Colombia: Nông dân từ bỏ cây coca, hướng tới sinh kế hợp pháp và bền vững

Vùng đồi Putumayo, miền Nam Colombia, từng gắn với cây coca - loại cây là nguyên liệu chính để sản xuất cocaine. Việc trồng coca trái phép không chỉ nuôi dưỡng các mạng lưới tội phạm ma túy xuyên quốc gia mà còn kéo theo xung đột vũ trang, tham nhũng và bất ổn xã hội.

Tuy nhiên, hiện nay, khu vực này đang chứng kiến sự chuyển mình khi ngày càng nhiều nông dân từ bỏ coca để lựa chọn phát triển nông nghiệp hợp pháp, hướng tới sinh kế bền vững, ổn định và góp phần xây dựng hòa bình lâu dài.

Nông dân Sandra Herrera đang chăm sóc vườn sacha inchi.

Dự án “The Same Soil”, với sự hỗ trợ của Văn phòng Liên Hợp Quốc về Ma túy và Tội phạm (UNODC), đang giúp các hộ gia đình thay thế cây coca bằng các loại cây trồng như sacha inchi và mía đường.

Sandra Herrera, một nông dân tham gia dự án, cho biết: “Chúng tôi từng có ruộng coca chỉ còn hai tháng nữa là thu hoạch. Nhưng chúng tôi đã quyết định xóa bỏ toàn bộ để trồng sản phẩm có lợi, thay vì gây hại cho xã hội”. Bà cũng cho hay việc chuyển đổi không đơn giản, vì cây coca vẫn mọc lại từ hạt cũ, buộc người dân phải thường xuyên nhổ bỏ.

Không dừng ở sản xuất thô, người dân địa phương đang chú trọng chế biến sâu. Nông dân Delfina Arboleda chia sẻ: “Chúng tôi muốn người dân trong vùng được hưởng lợi từ giá trị của sacha inchi. Hiện chúng tôi đang sản xuất sữa, bột, phô mai và các sản phẩm ăn nhẹ từ loại hạt này”.

Ngoài sacha inchi, mía đường cũng là loại cây trồng thay thế mang lại hiệu quả kinh tế cao.

Trong khi đó, nông dân Doris Caicedo bày tỏ: “Cuộc sống nông thôn rất khó khăn. Nhiều người trẻ không muốn tiếp tục; họ muốn rời đi để tìm cơ hội tốt hơn. Nhưng tôi hy vọng thế hệ sau sẽ gắn bó với nông nghiệp.

Nông dân Mao Bastidas nhấn mạnh: “Điều quan trọng nhất là thay đổi tư duy. Nếu nghĩ khác, chúng ta sẽ sống khác. Phát triển thay thế giúp người dân làm ăn hợp pháp và sống trong hòa bình”.

Hiện Hợp tác xã Nông nghiệp đa ngành Putumayo đã kết nối khoảng 700 hộ dân tại bảy hiệp hội, hướng tới kinh tế tuần hoàn. Theo các chuyên gia, đây là bước đi quan trọng nhằm xây dựng hòa bình bền vững tại khu vực từng chịu ảnh hưởng nặng nề của tội phạm ma túy.