Thúc đẩy sáng tạo, khởi nghiệp trong sinh viên

Với vai trò là trung tâm đào tạo lớn của khu vực Trung du, miền núi phía Bắc, Thái Nguyên đang từng bước hình thành nền tảng thúc đẩy khởi nghiệp đổi mới sáng tạo trong sinh viên. Tuy nhiên, để phong trào này phát triển bền vững, vấn đề cốt lõi không chỉ nằm ở cơ chế hay nguồn lực, mà trước hết cần thay đổi nhận thức về khởi nghiệp đổi mới sáng tạo.

Sinh viên Đại học Thái Nguyên nhận giải thưởng với dự án “Bamboo Fresh - Than tre hoạt tính hút ẩm tỏa hương”.

Từ chính sách quốc gia đến phong trào sinh viên

Việc Chính phủ ban hành Đề án 1665 về “Hỗ trợ học sinh, sinh viên khởi nghiệp đến năm 2025”, cùng với Đề án 844 về phát triển hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo quốc gia, đã tạo cú hích quan trọng, đưa khởi nghiệp trở thành một nội dung chính thức trong giáo dục đại học.

Trên cơ sở đó, nhiều trường đại học trên cả nước, trong đó có các trường thành viên của Đại học Thái Nguyên, đã chủ động nhập cuộc.

Tại Trường Đại học Kinh tế và Quản trị kinh doanh (Đại học Thái Nguyên), phong trào đổi mới sáng tạo, khởi nghiệp diễn ra sôi nổi, thu hút sinh viên nhiều ngành tham gia, đặc biệt trong các lĩnh vực kinh doanh số, thương mại điện tử, logistics và dịch vụ hỗ trợ doanh nghiệp.

Các dự án không chỉ dừng ở ý tưởng mà đã quan tâm nhiều hơn đến mô hình kinh doanh, khả năng ứng dụng và nhu cầu thị trường.

Tuy vậy, thực tiễn cũng cho thấy một nghịch lý: số lượng ý tưởng khởi nghiệp lớn, nhưng ý tưởng thực sự mang tính đổi mới sáng tạo còn hạn chế. Phần lớn các dự án vẫn thiếu tính thực tiễn hoặc trùng lặp với những mô hình đã có. Không ít ý tưởng mang tính “phong trào”, chạy theo các xu hướng thời sự như chuyển đổi số hay kinh tế xanh, nhưng chưa giải quyết được bài toán cụ thể của xã hội.

Theo Thạc sĩ Bùi Như Hiển, Phó Trưởng Bộ môn Kinh doanh, Khoa Kinh doanh và Logistics, Trường Đại học Kinh tế và Quản trị kinh doanh - Đại học Thái Nguyên: Khởi nghiệp đổi mới sáng tạo không nhất thiết phải là công nghệ cao hay những ý tưởng đột phá lớn. Đó trước hết là việc tạo ra giá trị theo cách làm mới, giải quyết một vấn đề cụ thể của thị trường. Nếu hiểu chưa đúng, sinh viên sẽ tự giới hạn khả năng sáng tạo của mình.

Dư địa lớn cho sinh viên khởi nghiệp

Với vị thế là trung tâm công nghiệp - giáo dục của vùng, Thái Nguyên hội tụ nhiều điều kiện thuận lợi để phát triển hệ sinh thái khởi nghiệp sinh viên. Các khu công nghiệp lớn như Yên Bình, Sông Công, Phú Bình cùng sự hiện diện của nhiều doanh nghiệp FDI tạo ra nhu cầu lớn về giải pháp công nghệ, logistics, quản trị, thương mại điện tử và dịch vụ số.

Hoạt động giảng dạy theo hướng thực hành giúp sinh viên rèn kỹ năng, hình thành tư duy đổi mới sáng tạo ngay trên giảng đường.

Bên cạnh đó, hàng năm Tỉnh đoàn Thái Nguyên và Sở Khoa học và Công nghệ phối hợp tổ chức nhiều cuộc thi khởi nghiệp đổi mới sáng tạo, thu hút đông đảo sinh viên, học sinh tham gia với các ý tưởng đa dạng. Các cuộc thi không chỉ là sân chơi sáng tạo mà còn là kênh phát hiện, sàng lọc và ươm tạo những dự án tiềm năng.

Ngoài các cuộc thi, tỉnh còn tổ chức nhiều diễn đàn, tọa đàm khởi nghiệp, ngày hội việc làm, đồng thời triển khai các chương trình hỗ trợ vốn, công nghệ và tập huấn kỹ năng cho sinh viên. Đáng chú ý, phong trào khởi nghiệp đổi mới sáng tạo tại Thái Nguyên đã bước đầu mang dấu ấn quốc tế, với sự tham gia của sinh viên nước ngoài đang học tập tại địa phương.

Theo PGS.TS. Nguyễn Văn Bình, Phó Hiệu trưởng phụ trách Trường Cao đẳng Kinh tế - Kỹ thuật (Đại học Thái Nguyên): Đổi mới sáng tạo cần được nhìn nhận theo nghĩa rộng. Khi được định hướng đúng và có môi trường khuyến khích, mỗi sinh viên đều có thể sáng tạo trong lĩnh vực mình theo đuổi, từ đó hình thành lực lượng lao động có tư duy chủ động và khả năng thích ứng cao.