Phòng ngừa rủi ro trong khai thác khoáng sản

Thái Nguyên là địa phương giàu tài nguyên khoáng sản của khu vực Trung du, miền núi phía Bắc. Trong những năm qua, khai khoáng tiếp tục đóng góp quan trọng cho tăng trưởng và thu ngân sách.

Bước sang năm 2026, cùng khí thế sản xuất đầu Xuân, các doanh nghiệp xác định bảo đảm an toàn lao động, phòng chống cháy nổ là yêu cầu bắt buộc, gắn với phát triển bền vững.

Mỏ đá Lũng Chò 2, xã Quang Sơn, thực hiện nghiêm quy trình quản lý và sử dụng vật liệu nổ, bảo đảm an toàn trong khai thác đá.

Chủ động phòng ngừa, kiểm soát chặt rủi ro

Những ngày đầu năm 2026, tại Mỏ chì kẽm Chợ Điền thuộc Công ty CP Kim loại màu Thái Nguyên, hoạt động sản xuất diễn ra khẩn trương song tuân thủ nghiêm quy định an toàn.

Trước mỗi ca làm việc, cán bộ kỹ thuật kiểm tra điều kiện trong lò, đánh giá môi trường lao động, rà soát hệ thống điện, thông gió. Khi phát hiện nguy cơ mất an toàn, đơn vị dừng sản xuất để xử lý triệt để.

Doanh nghiệp đầu tư hệ thống thông gió công suất lớn, lắp đặt thiết bị quan trắc khí mê-tan tự động, cảnh báo khi nồng độ vượt ngưỡng cho phép; gia cố vì chống bằng thép thủy lực nhằm tăng độ ổn định đường lò.

Công tác bảo trì thiết bị được thực hiện theo kế hoạch tuần, tháng; hồ sơ kỹ thuật được cập nhật đầy đủ, phục vụ kiểm tra, đối chiếu khi cần thiết.

Anh Hoàng Trọng Chinh, Phó Quản đốc Phân xưởng Khai thác 2, Chi nhánh Kim loại màu Bắc Kạn - TMC, cho biết: Đầu năm mới ai cũng mong sản xuất thuận lợi, an toàn. Làm việc trong hầm lò tiềm ẩn nhiều rủi ro, song nhờ được tập huấn thường xuyên, trang bị bảo hộ đầy đủ và kiểm tra nghiêm ngặt trước ca, người lao động yên tâm hơn, tự giác tuân thủ quy trình để bảo vệ bản thân và đồng nghiệp.

Ông Nguyễn Văn Hậu, Phó Giám đốc Công ty CP Kim loại màu Thái Nguyên, thông tin: Năm vừa qua, đơn vị không để xảy ra sự cố cháy nổ nghiêm trọng. Bước sang năm mới, Công ty tiếp tục coi đầu tư cho an toàn là trách nhiệm và yếu tố sống còn.

100% công nhân trước khi xuống lò đều được kiểm tra an toàn, huấn luyện định kỳ về phòng cháy chữa cháy và kỹ năng thoát hiểm. Đơn vị cũng duy trì chế độ tự kiểm tra nội bộ, kịp thời chấn chỉnh các tồn tại phát sinh trong quá trình sản xuất.

Tại Công ty Than Khánh Hòa, hệ thống giám sát nhiệt độ, khí độc vận hành 24/24h. Các vị trí nguy cơ cao được lắp thiết bị cảnh báo tự động; hệ thống chữa cháy tại chỗ luôn trong trạng thái sẵn sàng. Công ty bố trí lực lượng trực an toàn theo ca, bảo đảm xử lý nhanh khi có tình huống bất thường.

Công ty Than Khánh Hòa duy trì nghiêm các quy trình, biện pháp kỹ thuật nhằm bảo đảm an toàn trong quá trình khai thác than.

Ông Nguyễn Ngọc Huân, Phó Giám đốc Công ty Than Khánh Hòa, nhấn mạnh: Chỉ một sơ suất nhỏ cũng có thể gây hậu quả lớn. Ngay từ đầu năm, đơn vị rà soát toàn bộ hệ thống điện, siết chặt kiểm soát nguồn lửa, nguồn nhiệt và yêu cầu người lao động chấp hành nghiêm nội quy an toàn. Việc ký cam kết chấp hành quy định được thực hiện với từng tổ, đội sản xuất.

Tăng cường giám sát, nâng cao văn hóa an toàn

Tại mỏ vàng Pác Lạng do Công ty TNHH Trường Thịnh Thái Nguyên quản lý, công tác phòng cháy chữa cháy được triển khai đồng bộ. Khu vực khai thác rộng hơn 80ha, địa hình rừng núi phức tạp, nguy cơ cháy lan cao.

Ông Hứa Sỹ Nam, Giám đốc Công ty, cho biết: Đơn vị xây dựng phương án phù hợp thực tế, thường xuyên phối hợp lực lượng chức năng diễn tập. Kho vật liệu nổ, kho xăng dầu được quản lý chặt chẽ, trang bị hệ thống chống sét và phương tiện chữa cháy đạt chuẩn. Mục tiêu năm 2026 là không để xảy ra sự cố cháy nổ.

Đối với các mỏ đá lộ thiên như: Lũng Chò, Lân Đăm 2, Đồng Phú... thuộc xã Quang Sơn, quy trình khoan, nổ mìn được thực hiện nghiêm ngặt. Đại diện các đơn vị cho biết luôn thông báo thời gian nổ mìn cho người dân, bố trí lực lượng cảnh giới, kiểm soát chặt khối lượng thuốc nổ; việc bảo quản, vận chuyển vật liệu nổ có hồ sơ theo dõi và chịu sự giám sát của cơ quan chức năng.

Các phương tiện, máy móc khai thác được kiểm định định kỳ, bảo đảm đáp ứng tiêu chuẩn kỹ thuật trước khi đưa vào sử dụng.

Ngay từ đầu năm, các doanh nghiệp tăng cường tuyên truyền xây dựng văn hóa an toàn. Bảng tin phòng cháy, chữa cháy được treo tại nhiều vị trí; hệ thống loa nhắc nhở quy định trước ca làm việc; các tổ đội thực hiện nghiêm chế độ khóa, gắn thẻ khi bảo trì thiết bị.

Công nhân được huấn luyện sử dụng bình chữa cháy, kỹ năng thoát hiểm, nắm vững quy trình làm việc trong môi trường có nguy cơ khí độc như CH₄, CO. Nhiều đơn vị đưa tiêu chí chấp hành an toàn vào đánh giá thi đua, coi đây là căn cứ xét khen thưởng hằng tháng.

Mỏ đá Lũng Chò 2, xã Quang Sơn, thực hiện nghiêm quy trình quản lý và sử dụng vật liệu nổ, bảo đảm an toàn trong khai thác đá.

Song song với nỗ lực của doanh nghiệp, chính quyền địa phương và lực lượng chức năng cũng đẩy mạnh kiểm tra, giám sát ngay từ những tháng đầu năm.

UBND xã Quang Sơn phối hợp lực lượng cảnh sát phòng cháy chữa cháy và cứu nạn cứu hộ kiểm tra định kỳ, đột xuất; yêu cầu các mỏ cập nhật phương án chữa cháy, đánh giá rủi ro đầu năm.

Các đoàn kiểm tra liên ngành tập trung quản lý vật liệu nổ công nghiệp, hệ thống điện tại khu sản xuất và lán trại công nhân; xử lý nghiêm vi phạm nếu phát hiện sai sót.

Thực tế vẫn còn một số mỏ quy mô nhỏ đầu tư cho an toàn chưa tương xứng; ý thức chấp hành của một bộ phận người lao động chưa cao. Đây là vấn đề cần tiếp tục chấn chỉnh, gắn với trách nhiệm người đứng đầu và tăng cường hậu kiểm sau thanh tra.

Bước vào năm mới, mục tiêu tăng trưởng sản lượng khai khoáng luôn gắn với yêu cầu bảo đảm an toàn tuyệt đối. Trọng tâm là tăng cường đào tạo, nâng cao nhận thức người lao động; đầu tư hệ thống giám sát hiện đại; duy trì kiểm tra định kỳ; xử lý nghiêm vi phạm; đẩy mạnh phối hợp giữa doanh nghiệp và lực lượng phòng cháy chữa cháy chuyên nghiệp.

Khi người lao động ý thức rõ trách nhiệm bảo vệ bản thân và đồng nghiệp, doanh nghiệp đặt an toàn lên hàng đầu, chính quyền duy trì giám sát thường xuyên, ngành khai khoáng Thái Nguyên sẽ phát triển bền vững.