Trải qua hàng nghìn năm lịch sử, võ cổ truyền Việt Nam được hình thành, chắt lọc và phát triển từ thực tiễn dựng nước, giữ nước của dân tộc. Những bài quyền, cước, kỹ thuật sử dụng binh khí nhằm rèn luyện thân thể, tự vệ, đồng thời gửi gắm trong đó quan niệm về đạo lý, khí phách, lòng nghĩa hiệp và cách ứng xử của người Việt.
Học sinh Trường Tiểu học Trưng Vương (phường Phan Đình Phùng) trong một thế võ cổ truyền.
Theo Võ sư cao cấp Đào Thanh Tịnh, Ủy viên Ban Chấp hành Liên đoàn Võ thuật cổ truyền Việt Nam, Chưởng môn phái Bảo Lâm Đường: Võ cổ truyền có vai trò quan trọng trong gìn giữ và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc. Giá trị của môn võ thể hiện truyền thống, đạo lý và tinh thần dân tộc được trao truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác.
Trong bối cảnh hội nhập, việc bảo tồn, phát triển võ cổ truyền càng có ý nghĩa, nhất là trong giáo dục thế hệ trẻ về lòng yêu nước, niềm tự hào dân tộc. Võ cổ truyền đã và đang trở thành một sản phẩm văn hóa, du lịch, góp phần giới thiệu hình ảnh Việt Nam, trong đó có xứ Trà Thái Nguyên đến với bạn bè quốc tế.
Trong phát triển võ cổ truyền Việt Nam, một thuận lợi là ở xứ Trà Thái Nguyên, phong trào “Toàn dân rèn luyện thân thể theo gương Bác Hồ vĩ đại” ngày càng phát triển, tạo điều kiện để người dân lựa chọn môn thể thao phù hợp với nhu cầu và sở thích. Theo thống kê, trên toàn tỉnh có gần 10.000 người thường xuyên tập luyện môn võ này.
Với nhiều người, lý do đầu tiên tìm đến với võ cổ truyền vì muốn có một cơ thể khỏe mạnh, dẻo dai và tinh thần tốt hơn. Với tâm niệm rèn thân để dưỡng tâm, người học được nhắc nhở về lễ nghĩa, sự tôn trọng đối với võ sư và đồng môn; được học cách kiểm soát cảm xúc, thi đấu trung thực, biết khiêm nhường khi chiến thắng và không bỏ cuộc trước thất bại.
Màn biểu diễn côn pháp đẹp mắt của võ sinh môn phái Bảo Lâm Đường Thái Nguyên.
Tinh thần thượng võ vì thế được hình thành từ chính những quy tắc nhỏ trong mỗi buổi tập và dần trở thành cách ứng xử trong cuộc sống. Một nét đặc biệt của võ cổ truyền là sự tồn tại của nó gắn chặt với những người trực tiếp thực hành.
Không ít bài quyền, thế cước, kỹ thuật binh khí được lưu giữ qua nhiều thế hệ trong gia đình, dòng họ, môn phái và các võ đường.
Võ sư Trịnh Đức Sung, Ủy viên Ban Chấp hành Liên đoàn Võ thuật tỉnh Thái Nguyên, chưởng môn phái Nam Thiếu Lâm Tự Sơn Đông Việt Nam cho rằng: Để võ cổ truyền Việt Nam phát triển đúng tầm, phù hợp với thời hội nhập, các cơ quan, đơn vị, trường học cần có sự phối hợp chặt chẽ với các cơ sở, câu lạc bộ đào tạo võ cổ truyền; đồng thời chú trọng giáo dục thế hệ trẻ về lịch sử, tinh thần thượng võ và các giá trị văn hóa tinh hoa trong võ cổ truyền Việt Nam.
Một dấu mốc quan trọng đối với võ cổ truyền tại Thái Nguyên là từ cuối tháng 11-2024, tỉnh đã triển khai kế hoạch phát triển môn Võ cổ truyền Việt Nam trên địa bàn.
Theo đó, các hoạt động biểu diễn, giao lưu và thi đấu được tổ chức ở nhiều địa phương, trường học, câu lạc bộ. Thông qua đó, đã tạo điều kiện để các võ sinh có thêm cơ hội cọ xát, đồng thời giúp người dân có dịp trực tiếp thưởng thức vẻ đẹp của những bài quyền, thế võ truyền thống.
Hiện trên toàn tỉnh đã có 30% trường học các cấp thành lập được câu lạc bộ võ cổ truyền. Theo Kế hoạch của tỉnh: Đến năm 2030, mục tiêu đặt ra là 100% trường học các cấp có câu lạc bộ võ cổ truyền; 50% đơn vị lực lượng vũ trang ứng dụng võ cổ truyền trong huấn luyện; trên toàn tỉnh có 100.000 người dân tham gia tập luyện thường xuyên tại các câu lạc bộ.
Tinh hoa võ cổ truyền xứ Trà đã và đang đi vào đời sống của đông đảo người dân. Nhất là trong đời sống hiện đại, võ cổ truyền được gìn giữ, bảo tồn, trao truyền và phát huy giá trị thông qua các hoạt động trình diễn, thi đấu và đang trở thành một sản phẩm du lịch đặc trưng của xứ Trà Thái Nguyên.