Tạo đà để công nghiệp bứt tốc

Hai tháng đầu năm 2026, Chỉ số sản xuất công nghiệp (IIP) trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên tăng 9,26% so với cùng kỳ, mức cao nhất trong 5 năm trở lại đây. Kết quả này cho thấy khu vực công nghiệp tiếp tục duy trì nhịp tăng trưởng ổn định ngay từ đầu năm, tạo nền tảng quan trọng để địa phương phấn đấu hoàn thành mục tiêu tăng trưởng công nghiệp 14,5% trong năm 2026.

Cơ cấu tăng trưởng công nghiệp trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên vẫn dựa nhiều vào khu vực doanh nghiệp có vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI), trong đó ngành điện tử giữ vai trò chủ lực. Hoạt động sản xuất và tiêu thụ ổn định của Công ty TNHH Samsung Electronics Việt Nam Thái Nguyên tiếp tục là động lực quan trọng. Ảnh: T.L

Chỉ số sản xuất công nghiệp tăng mạnh

Theo Thống kê tỉnh Thái Nguyên, ước tính Chỉ số sản xuất công nghiệp (IIP) tháng 2-2026 tăng 9,34% so với tháng trước và tăng 15,04% so với cùng kỳ năm trước. Lũy kế hai tháng đầu năm 2026, IIP tăng 9,26% so với cùng kỳ, là mức cao nhất của cùng kỳ trong giai đoạn 2022-2026. Kết quả này cho thấy hoạt động sản xuất công nghiệp tiếp tục duy trì đà tăng trưởng tích cực và ổn định, dù tháng 2 chịu ảnh hưởng của kỳ nghỉ Tết Nguyên đán.

Ở góc độ điều hành, mức tăng 9,26% cho thấy đà phục hồi của công nghiệp không mang tính thời điểm mà đang dần ổn định. Ngành chế biến, chế tạo tiếp tục giữ vai trò đầu kéo khi tăng 9,55%; riêng tháng 2 tăng 15,5% so với cùng kỳ năm 2025.

Nhiều lĩnh vực ghi nhận mức tăng cao như: Sản xuất giấy và sản phẩm từ giấy tăng 33,45%; sản xuất máy móc, thiết bị tăng 33,47%; sản xuất xe có động cơ tăng 23,89%; sửa chữa, lắp đặt máy móc và thiết bị tăng 38,25%...

Trong 2 tháng đầu năm 2026, Chỉ số sản xuất công nghiệp (IIP) trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên tăng 9,26% so với cùng kỳ - là mức cao nhất trong 5 năm trở lại đây. Kết quả này cho thấy khu vực công nghiệp tiếp tục duy trì nhịp tăng trưởng ổn định ngay từ đầu năm. Ảnh: T.L

Những con số này phản ánh sự sôi động trở lại của các nhà máy, đặc biệt ở nhóm công nghệ cao, cơ khí và vật liệu xây dựng. Sản lượng sản phẩm điện tử trong 2 tháng đầu năm nay đạt 60,2 triệu sản phẩm, tăng 15,5% so với cùng kỳ; điện thương phẩm đạt gần 1,28 tỷ kWh, tăng 18,3%; xi măng tăng 12,1%; sắt thép tăng 13,4%.

Để đạt mục tiêu tăng trưởng 12,5% trong quý I, giai đoạn còn lại của quý cần có sự bứt phá mạnh mẽ nhằm bảo đảm hoàn thành kế hoạch. Trong đó, khu vực công nghiệp, đặc biệt là công nghiệp chế biến, chế tạo, tiếp tục giữ vai trò then chốt.

Dịch chuyển theo hướng giá trị cao

Cơ cấu tăng trưởng công nghiệp của Thái Nguyên vẫn dựa nhiều vào khu vực FDI, trong đó ngành điện tử giữ vai trò chủ lực. Hoạt động sản xuất và tiêu thụ ổn định của Công ty Samsung Electronics Việt Nam Thái Nguyên tiếp tục là động lực quan trọng, đồng thời kéo theo sự phát triển của các ngành cung ứng linh kiện, bao bì, logistics và dịch vụ phụ trợ.

Năm 2026, tỉnh Thái Nguyên phấn đấu chỉ số sản xuất công nghiệp (IIP) tăng từ 14,5% trở lên. Trong ảnh: Sản xuất tấm pin năng lượng mặt trời tại Công ty TNHH Phát triển năng lượng Trina Solar (Khu công nghiệp Yên Bình). Ảnh: T.L

Hai tháng đầu năm 2026, Thái Nguyên dẫn đầu cả nước về thu hút FDI với gần 1,7 tỷ USD. Dòng vốn chủ yếu tập trung vào công nghệ cao, điện tử và công nghiệp chế biến, chế tạo. Toàn tỉnh hiện có hơn 230 dự án FDI còn hiệu lực với tổng vốn đăng ký khoảng 11,45 tỷ USD, trong đó nhiều tập đoàn quốc tế như: Samsung, Trina Solar và Doosan… đang đầu tư và hoạt động tại các khu công nghiệp trên địa bàn.

Kết quả này cho thấy Thái Nguyên tiếp tục nổi lên như một điểm sáng thu hút đầu tư của khu vực trung du và miền núi phía Bắc, góp phần quan trọng vào tăng trưởng công nghiệp và xuất khẩu của địa phương.

Ông Nguyễn Đình Việt, Phó Trưởng Ban Quản lý các khu công nghiệp, cho biết: Các khu công nghiệp trên địa bàn hiện có 358 dự án còn hiệu lực, gồm 189 dự án FDI với tổng vốn đăng ký hơn 11,45 tỷ USD và 169 dự án DDI với tổng vốn trên 53.557 tỷ đồng. Khu vực FDI giữ vai trò chủ lực trong tăng trưởng, đặc biệt những tháng đầu năm.

Riêng Samsung sử dụng khoảng 30.000-35.000 lao động, chưa kể doanh nghiệp vệ tinh, với thu nhập bình quân 9-12 triệu đồng/tháng. Hoạt động của tập đoàn này cũng góp phần nâng cao năng lực doanh nghiệp trong nước thông qua liên kết cung ứng và chuyển giao kỹ năng quản trị, sản xuất.

Ngay sau kỳ nghỉ Tết Nguyên đán, các khu công nghiệp, doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên nhanh chóng trở lại nhịp sản xuất sôi động, đơn hàng gia tăng, kéo theo nhu cầu tuyển dụng lao động ở mức cao. Ảnh: T.L

Song song với đó, nhóm sản phẩm công nghệ cao và cơ khí ghi nhận mức tăng khá, cho thấy sự chuyển dịch cơ cấu theo hướng giá trị gia tăng cao hơn. Những ngành như sản xuất máy móc, thiết bị, sản xuất kim loại, sản phẩm từ khoáng phi kim loại đang góp phần đa dạng hóa nền tảng công nghiệp.

Ở chiều ngược lại, khai khoáng tiếp tục thu hẹp mạnh. Hai tháng đầu năm, sản lượng than sạch giảm 19,7%; quặng sắt giảm 27,3%; quặng kẽm giảm 13,9%; đồng tinh quặng giảm tới 66,7%. Riêng tháng 2, ngành khai khoáng giảm 24,71% so với cùng kỳ. Sự sụt giảm này phản ánh thực tế nguồn tài nguyên ngày càng hạn hẹp, chi phí khai thác gia tăng và yêu cầu bảo vệ môi trường ngày càng khắt khe.

Tuy vậy, nếu so với cùng kỳ, nhiều sản phẩm vẫn duy trì mức tăng nhất định, cho thấy nền sản xuất chưa mất đà mà đang trong quá trình điều chỉnh theo chu kỳ và cơ cấu lại thị trường. Diễn biến này cũng phản ánh xu hướng chuyển dịch của công nghiệp Thái Nguyên theo hướng giảm dần phụ thuộc vào khai thác, tăng tỷ trọng chế biến, chế tạo và các ngành có giá trị gia tăng cao hơn, hướng tới nền sản xuất bền vững và hiệu quả trong dài hạn.

Vận chuyển nguyên liệu phục vụ sản xuất tại Nhà máy Luyện kim đen (Công ty CP Luyện kim đen Thái Nguyên), bảo đảm nguồn cung ổn định cho các dây chuyền luyện thép. Ảnh: T.L

Ông Phạm Tài Anh, Giám đốc Nhà máy Cốc Hóa, đơn vị trực thuộc Công ty CP Gang thép Thái Nguyên, cho biết: Hoạt động sản xuất của nhà máy hiện duy trì ổn định, góp phần bảo đảm nguồn nguyên liệu cho sản xuất thép của doanh nghiệp. Sản lượng tiêu thụ đạt khoảng 95 nghìn tấn, cho thấy thị trường thép đang có tín hiệu phục hồi.

Nhà máy tiếp tục duy trì sản xuất, bảo đảm việc làm ổn định cho hơn 320 lao động. Năm 2026, việc đẩy mạnh đầu tư công và phát triển nhà ở xã hội được kỳ vọng sẽ thúc đẩy nhu cầu, tạo thêm dư địa cho thị trường thép.

Giữ nhịp tăng trưởng bằng điều hành chủ động

Trong bối cảnh mục tiêu tăng trưởng đặt ra ở mức cao, việc chủ động xây dựng và điều hành theo các kịch bản cụ thể là yêu cầu xuyên suốt. Dư địa hoàn thành kế hoạch vẫn hiện hữu nếu tháng 3 tạo được lực bứt phá từ các ngành chủ lực, như: Điện tử, kim loại, vật liệu xây dựng và may mặc... Ngược lại, chỉ cần một động lực chững lại, áp lực sẽ dồn sang các quý tiếp theo, làm gia tăng rủi ro cho cả năm.

Vấn đề không chỉ là hoàn thành chỉ tiêu của một quý mà là duy trì được nhịp tăng trưởng ổn định, có chiều sâu trong suốt năm 2026. Với mục tiêu chỉ số sản xuất công nghiệp tăng 14,5%, các quý còn lại cần giữ được nền tăng vững chắc, hạn chế biến động lớn. Điều đó đòi hỏi công tác điều hành bám sát thực tiễn sản xuất, theo dõi sát đơn hàng, sản lượng và thị trường xuất khẩu; kịp thời tháo gỡ khó khăn về điện năng, logistics, lao động và thủ tục hành chính, tránh phát sinh điểm nghẽn cản trở sản xuất.

Hạ tầng các khu, cụm công nghiệp trên địa bàn tỉnh được đầu tư đồng bộ, mở rộng không gian phát triển, tạo sức hút với các nhà đầu tư và tăng nguồn thu ngân sách. Ảnh: T.L

Ông Nguyễn Văn Phúc, Phó Đội trưởng Hải quan Thái Nguyên, cho biết: Hoạt động xuất nhập khẩu trên địa bàn những tháng đầu năm tiếp tục duy trì đà tăng trưởng tích cực. Lũy kế 2 tháng đầu năm, đơn vị đã tiếp nhận và xử lý hơn 47.700 tờ khai, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu đạt gần 8,95 tỷ USD, tăng hơn 6% so với cùng kỳ. Thời gian tới, Hải quan Thái Nguyên tiếp tục đẩy mạnh cải cách thủ tục, bảo đảm thông quan nhanh chóng, góp phần hỗ trợ doanh nghiệp duy trì sản xuất và xuất khẩu.

Ở tầm dài hạn, việc chuẩn bị không gian và hạ tầng phát triển có ý nghĩa quyết định. Quy hoạch một khu công nghệ số tập trung, 26 khu công nghiệp và 70 cụm công nghiệp giúp mở rộng quỹ đất và tạo nền tảng đón các dự án quy mô lớn, công nghệ cao.

Cùng với đó, việc bổ sung các tuyến cao tốc, điều chỉnh các trục giao thông trọng điểm và bảo đảm hạ tầng năng lượng ổn định cho thấy sự chủ động tháo gỡ điểm nghẽn kết nối, yếu tố then chốt để nâng cao năng lực cạnh tranh.

Đây là giải pháp nhằm hoàn thành tốt mục tiêu đề ra trong quý I, đồng thời tạo nền tảng giữ vững mức tăng trưởng 14,5% của cả năm bằng các biện pháp thiết thực và quyết liệt. Khi các nhiệm vụ được triển khai đồng bộ, công nghiệp Thái Nguyên sẽ có thêm điều kiện duy trì đà tăng trưởng cao trong năm 2026 và những năm tiếp theo.