Chuyển đổi số về bản: 'Cú hích' mới cho vùng cao bứt phá

Văn Lạ - Lê Hoàng 07:41, 25/04/2026

Không còn là câu chuyện của đô thị, chuyển đổi số đang từng bước lan tỏa đến các xã vùng cao của tỉnh, mang theo những đổi thay rõ nét trong quản lý, sản xuất và đời sống. Ở những nơi từng cách trở bởi địa hình, công nghệ số hôm nay đang mở ra cánh cửa mới, đưa người dân tiến gần hơn với cơ hội phát triển bền vững.

Thành viên HTX Hồng Phát giới thiệu và bán nông sản của đơn vị thông qua các nền tảng mạng xã hội.
Thành viên HTX Hồng Phát giới thiệu và bán nông sản của đơn vị thông qua các nền tảng mạng xã hội.

Tại các xã như Thượng Minh, Nghiên Loan, Phúc Lộc… chuyển đổi số đã và đang hiện diện trong nhiều lĩnh vực. Từ giải quyết thủ tục hành chính, đến quảng bá nông sản, công nghệ số góp phần rút ngắn khoảng cách giữa miền núi và đồng bằng, giữa chính quyền với người dân.

Ông Dương Văn Viết, thôn Nặm Nhì, xã Cao Minh, chia sẻ: Trước đây, việc chỉnh lý biến động đất khiến người dân phải đi lại nhiều lần, mất thời gian. Nay người dân đến Trung tâm Phục vụ hành chính công của xã, được cán bộ hướng dẫn nộp hồ sơ trực tuyến, tra cứu tiến độ qua điện thoại thông minh nên thủ tục nhanh gọn, minh bạch hơn, giảm phiền hà đáng kể.

Không chỉ cải cách hành chính, chuyển đổi số còn thể hiện trong từng nếp nghĩ, cách làm của người dân. Nhiều hộ đã biết tận dụng điện thoại thông minh, mạng xã hội để quảng bá nông sản địa phương. Từ những phiên chợ nhỏ, sản phẩm vùng cao nay đã có mặt trên các nền tảng trực tuyến, tiếp cận khách hàng ở khắp nơi.

Bà Cà Thị Bày, thành viên Hợp tác xã Hồng Phát (xã Nghiên Loan), cho biết: Trước kia, sản phẩm của chúng tôi chỉ tiêu thụ quanh địa phương, đầu ra bấp bênh. Nay thông qua các nền tảng như Zalo, Facebook, TikTok,… các sản phẩm được nhiều người biết đến hơn, đơn hàng ổn định, giá bán cũng cải thiện rõ rệt.

Ở lĩnh vực hành chính công, việc triển khai Trung tâm Phục vụ hành chính công cấp xã đã mang lại hiệu quả thiết thực. Các thủ tục được niêm yết công khai, cán bộ trực tiếp hướng dẫn người dân hoàn thiện hồ sơ ngay từ đầu, giảm thiểu việc đi lại nhiều lần.

Ông Phạm Văn Oanh, Chủ tịch UBND xã Phúc Lộc, cho biết: Địa phương chú trọng ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý hồ sơ, giúp việc tra cứu, theo dõi tiến độ thuận tiện hơn. Việc phân công nhiệm vụ rõ ràng, nâng cao trách nhiệm của cán bộ góp phần rút ngắn thời gian giải quyết, nâng cao chất lượng phục vụ người dân.

Chuyển đổi số cũng đang từng bước “chạm” đến giáo dục và y tế vùng cao. Nhiều trường học ứng dụng bài giảng điện tử, kết nối Internet phục vụ dạy và học. Trạm y tế xã cập nhật hồ sơ sức khỏe điện tử, giúp quản lý thông tin khám, chữa bệnh khoa học, thuận tiện. Người dân ở xa có thể tiếp cận thông tin y tế nhanh chóng, nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe ban đầu.

Lãnh đạo xã Phúc Lộc kiểm tra việc thực hiện nhiệm vụ tại Trung tâm Phục vụ hành chính công của xã.
Lãnh đạo xã Phúc Lộc kiểm tra việc thực hiện nhiệm vụ tại Trung tâm Phục vụ hành chính công của xã.

Những chuyển biến ấy không chỉ mang lại tiện ích trước mắt mà còn thay đổi nhận thức của người dân. Công nghệ không còn xa vời, mà trở thành công cụ thiết thực giúp phát triển kinh tế, nâng cao chất lượng cuộc sống.

Tuy nhiên, hành trình chuyển đổi số ở vùng cao vẫn còn không ít khó khăn. Hạ tầng viễn thông ở một số nơi chưa đồng bộ, sóng internet chưa ổn định. Một bộ phận người dân, nhất là người cao tuổi, còn hạn chế trong tiếp cận công nghệ. Trang thiết bị và nguồn nhân lực phục vụ chuyển đổi số tại cơ sở vẫn còn thiếu. Đời sống kinh tế khó khăn cũng khiến nhiều hộ chưa có điều kiện tiếp cận thiết bị thông minh.

Để chuyển đổi số thực sự trở thành động lực phát triển, các địa phương cần tiếp tục đầu tư hạ tầng số, nâng cao chất lượng mạng Internet đến tận thôn, bản. Đồng thời, tăng cường tập huấn kỹ năng số cho cán bộ và người dân, đặc biệt là đồng bào các dân tộc thiểu số. Việc gắn chuyển đổi số với phát triển sản xuất, du lịch cộng đồng, giáo dục và y tế sẽ giúp công nghệ đi vào cuộc sống một cách bền vững, hiệu quả.

Có thể thấy, chuyển đổi số đang mở ra hướng đi mới cho các xã vùng cao. Khi công nghệ được ứng dụng đúng cách, không chỉ nâng cao hiệu quả quản lý mà còn tạo thêm cơ hội phát triển kinh tế, thu hẹp khoảng cách vùng miền, góp phần xây dựng những miền quê ngày càng đổi mới, giàu sức sống.