Lòng yêu nước ở tuổi trẻ hôm nay đôi khi bắt đầu từ những điều rất giản dị. Một màu áo Đoàn, tà áo dài, một chuyến đi đến nơi ghi dấu lịch sử hay vài dòng giới thiệu về vùng đất vừa đặt chân tới. Cách thể hiện có thể khác với thế hệ trước, nhưng trong mỗi lựa chọn đều có niềm tự hào về quê hương, đất nước.
Anh Vũ Ngọc Thảo chụp ảnh cho hai bạn trẻ tại Di tích Đèo Giàng.
Lưu tuổi trẻ giữa miền ký ức
Ba giờ chiều, chúng tôi theo chân anh Vũ Ngọc Thảo, người làm nghề chụp ảnh ở thôn Phương Thông, xã Phủ Thông, lên Di tích lịch sử văn hóa cấp Quốc gia Đèo Giàng. Cơn mưa vừa tạnh, mặt đường còn loang nước, cây cối hai bên đèo xanh hơn. Nắng bất ngờ bừng lên, đưa cả khoảng núi rừng sáng trong.
Nhân vật của buổi chụp là Đỗ Trung Tín và Hà Quỳnh Hương. Anh Tín gần 30 tuổi, làm truyền thông, hiện là Ủy viên Ban Chấp hành Đoàn Thanh niên xã Phủ Thông. Hương đang học lớp 12 Trường THPT Phủ Thông.
Hai người cùng chọn Đèo Giàng làm nơi lưu lại những hình ảnh tuổi trẻ, Tín trong màu áo Đoàn, Hương với tà áo dài trắng. Khăn rằn, chiếc nón và khăn quàng có ngôi sao được chuẩn bị từ trước.
Anh Thảo chia sẻ, trước mỗi buổi chụp, anh thường trao đổi với khách về ý tưởng, trang phục và lựa chọn góc phù hợp. Với những địa điểm lịch sử, việc chuẩn bị càng được chú ý, từ trang phục, cách tạo dáng đến thái độ khi chụp. “Mình đến đây để lưu lại hình ảnh đẹp, nhưng cũng phải thể hiện sự tôn trọng với địa điểm” - anh nói.
Anh Thảo đến với nghề chụp ảnh bởi yêu những khung hình và thích ghi lại cảnh đẹp quê hương. Khách hàng của anh phần lớn là thanh niên, học sinh. Qua những cuộc hẹn chụp ảnh, anh nhận thấy sở thích của các bạn trẻ đang có những thay đổi.
Khoảng một, hai năm trở lại đây, nhiều bạn tìm đến những nơi gắn với quê hương, đất nước, những địa danh có dấu ấn lịch sử hoặc mang bản sắc văn hóa để thực hiện bộ ảnh. Có địa điểm do khách tự chọn, có khi anh gợi ý. Sau đó, hai bên cùng trao đổi để tìm cách thể hiện phù hợp.
Đèo Giàng hôm ấy xanh trong sau mưa. Từ trên cao nhìn xuống, những nếp nhà dưới chân đèo nằm yên giữa màu cây lá, con đường chạy qua núi rồi khuất dần sau những khúc cua. Khó hình dung gần 80 năm trước, nơi này từng là một trận địa ác liệt. Ngày 12/12/1947, Trung đoàn 165 đã tổ chức phục kích đoàn xe của quân Pháp...
“Khi đến đây, tôi thấy rất hùng vĩ và xúc động. Đứng ở đây mới cảm nhận rõ hơn địa hình của Đèo Giàng và hình dung được phần nào những năm tháng chiến đấu của quân và dân ta. Nếu kể với bạn bè, tôi muốn kể về tinh thần anh dũng ấy” - anh Tín nói.
Những câu chuyện được kể lại
Hà Quỳnh Hương lại đến Đèo Giàng với một mong muốn riêng. Cô học sinh lớp 12 muốn lưu lại những năm tháng tuổi trẻ trước khi bước sang một chặng đường mới. Hương chọn áo dài trắng, trang phục gần gũi với tuổi học trò. Em đã biết về Đèo Giàng qua những bài học lịch sử, nhưng chuyến đi đem đến cảm giác khác khi những gì từng học hiện ra trước mắt bằng một không gian cụ thể.
“Em ấn tượng nhất là những hình ảnh lịch sử được khắc trên đá. Đứng trước đó em thấy xúc động và tự hào. Em muốn lưu lại tuổi trẻ của mình ở một nơi có ý nghĩa, sau này nhìn lại những bức ảnh sẽ nhớ mình đã từng đến đây” - Hương chia sẻ.
Di tích Đèo Giàng được nhiều bạn trẻ lựa chọn làm điểm chụp ảnh.
Hương dự định khi đăng ảnh sẽ kèm thêm thông tin về địa danh. Theo em, một bức ảnh đẹp xuất hiện trên mạng xã hội cùng những thông tin ngắn gọn, dễ hiểu về lịch sử nơi chụp có thể khiến người xem tò mò và tìm hiểu thêm. Sau này, Hương muốn tiếp tục đến chụp ảnh tại những di tích khác.
Một buổi chụp ảnh tưởng chỉ cần máy ảnh, trang phục và địa điểm đẹp hóa ra có khá nhiều việc phải chuẩn bị. Người chụp phải khảo sát không gian, tính ánh sáng, trao đổi ý tưởng.
Người được chụp lựa chọn trang phục, đạo cụ và thống nhất cách thể hiện. Với những địa điểm lịch sử, câu chuyện phía sau địa danh cũng trở thành một phần của ý tưởng. Anh Thảo cho biết, nhiều bạn đã chủ động tìm hiểu trước khi đến. Tại di tích, các bạn hỏi thêm về lịch sử, xem kỹ những hình ảnh, hiện vật được trưng bày.
Chiều xuống dần. Nắng sau mưa không còn gắt, phủ lên con đèo một lớp sáng nhẹ. Một vài người đi đường dừng lại nhìn nhóm bạn trẻ. Thảo xem lại những bức ảnh vừa chụp trên màn hình máy. Tín và Hương cùng ghé lại, bật cười khi thấy một vài khoảnh khắc tự nhiên hơn những tư thế đã chuẩn bị.
Những bức ảnh sau đó được Tín và Hương đăng tải lên mạng xã hội, kèm theo thông tin về Đèo Giàng. Có người khen ảnh đẹp, có người hỏi thêm về địa danh, về trận đánh năm xưa. Một nơi từng ghi dấu lịch sử vì thế được nhắc lại bằng những câu chuyện gần gũi với người trẻ hôm nay.
Với Tín, đó là màu áo Đoàn giữa một địa danh lịch sử; với Hương, là tà áo dài trắng và mong muốn lưu giữ một phần tuổi học trò; với Thảo, là những khung hình giúp người trẻ đến gần hơn với quê hương.
Những lựa chọn giản dị ấy đang góp phần đưa những dấu xưa trở lại đời sống hôm nay. Lịch sử vì thế không chỉ nằm trong trang sách hay những dòng chữ trên bia đá, mà còn được tiếp nối qua cách mỗi thế hệ tìm hiểu, ghi nhớ và kể lại câu chuyện của cha ông bằng ngôn ngữ của thời đại mình.