Mở hướng phát triển kinh tế ở vùng khó

Xã Bạch Thông có 20 thôn bản với 1.982 hộ, khoảng 92% là đồng bào dân tộc thiểu số. Do địa hình đồi núi chia cắt mạnh, điều kiện sản xuất còn nhiều hạn chế, hạ tầng thiếu đồng bộ, việc phát triển kinh tế trên địa bàn gặp không ít khó khăn. Trước thực tế đó, trong quá trình lãnh đạo, chỉ đạo, cấp ủy, chính quyền xã Bạch Thông luôn xác định phát triển kinh tế gắn với nâng cao đời sống đồng bào dân tộc thiểu số là nhiệm vụ trọng tâm, mang tính lâu dài.

Vụ quýt năm 2025 được mùa, được giá, giúp nhiều hộ dân ở xã Bạch Thông nâng cao thu nhập, cải thiện đời sống.

Từ thực tiễn địa phương cho thấy, để thoát nghèo bền vững, điều quan trọng trước hết là thay đổi nhận thức và tư duy sản xuất của người dân. Ông Hà Ngọc Việt, Chủ tịch UBND xã Bạch Thông, cho biết: Những năm qua, chính quyền xã đã đẩy mạnh công tác tuyên truyền, vận động thông qua các cuộc họp thôn bản, sinh hoạt chi bộ và hoạt động của các tổ chức đoàn thể. Qua đó từng bước giúp đồng bào dân tộc thiểu số chuyển từ phương thức sản xuất tự cung, tự cấp sang sản xuất hàng hóa, gắn với nhu cầu thị trường.

Song song với công tác tuyên truyền, xã phối hợp với các đơn vị, đoàn thể tổ chức các lớp tập huấn, chuyển giao tiến bộ khoa học - kỹ thuật, hướng dẫn người dân xây dựng và nhân rộng các mô hình kinh tế phù hợp với điều kiện đất đai, khí hậu của địa phương. Trên cơ sở định hướng đó, cam, quýt được xác định là cây trồng chủ lực, giữ vai trò trung tâm trong phát triển kinh tế nông nghiệp của Bạch Thông.

Nhờ sự định hướng và hỗ trợ kịp thời của chính quyền địa phương, diện tích trồng quýt trên địa bàn không ngừng được mở rộng, chất lượng sản phẩm ngày càng được nâng cao.

Sau khi sản phẩm “Quýt Bắc Kạn” được cấp chỉ dẫn địa lý, xã Bạch Thông đã tăng cường tuyên truyền để người dân nhận thức đầy đủ về giá trị thương hiệu, từ đó chú trọng hơn đến khâu thâm canh, chăm sóc, thu hoạch và tiêu thụ sản phẩm.

Hiện nay, toàn xã có khoảng 500 hộ trồng quýt với tổng diện tích trên 500ha, trong đó khoảng 400ha đang cho thu hoạch ổn định, sản lượng bình quân đạt từ 4.000-4.500 tấn mỗi năm. Năng suất đạt trên 10 tấn/ha, nhiều hộ đồng bào dân tộc thiểu số có thu nhập từ 100-300 triệu đồng/năm.

Cùng với định hướng sản xuất, chính quyền địa phương xác định đầu tư xây dựng hạ tầng là giải pháp then chốt, mang tính nền tảng nhằm thúc đẩy phát triển kinh tế vùng đồng bào dân tộc thiểu số.

Thông qua Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi cùng các chương trình, dự án khác, trong năm 2025, xã Bạch Thông được bố trí tổng nguồn vốn đầu tư hạ tầng trên 2,52 tỷ đồng. Nguồn vốn này được tập trung cho 8 công trình hạ tầng thiết yếu, phục vụ trực tiếp sản xuất và đời sống của người dân.

Cụ thể, nhiều tuyến đường giao thông nông thôn, đường trục thôn, đường nội thôn được đầu tư xây dựng, nâng cấp với tổng kinh phí hàng tỷ đồng, như: Tuyến đường trục thôn Pác Giả đi Khuổi Ném với kinh phí 1 tỷ đồng; các tuyến đường nội thôn Khuổi Cò, Nà Chèn, Nà Mèo với mức đầu tư từ 300-500 triệu đồng mỗi công trình.

Bên cạnh đó, các công trình kè chống xói lở tại cánh đồng Nà Phành và Nà Mèo cũng được đầu tư với tổng kinh phí trên 600 triệu đồng, góp phần bảo vệ đất sản xuất nông nghiệp, hạn chế thiệt hại do thiên tai. Các công trình sau khi hoàn thành đã rút ngắn thời gian đi lại, giảm chi phí vận chuyển nông sản, tạo điều kiện thuận lợi để người dân mở rộng quy mô sản xuất, từng bước hình thành vùng sản xuất hàng hóa tập trung.

Ổi là một trong những cây trồng mang lại hiệu quả kinh tế khá, góp phần cải thiện thu nhập cho người dân xã Bạch Thông.

Ngoài hạ tầng giao thông, chính quyền địa phương còn quan tâm đầu tư các công trình phục vụ dân sinh, hỗ trợ trực tiếp cho đồng bào dân tộc thiểu số. Trong năm 2025, dự án hỗ trợ nhà ở cho hộ nghèo và hộ cận nghèo được bố trí 352 triệu đồng, giúp 6 hộ dân từng bước ổn định chỗ ở.

Nội dung hỗ trợ nước sinh hoạt phân tán với kinh phí 12 triệu đồng đã giúp 4 hộ dân khắc phục tình trạng thiếu nước sinh hoạt, cải thiện điều kiện sống và sản xuất. Dù giá trị đầu tư không lớn, các hỗ trợ này có ý nghĩa thiết thực, tạo điểm tựa để người dân yên tâm phát triển kinh tế lâu dài.

Trên nền tảng hạ tầng ngày càng được hoàn thiện, chính quyền xã Bạch Thông tiếp tục khuyến khích người dân tham gia các mô hình liên kết sản xuất và tiêu thụ nông sản. Việc hỗ trợ thành lập và duy trì hoạt động của các hợp tác xã đã giúp nông sản địa phương, đặc biệt là quýt, từng bước xây dựng thương hiệu và mở rộng thị trường tiêu thụ.

Thông qua liên kết với hợp tác xã, mỗi năm hàng trăm tấn quýt của người dân được tiêu thụ ổn định qua hệ thống siêu thị và các sàn thương mại điện tử, góp phần nâng cao giá trị sản phẩm và thu nhập cho đồng bào dân tộc thiểu số.

Bên cạnh cây quýt, chính quyền địa phương cũng định hướng người dân phát triển các cây trồng có giá trị kinh tế khác, trong đó có cây hồi. Thông qua công tác tuyên truyền và hướng dẫn kỹ thuật, người dân ngày càng chú trọng thâm canh, chăm sóc và mở rộng diện tích trồng hồi.

Hiện nay, cây hồi mang lại thu nhập bình quân từ 100-120 triệu đồng/ha, những năm được mùa, được giá có thể đạt 300-400 triệu đồng/ha, trở thành nguồn thu quan trọng giúp nhiều hộ đồng bào dân tộc thiểu số thoát nghèo bền vững.

Đáng chú ý, một số hộ dân đã mạnh dạn thử nghiệm các cây trồng mới như mắc ca. Mô hình trồng mắc ca của anh Nông Đức Lập bước đầu cho thấy hiệu quả tích cực, mở ra hướng đi mới trong đa dạng hóa sinh kế và nâng cao giá trị sử dụng đất. Những cách làm phù hợp với điều kiện thực tế đã góp phần quan trọng đưa tỷ lệ hộ nghèo của xã Bạch Thông giảm xuống còn 8,82%.