Vận hành chính quyền địa phương 2 cấp: Động lực mới, sức sống mới

Năm 2025 khép lại với một dấu mốc đặc biệt quan trọng đối với cả nước khi mô hình chính quyền địa phương 2 cấp chính thức vận hành sau quá trình sắp xếp đơn vị hành chính. Đây không chỉ là sự thay đổi về cơ cấu tổ chức mà còn là bước đột phá về thể chế, tạo nền tảng để hiện đại hóa quản trị, cải cách hành chính và chuyển đổi số toàn diện.

Cán bộ Trung tâm Phục vụ hành chính công xã Bằng Thành hướng dẫn người dân thực hiện thủ tục hành chính.

Năm 2025 khép lại với những thay đổi mang tính bước ngoặt. Đó là việc hợp nhất tỉnh Thái Nguyên và tỉnh Bắc Kạn để thành lập tỉnh Thái Nguyên mới. Vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp (cấp tỉnh - cấp xã) sau sắp xếp đơn vị hành chính.

Việc tái cấu trúc đã làm thay đổi căn bản bộ máy quản trị địa phương: Toàn tỉnh hiện còn 92 đơn vị hành chính cấp xã (giảm 208 đơn vị, tương ứng 69,33%) và số sở, ban, ngành giảm một nửa (còn 14/28). Những con số này là cơ sở để tỉnh tăng cường tinh gọn bộ máy, phân cấp mạnh hơn và tập trung nâng cao hiệu lực điều hành.

Việc hợp nhất, sắp xếp được tiến hành theo quy trình, bảo đảm không để “khoảng trống” quản lý và duy trì liên tục các hoạt động hành chính. Tỉnh đã ban hành nhiều quyết định để tổ chức lại nhiệm vụ, cơ cấu của các cơ quan chuyên môn, nhằm đảm bảo hoạt động ngay sau khi mô hình mới vận hành.

"Vạn sự khởi đầu nan" - giai đoạn đầu, việc vận hành bộ máy mới đặt ra không ít thách thức: Thiếu nhân lực ở lĩnh vực đất đai và công nghệ thông tin, cơ sở vật chất chưa đồng bộ, nhiều xã phải sử dụng 2 đến 3 trụ sở, số lượng hồ sơ số hóa tăng mạnh gây quá tải hệ thống.

Trước yêu cầu đó, tỉnh đã triển khai hàng loạt giải pháp quyết liệt: Điều động 198 cán bộ hỗ trợ cơ sở, tổ chức 52 lớp bồi dưỡng cho 9.787 lượt học viên, “cầm tay chỉ việc” ở các địa bàn khó khăn, tăng cường kiểm tra, khảo sát thực tiễn tại các xã, phường và Trung tâm Phục vụ hành chính công cấp tỉnh.

Người dân đến giao dịch tại Trung tâm Phục vụ hành chính công phường Phan Đình Phùng.

Một trong những chuyển biến rõ nét nhất sau sắp xếp là cách thức cung ứng dịch vụ công. Mô hình Trung tâm phục vụ hành chính công cấp xã được triển khai đồng bộ, đảm nhiệm vai trò “một cửa, một cửa liên thông” giải quyết cả các thủ tục trước đây thuộc cấp huyện. Người dân chỉ cần đến trụ sở xã, phường để thực hiện đăng ký hộ tịch, giải quyết thủ tục về đất đai, chứng thực hay dịch vụ công trực tuyến.

Tại xã Bằng Thành, địa bàn xa nhất, khó khăn nhất của tỉnh, mô hình này đã tạo ra thay đổi rất rõ rệt. Với địa bàn rộng, nhiều thôn cách trung tâm tới hơn 25 km, điều kiện hạ tầng thiếu thốn, nhưng đội ngũ cán bộ vẫn chủ động “đi từng thôn, đến từng nhà”, hướng dẫn người dân nộp hồ sơ trực tuyến, thanh toán trực tuyến.

Sau gần 3 tháng vận hành, Trung tâm Phục vụ hành chính công xã Bằng Thành đã giải quyết 100% hồ sơ đúng và trước hạn, chỉ số hài lòng đạt tuyệt đối. Anh Chu Trọng Tấn, Thôn Phai Kiểm, xã Bằng Thành cho biết: Trước đây chúng tôi đi lại rất vất vả để xuống huyện nộp hồ sơ. Giờ đây, cán bộ xuống hướng dẫn tận nơi, chúng tôi có thể nộp hồ sơ trực tuyến qua điện thoại, không phải đi đâu. Thời gian giải quyết nhanh chóng, ai cũng thấy thuận tiện hơn nhiều.

Còn ở khu vực trung tâm hành chính của tỉnh, hoạt động của Trung tâm Phục vụ hành chính công phường Phan Đình Phùng lại cho thấy sự chuyên nghiệp, hiện đại trong phục vụ. Lượng giao dịch hằng ngày rất lớn nhưng không còn cảnh chờ đợi hay ách tắc như trước. Không gian giao dịch đồng bộ, quy trình tiếp đón khoa học, cán bộ công chức có chuyên môn và tác phong chuẩn mực.

Ông Dương Văn Lượng, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch UBND phường Phan Đình Phùng, khẳng định: Cải cách hành chính không chỉ là đầu tư hạ tầng hay rút gọn quy trình, mà quan trọng hơn là thay đổi tư duy phục vụ, thái độ tận tâm của đội ngũ công chức. Khi cách nghĩ, cách làm thay đổi, người dân là người cảm nhận rõ nhất... 

Bà Hoàng Thị Vân, một người dân ở tổ 14, phường Phan Đình Phùng, nhận xét: Cán bộ hướng dẫn rất tận tình. Đông người đến làm mà không bị chen lấn như trước. Mọi thứ minh bạch, rõ ràng hơn.

Năm 2025, Thái Nguyên tiếp tục nằm trong nhóm 10 địa phương dẫn đầu cả nước về cải cách thủ tục hành chính số. Việc vận hành hiệu quả mô hình chính quyền địa phương 2 cấp đã mở ra cho tỉnh một giai đoạn phát triển mới - giai đoạn của quản trị hiện đại, chuyển đổi số sâu rộng và bộ máy tinh gọn.