Từ một hộ kinh doanh gia đình trở thành doanh nghiệp có khả năng quản trị, tiếp cận vốn và tham gia chuỗi cung ứng là bước chuyển không dễ dàng. Triển khai thực hiện Nghị quyết số 68-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế tư nhân, Thái Nguyên đang hình thành hệ sinh thái hỗ trợ gồm cơ quan quản lý, ngành Thuế, ngân hàng và doanh nghiệp công nghệ, tạo điều kiện để các hộ kinh doanh mạnh dạn chuyển đổi, mở rộng quy mô và nâng cao năng lực cạnh tranh.
Cán bộ Thuế cơ sở 2 trực tiếp tuyên truyền, hướng dẫn chính sách và hỗ trợ hộ kinh doanh chuyển đổi sang mô hình doanh nghiệp.
Những câu hỏi trước “Ngưỡng cửa" doanh nghiệp
“Nếu chuyển thành doanh nghiệp thì mã số thuế có thay đổi không?”, “Chi phí thành lập doanh nghiệp bao nhiêu?”, “Có được hỗ trợ vốn vay hay ưu đãi gì khi mới thành lập?”... Những câu hỏi liên tiếp được đặt ra tại một hội nghị tuyên truyền, hướng dẫn chuyển đổi do Thuế cơ sở 3 - Thái Nguyên tổ chức.
Với ông Nguyễn Văn Hoàn, chủ hộ kinh doanh ở xã Đại Phúc, điều cần nhất lúc này là những câu trả lời cụ thể: Bắt đầu từ đâu? Hồ sơ thế nào? Kế toán, hóa đơn thực hiện ra sao? Sau khi thành lập doanh nghiệp thì được hỗ trợ những gì? Những băn khoăn ấy cho thấy một yêu cầu lớn hơn trong cách hỗ trợ hộ kinh doanh.
Theo ông Phạm Ngọc Châu, Phó Trưởng Thuế cơ sở 3, điều quan trọng là giúp hộ kinh doanh hiểu cả cơ hội lẫn những công việc phải thực hiện sau chuyển đổi. Vì thế, cán bộ thuế không chỉ vận động thành lập doanh nghiệp mà còn hướng dẫn từ khi tìm hiểu chính sách, chuẩn bị hồ sơ đến quá trình doanh nghiệp bắt đầu hoạt động.
Cách làm ấy đang diễn ra trong bối cảnh Thái Nguyên có một nguồn lực rất lớn từ khu vực kinh doanh cá thể. Tại thời điểm 1/1/2026, toàn tỉnh có trên 77.700 cơ sở sản xuất, kinh doanh cá thể. Đến hết tháng 6, cơ quan Thuế đã tuyên truyền, vận động, hướng dẫn 400 hộ, cá nhân kinh doanh chuyển sang mô hình doanh nghiệp, toàn tỉnh phấn đấu đến hết quý III/2026 sẽ có 2.400 hộ kinh doanh chuyển đổi thành công.
Không chỉ thay đổi một mô hình pháp lý
Nghị quyết 68-NQ/TW ngày 4/5/2025 xác định kinh tế tư nhân là một trong những động lực quan trọng nhất của nền kinh tế quốc dân. Tinh thần ấy được cụ thể hóa bằng Nghị quyết 198/2025/QH15 của Quốc hội và các văn bản triển khai với hàng loạt chính sách liên quan trực tiếp đến doanh nghiệp nhỏ, siêu nhỏ và hộ kinh doanh.
Một thay đổi đáng chú ý là từ ngày 1/1/2026 chấm dứt việc thu, nộp lệ phí môn bài và hộ, cá nhân kinh doanh không còn áp dụng phương pháp khoán thuế.
Theo Đề án số 15-ĐA/TU về phát triển kinh tế tư nhân giai đoạn 2026-2030, Thái Nguyên phấn đấu đến năm 2030 có từ 36.000 doanh nghiệp hoạt động; tốc độ tăng trưởng bình quân của kinh tế tư nhân đạt từ 10,5% trở lên và đóng góp khoảng 50-55% GRDP.
Đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa đăng ký kinh doanh lần đầu, Nghị định 20/2026/NĐ-CP quy định miễn thuế thu nhập doanh nghiệp trong 3 năm kể từ khi được cấp giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp lần đầu nếu đáp ứng các điều kiện theo quy định. Những chính sách này giảm một phần chi phí và tạo thêm động lực chuyển đổi. Tuy nhiên, từ góc nhìn của cơ quan Thuế, “nỗi lo” của hộ kinh doanh lại nằm nhiều ở những việc phải làm sau đó.
Bà Hoàng Thị Thu Liễu, lãnh đạo Thuế tỉnh Thái Nguyên chia sẻ: Tâm lý e ngại về kế toán, hóa đơn, kê khai thuế và chi phí tuân thủ là khá phổ biến. Nhưng chính việc quản trị bằng sổ sách, hóa đơn và dữ liệu tài chính cũng giúp chủ doanh nghiệp nhìn rõ hơn doanh thu, chi phí, lợi nhuận để đưa ra quyết định đầu tư và mở rộng sản xuất.
Thái Nguyên đã lựa chọn thêm một bước hỗ trợ từ ngân sách địa phương. Nghị quyết số 26/2026/NQ-HĐND ngày 9/6/2026 của HĐND tỉnh quy định chính sách hỗ trợ một số chi phí cho doanh nghiệp thành lập mới trong giai đoạn 2026-2030. Trong đó có hỗ trợ phí công bố nội dung đăng ký doanh nghiệp và chi phí đăng ký, duy trì chữ ký số trong 12 tháng đầu theo mức, điều kiện được quy định.
Hệ sinh thái đồng hành: Từ vốn đến công nghệ
Sau câu chuyện về thủ tục là những câu hỏi rất thực tế: Hóa đơn sử dụng thế nào? Chữ ký số ra sao? Quản lý bán hàng bằng gì? Khi cần vốn thì tiếp cận ngân hàng ở đâu? Sự xuất hiện cùng lúc của cơ quan Thuế, doanh nghiệp công nghệ và ngân hàng cho thấy một cách tiếp cận đang hình thành: không để doanh nghiệp mới phải tự tìm từng mảnh ghép sau khi chuyển đổi.
Ông Vũ Thạch Hiển Giang, Phó Giám đốc Viettel Thái Nguyên cho biết: Đơn vị đã giới thiệu tới các doanh nghiệp mới thành lập những giải pháp như chữ ký số, hóa đơn điện tử, phần mềm quản lý bán hàng, phần mềm kế toán cùng các chương trình ưu đãi dịch vụ số.
Ông Nguyễn Đức Tùng, Giám đốc phụ trách khách hàng doanh nghiệp Techcombank Chi nhánh Thái Nguyên cho biết: Chúng tôi đang phối hợp với cơ quan Thuế và chính quyền địa phương tham gia các chương trình hướng dẫn hộ kinh doanh chuyển đổi. Việc tách bạch tài khoản cá nhân và doanh nghiệp, quản lý dòng tiền, sử dụng thanh toán số, bảo lãnh hay tài trợ thương mại cũng là những bước để hình thành phương thức quản trị chuyên nghiệp hơn.
Thực tế chứng minh, thước đo của quá trình chuyển đổi cuối cùng không phải là có bao nhiêu giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp được cấp, mà là bao nhiêu doanh nghiệp sau chuyển đổi tiếp tục hoạt động tốt; bao nhiêu cơ sở tăng được doanh thu, tạo thêm việc làm, tiếp cận được vốn, mở rộng thị trường và từng bước tham gia các chuỗi cung ứng.
Khi quá trình chuyển đổi được đồng hành từ những bước đi đầu tiên, mỗi doanh nghiệp mới hình thành sẽ không chỉ góp thêm một con số vào thống kê, mà còn góp thêm năng lực sản xuất, việc làm, nguồn thu và động lực tăng trưởng cho kinh tế địa phương trong chặng đường phát triển mới.