Dự án đầu tư xây dựng hoàn chỉnh cao tốc CT.07 đoạn Hà Nội – Thái Nguyên – Chợ Mới đang được triển khai tại nhiều địa phương trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên, thu hút sự quan tâm đặc biệt của người dân. Đây là công trình hạ tầng giao thông trọng điểm, được kỳ vọng tạo thêm động lực phát triển kinh tế - xã hội, mở rộng kết nối vùng.
Tuy nhiên, thời gian gần đây xuất hiện tình trạng phát sinh tài sản trên đất trong phạm vi giải phóng mặt bằng (GPMB), đặt ra nhiều vấn đề trong công tác quản lý và thực hiện dự án.
Khu vườn lắp rào chắn bằng tấm Inox của một hộ dân ở xóm Cây Thị, xã Vô Tranh, nằm trong vùng Dự án.
Tại xã Vô Tranh – một trong những địa bàn có tuyến cao tốc đi qua, nhiều khu đất vốn chủ yếu được sử dụng để trồng rau màu, nay đã được người dân đầu tư thêm hàng rào kiên cố. Không ít hộ sử dụng các vật liệu như cột sắt, lưới thép, thậm chí các tấm rào chắn bằng thanh inox bao quanh khu đất.
Bên trong các khu đất nằm trong vùng ảnh hưởng của Dự án, ngoài việc quây rào, một số hộ còn phát sinh thêm các hạng mục như đào hố, trồng bổ sung cây, dựng các công trình tạm. Những thay đổi này chủ yếu xuất hiện sau khi địa phương đã công bố hướng tuyến, ranh giới và phạm vi thu hồi đất của Dự án.
Thực tế tại xóm Cây Thị cùng cán bộ Phòng Xây dựng, Nông nghiệp và Môi trường xã Vô Tranh, chúng tôi thấy mảnh vườn của bà Trần Thị Chung, ở xóm Cây Thị, có hàng chục mét rào bằng thanh inox được hàn kiên cố cao trên 2m bao quanh khu vườn tạp.
Bà Chung cho biết, việc đầu tư làm hàng rào chủ yếu để phục vụ sản xuất và bảo vệ diện tích đất đang canh tác. Tuy nhiên, bà cũng thừa nhận chi phí đầu tư không nhỏ.
Tại nhiều vị trí khác trên địa bàn xã, hiện tượng dựng thêm hàng rào bên ngoài lớp rào cũ hoặc phát sinh thêm tài sản trên đất tiếp tục diễn ra. Trong khi đó, chính quyền xã Vô Tranh khẳng định đã kịp thời nắm bắt tình hình và thông tin đến người dân ngay sau khi Dự án được công bố.
Ông Ninh Văn Tấn, Trưởng xóm Phú Thái, xã Vô Tranh, cho biết: Sau khi xã thông báo công bố dự án, chúng tôi đã thông tin trên nhóm Zalo tới các hộ dân. Tuy nhiên, chúng tôi cũng ghi nhận trên địa bàn xóm có khoảng 20 hộ đã phát sinh các tài sản trên đất.
Không riêng Vô Tranh, tại xã Chợ Mới – nhiều thửa đất nằm dọc tuyến Quốc lộ 3 mới qua địa bàn xã nằm trong phạm vi ảnh hưởng của Dự án CT.07, tình trạng tương tự cũng được ghi nhận.
Qua kiểm tra thực địa, chính quyền địa phương đã lập biên bản hiện trạng nhiều hạng mục, tài sản phát sinh trên đất của các hộ dân như hàng rào lưới sắt B40 mới buộc, đóng cọc bê tông, làm trần bằng thanh gỗ ghép dưới mái tôn, làm nhà gỗ tạm, công trình phụ. Có hộ đặt rào inox trên đồi rừng cây với lý do chăn nuôi, người sơn tranh tường nhà cho đẹp, người dựng rào để trồng rau…
Ông Bùi Văn Chiến, xóm Đoàn Kết, xã Chợ Mới, lý giải việc lắp hàng rào nhằm hạn chế người qua lại trên diện tích đất của gia đình.
Theo thống kê sơ bộ, đoạn tuyến cao tốc CT.07 đi qua xã Vô Tranh và xã Chợ Mới có chiều dài gần 26km, với hàng trăm héc-ta đất ở và đất nông nghiệp nằm trong diện thu hồi, ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống sản xuất của nhiều hộ dân.
Trước thực trạng phát sinh tài sản trên đất, các địa phương đã và đang đẩy mạnh công tác kiểm tra, rà soát, đồng thời tăng cường tuyên truyền, vận động người dân chấp hành quy định.
Ông Phùng Thanh Hà, Trưởng Phòng Xây dựng, Nông nghiệp và Môi trường xã Vô Tranh, cho biết: Trước khi triển khai Dự án, chúng tôi đã đi khảo sát thực địa, cho quay flycam ghi nhận hiện trạng ban đầu của các khu vực bị ảnh hưởng. Địa phương đang tiếp tục đẩy mạnh công tác tuyên truyền để người dân hiểu rõ quy định của Nhà nước, hạn chế tối đa việc phát sinh tài sản trên đất trong vùng dự án.
Tổ công tác xã Chợ Mới tuyên truyền, vận động nhân dân chấp hành các quy định của Nhà nước trong công tác giải phóng mặt bằng phục vụ Dự án CT.07.
Tại xã Chợ Mới, chính quyền địa phương đã lập biên bản, ghi nhận hiện trạng các trường hợp phát sinh tài sản; khẳng định sẽ xử lý theo quy định. Ông Ngô Quốc Quỳnh, Phó Chủ tịch UBND xã Chợ Mới, cho biết: Đối với các hành vi tạo dựng tài sản trên đất, chúng tôi đã lập biên bản và ghi nhận thực địa. Các phần tài sản phát sinh này sẽ không được kiểm kê để đền bù khi Dự án triển khai.
Cao tốc CT.07 là công trình hạ tầng quan trọng, có ý nghĩa chiến lược trong việc kết nối giao thông, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh và khu vực. Để Dự án được triển khai đúng tiến độ, bảo đảm hiệu quả, sự đồng thuận của người dân đóng vai trò hết sức quan trọng.
Việc chấp hành nghiêm quy định về giải phóng mặt bằng, không phát sinh tài sản trên đất sau khi đã công bố quy hoạch không chỉ góp phần bảo đảm công bằng trong thực hiện chính sách, mà còn thể hiện trách nhiệm, sự đồng hành của người dân đối với các chủ trương lớn, vì lợi ích chung và sự phát triển bền vững của địa phương.