Giữ gìn cảnh quan, bảo vệ môi trường đang trở thành một phần trong quá trình phát triển nông nghiệp và xây dựng nông thôn mới ở Thái Nguyên. Những tuyến đường sạch đẹp, vùng chè được chăm sóc theo hướng an toàn cùng các không gian sản xuất ngày càng được quan tâm đang tạo điều kiện để phát triển du lịch cộng đồng, du lịch nông nghiệp. Qua đó, giá trị của sản phẩm, cảnh quan và văn hóa làng quê được kết nối, mở thêm cơ hội nâng cao thu nhập cho người dân và hình thành những miền quê đáng sống, đáng đến, đáng trải nghiệm.
Du khách trải nghiệm vườn nho, thưởng thức sản phẩm nho tươi tại xã Thượng Quan.
Về Hoàng Nông, xã La Bằng, đi dọc những tuyến đường trong xóm, dễ nhận thấy cảnh quan gọn gàng, sạch sẽ. Hai bên đường là những hàng cây xanh, hàng rào được người dân chăm sóc. Phía sau những nếp nhà là các triền chè, nơi gắn bó với sinh kế của nhiều gia đình. Theo ông Trịnh Văn Pha, người uy tín xóm Hoàng Nông, chè là sản phẩm để uống, gắn với cuộc sống và sinh kế của người dân, vì vậy môi trường xanh, sạch, đẹp phải được xác định là nền tảng.
Với người làm chè, giữ gìn môi trường không chỉ giúp đường làng, ngõ xóm sạch đẹp, mà còn góp phần bảo vệ vùng nguyên liệu, nâng cao chất lượng sản phẩm và xây dựng hình ảnh một vùng chè. Tại La Bằng, 7 mô hình tự quản “Khu dân cư sáng, xanh, sạch, đẹp” được duy trì. “Ngày thứ Sáu xanh” được triển khai hằng tháng tại 14/14 xóm. Từ những hoạt động cụ thể đó, ý thức giữ gìn cảnh quan đang từng bước trở thành việc làm thường xuyên của cộng đồng.
Ông Trịnh Văn Thức, Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam xã La Bằng, cho biết: Để phát triển du lịch gắn với cây chè, thời gian qua, địa phương tuyên truyền người dân sản xuất chè hữu cơ gắn với bảo vệ môi trường, thu gom bao bì thuốc bảo vệ thực vật. Muốn phát triển du lịch, trước hết người dân phải nhận thức mình là người hưởng lợi trực tiếp. Khi có nhiều du khách đến với sản phẩm chè, giá trị và giá bán sản phẩm cũng được nâng lên.
Từ một vùng sản xuất, câu chuyện đang được mở rộng thành câu chuyện về một điểm đến. Thái Nguyên hiện có trên 22.000ha chè cho thu hoạch. Năm 2026, tỉnh phấn đấu sản lượng chè búp tươi gần 280 nghìn tấn, tổng giá trị sản phẩm từ cây chè khoảng 16.800 tỷ đồng. Những con số này cho thấy cây chè không chỉ là ngành sản xuất chủ lực, mà còn là nguồn tài nguyên để phát triển các sản phẩm trải nghiệm. Một đồi chè có thể tạo ra những búp chè, đồng thời trở thành nơi du khách tìm hiểu cách trồng, chăm sóc, thu hái, chế biến và thưởng thức sản phẩm.
Đây cũng là thời điểm du lịch Thái Nguyên có những bước tăng trưởng đáng chú ý. Từ đầu năm đến nay, toàn tỉnh đón khoảng 7 triệu lượt khách, tăng trên 20% so với cùng kỳ. Lượng khách ngày càng tăng mở ra thị trường lớn hơn cho du lịch cộng đồng, du lịch nông nghiệp và các hoạt động trải nghiệm ở khu vực nông thôn.
Với nhiều du khách, sức hấp dẫn không nhất thiết nằm ở những công trình được đầu tư quy mô, mà có thể đến từ cảm giác được bước vào một khu vườn, đi giữa những luống chè, thưởng thức nông sản ngay tại nơi sản xuất và trò chuyện với chính người làm ra sản phẩm.
Trao đổi với chúng tôi, ông Đàm Quang Tuyến, Phó Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh, cho rằng: Nét đẹp và lợi ích kinh tế từ sự kết hợp phát triển kinh tế với bảo đảm môi trường sống sẽ góp phần để Thái Nguyên trở thành môi trường, điểm đến của mọi gia đình, thu hút du lịch, đồng thời nâng cao giá trị kinh tế đối với những cây trồng, vật nuôi trên địa bàn.
Cùng với phát triển sản xuất và du lịch, yêu cầu về môi trường ngày càng được đặt ra rõ hơn trong xây dựng nông thôn mới. Ngày 30/5/2026, tỉnh Thái Nguyên phát động xây dựng phường văn minh, xã nông thôn mới gắn với “Ngày thứ Bảy xanh”, tập trung vào các hoạt động vệ sinh môi trường, trồng và chăm sóc cây xanh, chỉnh trang cảnh quan, xây dựng những tuyến đường sáng, xanh, sạch, đẹp.
Đáng chú ý, tháng 7-2026, tỉnh ban hành Quyết định 104/2026/QĐ-UBND, áp dụng các nội dung Bộ tiêu chí quốc gia về xã nông thôn mới giai đoạn 2026–2030, đồng thời ban hành bộ tiêu chí xã nông thôn mới hiện đại và thôn nông thôn mới trên địa bàn tỉnh. Điều này cho thấy yêu cầu xây dựng nông thôn trong giai đoạn mới không chỉ dừng ở hạ tầng, mà hướng tới nâng cao chất lượng sống, bảo vệ môi trường và xây dựng diện mạo nông thôn hiện đại hơn.
Từ những tuyến đường làng, khu dân cư đến vùng sản xuất, một cách làm mới đang dần hình thành. Người dân vừa phát triển nông nghiệp, vừa giữ gìn cảnh quan. Các hộ sản xuất bắt đầu quan tâm hơn đến không gian đón khách, câu chuyện sản phẩm và cách tạo dựng trải nghiệm. Với nhiều hộ sản xuất, kinh doanh, mục tiêu phía trước vì thế không chỉ là bán được nhiều sản phẩm hơn, mà còn là để khách hàng biết sản phẩm được sinh ra ở đâu, được tạo nên như thế nào và vì sao vùng đất ấy đáng để tìm đến.
Từ những con đường được giữ sạch, những hàng cây được chăm sóc, những vùng sản xuất được bảo vệ, mục tiêu về một làng quê sáng, xanh, sạch, đẹp đang được nâng lên một bước. Đó là những nơi đáng sống, đồng thời hình thành những miền quê đáng đến, đáng trải nghiệm, qua đó tạo thêm sinh kế từ chính những giá trị vốn có của quê hương.