hội học tập suốt đời.

Thông qua xây dựng xã hội học tập, khuyến khích học tập giúp mọi người dân đều có điều kiện để nâng cao năng suất lao động, cải thiện thu nhập và hài lòng với cuộc sống, đặc biệt khuyến học được xem là một tiêu chí hạnh phúc quan trọng.

Hội thảo với chủ đề “Khuyến học xanh” được tổ chức tại Đại học Thái Nguyên tháng 4-2025.

Phong trào học tập trong các tầng lớp nhân dân đã có nhiều chuyển biến tích cực. Ý nghĩa của học tập suốt đời không còn là khái niệm xa vời mà đã thấm sâu vào từng gia đình, từng khu dân cư, từng cơ sở đào tạo, lan tỏa đến mọi vùng miền của đất nước. Nhận thức của người dân về vai trò và giá trị của việc học tập thường xuyên ngày càng được nâng cao.

Hoạt động khuyến học đã tạo nên nhịp cầu, tạo điều kiện cho người dân tiếp cận kiến thức khoa học kỹ thuật, nâng cao trình độ nghề nghiệp, từ đó tăng năng suất lao động và thu nhập. Việc khuyến khích học tập, học nghề giúp người dân, đặc biệt là người dân ở vùng khó khăn, vùng sâu, vùng xa có cơ hội nghề nghiệp tốt hơn, góp phần vào giảm nghèo bền vững và tạo sự ổn định kinh tế gia đình - yếu tố nền tảng của hạnh phúc. 

Khuyến học tạo ra một môi trường mà mọi người đều có cơ hội học tập suốt đời, không ai bị bỏ lại phía sau, giúp con người tự tin, chủ động vươn lên làm chủ cuộc sống của mình.

Các hoạt động khuyến tài, tôn vinh sự học, góp phần kịp thời động viên, khích lệ mọi tầng lớp nhân dân nâng cao trí tuệ, rèn luyện nhân cách, luôn có ý chí thi đua lành mạnh, phấn đấu vươn lên, hướng đến một cuộc sống tốt đẹp hơn.

Không chỉ hướng đến xây dựng mô hình “Công dân học tập”, hoạt động khuyến học đã và đang hướng đến thúc đẩy việc xây dựng các mô hình "Gia đình học tập", "Dòng họ học tập", "Cộng đồng học tập", “Đơn vị học tập”, giúp gắn kết tình làng nghĩa xóm, xây dựng mối quan hệ giữa các cộng đồng dân cư, địa phương, đơn vị; xây dựng môi trường sống thân thiện, văn minh. 

Có thể khẳng định, khuyến học chính là nền tảng nâng cao chất lượng cuộc sống, góp phần hoàn thiện con người, đồng thời tăng cường sự đồng thuận và gắn kết xã hội. Trong giai đoạn cách mạng mới, khuyến học không chỉ dừng lại ở việc hỗ trợ giáo dục mà còn là công cụ chiến lược để nâng cao chất lượng cuộc sống, tạo ra sự hài lòng và xây dựng một xã hội phát triển bền vững. Điều đó chính là góp phần trực tiếp nâng cao chỉ số hạnh phúc. 

Các em học sinh ở phường Đức Xuân được nhận học bổng nhân dịp Đại hội Hội Khuyến học phường.

Để nâng cao vai trò của hoạt động khuyến học, khuyến tài, hướng đến xây dựng xã hội học tập và học tập suốt đời, góp phần nâng cao chỉ số hạnh phúc của Nhân dân trong giai đoạn cách mạng mới, thiết nghĩ công tác khuyến học cần phải thực chất, thiết thực hơn, hướng tới việc nâng cao năng lực thực tế cho mọi người dân một cách khả thi; đưa hoạt động khuyến học, khuyến tài thành một tiêu chí đánh giá thi đua.

Cùng với đó là đẩy mạnh xã hội hóa, huy động các nguồn lực phát triển khuyến học, khuyến tài, xây dựng xã hội học tập từ trong mỗi gia đình, thôn, xóm, bản, tổ dân phố đến các cơ quan, địa phương, đơn vị, các nhà hảo tâm, các mạnh thường quân trong và ngoài tỉnh. 

Việc củng cố và nâng cao chất lượng, số lượng tổ chức Hội Khuyến học các cấp cần tiếp tục được quan tâm, triển khai đồng bộ tại các địa phương, phấn đấu xây dựng tổ chức Hội luôn vững mạnh. Nếu có tổ chức hội chặt chẽ và cán bộ tâm huyết, các mô hình học tập trên địa bàn sẽ được xây dựng với nhiều cách làm hay, sáng tạo đạt được nhiều kết quả thực chất, tạo sức lan tỏa tích cực, hướng tới xây dựng xã hội học tập.

Mỗi cán bộ, hội viên khuyến học các cấp nâng cao năng lực tự nhận thức, xác lập hệ giá trị đúng đắn, kỹ năng sống, kỹ năng thích ứng và tinh thần tự lực, chủ động kiến tạo cuộc sống. Đồng thời quan tâm chăm sóc gia đình, góp phần củng cố vai trò là môi trường hình thành nhân cách, nuôi dưỡng sự yêu thương, chia sẻ, trách nhiệm và các giá trị văn hóa trong mỗi gia đình; chú trọng đổi mới phương thức truyền thông trong công tác khuyến học và nhân rộng các mô hình gia đình hạnh phúc, trường học hạnh phúc, nơi làm việc hạnh phúc.