Sáng tạo nghệ thuật từ tình yêu văn hóa các dân tộc

Nghệ thuật được thăng hoa từ tình yêu văn hóa các dân tộc là cảm nhận chung của nhiều người khi xem tranh của họa sĩ Trương Mạnh Sáng, hội viên Hội Mỹ thuật Việt Nam, hội viên Hội Văn học Nghệ thuật Thái Nguyên. Với niềm say mê hội họa và tình yêu sâu đậm bản sắc văn hóa vùng cao, anh đã tạo nên nhiều tác phẩm mang dấu ấn riêng, giàu giá trị thẩm mỹ.

Họa sĩ Trương Mạng Sáng.

Mỗi tác phẩm là một câu chuyện

Ngay từ những năm tháng còn ngồi trên ghế nhà trường, cậu bé Mạnh Sáng đã sớm bộc lộ năng khiếu và tình yêu hội họa. Năm 1997, Mạnh Sáng theo học chuyên ngành Hội họa tại Trường Văn hoá Nghệ thuật Việt Bắc.

Sau một thời gian công tác, năm 2011, anh tiếp tục theo học tại Trường Đại học Mỹ thuật Việt Nam chuyên ngành đồ hoạ. Cũng từ đây, những bức tranh nghệ thuật mang tên Mạnh Sáng dần xuất hiện. Đến năm 2014, họa sĩ Mạnh Sáng là hội viên Hội Mỹ thuật Việt Nam.

Xem tranh của anh, người thưởng lãm sẽ có những ấn tượng đầu tiên với màu sắc hài hoà, trầm ấm mà họa sĩ Mạnh Sáng sử dụng. Trong tranh có rất nhiều chi tiết, qua bàn tay tài hoa của họa sĩ, các đồ vật, tiểu tiết vẫn giữ được màu sắc đặc trưng, thu hút, nổi bật.

Ngoài sự công phu, tỉ mỉ, thì nét đặc sắc trong tranh của họa sĩ Mạnh Sáng là nhân vật trong tất cả các bức tranh, từ chàng trai, cô gái, cho đến trẻ em gương mặt ai cũng tròn đầy, tươi sáng. Đây là cách vẽ được anh học hỏi lại trong những bức tranh dân gian, chính vì vậy xem tranh của anh luôn có cảm giác hoài niệm về những ký ức tươi đẹp, bình an.

Đến với không gian đậm chất văn hoá của họa sĩ Mạnh Sáng, nhiều người ấn tượng bởi nét vẽ cầu kỳ, tỉ mẩn trong từng đồ vật, hình trang trí dù là nhỏ nhất. Các tác phẩm chủ yếu vẽ về bản sắc văn hoá vùng cao thuần túy, đây là một đề tài tương đối quen thuộc, nhưng anh tạo nên những điều khác biệt để người yêu tranh có thể bật ra tên Mạnh Sáng từ những cái nhìn đầu tiên.

Anh thường đào sâu trong kỹ thuật vẽ, vẽ tỉ mỉ, cẩn thận trau chuốt theo phong cách riêng. Từ cột nhà sàn, chú gà con bé xíu, then cài cửa cho đến từng bông hoa trang trí ở trang phục truyền thống đều sinh động và tràn ngập sức sống.

Từ những tiểu tiết đó, người xem sẽ mở ra những câu chuyện khác nhau về mảnh đất vùng cao Việt Bắc. Họa sĩ Mạnh Sáng là người rất ít nói, dường như tâm tư của anh đã gửi hết vào những tác phẩm nghệ thuật, vậy nên nếu hỏi về tranh anh vẽ, sẽ chỉ được nghe giới thiệu ngắn về những ý tưởng mà anh thể hiện.

Tác phẩm tranh bộ "Tôi yêu biển đảo" của họa sĩ Mạnh Sáng.

Thế nhưng, khi ngắm tranh của họa sĩ Mạnh Sáng, mỗi người đều có thể hình dung ra hình ảnh và câu chuyện của riêng mình. Đó là khung cảnh trong trẻo, hồn nhiên trong tác phẩm “Chơi chuyền”, “Tuổi trăng tròn”; là một góc bình an với tác phẩm “Gió mùa đông bắc”; “Ngắm trăng”…

Từ những bức vẽ ấy thế, mỗi người như bắt gặp một góc nhỏ đã bị lãng quên trong ký ức, mở những miền thương nhớ, an yên và tĩnh lặng. Trong tranh của họa sĩ Trương Mạnh Sáng có các em nhỏ, có thiên nhiên sinh động, và có cả những khát khao mong ước bình dị, của người hoạ sĩ yêu tha thiết bản sắc văn hoá truyền thống.

Thăng hoa từ văn hóa các dân tộc miền núi

Họa sĩ Trương Mạnh Sáng chia sẻ: Cũng như nhiều người đi theo hội họa, tôi cũng lựa chọn đề tài cho riêng mình là về văn hóa các dân tộc miền núi. Ban đầu là do thấy đây là một lợi thế về nơi mình sinh sống. Tuy nhiên càng có dịp đi và tìm hiểu nhiều tôi trở nên đam mê với lựa chọn này lúc nào không hay.

Chính vì vậy mỗi khi vẽ tranh tôi có rất nhiều cảm xúc, luôn cố gắng làm sao để bức vẽ hài hòa, thu hút nhưng vẫn giữ được những nét văn hóa truyền thống trong trang phục, đồ vật hay hình trang trí… Với cách vẽ của mình, tôi thường không thể phác họa nhanh được, vì tôi đi lấy tư liệu rất lâu. Đến những nơi có bà con vùng cao là tranh thủ chụp ảnh từ trang phục cho đến các đồ vật. Sau đó về mới lên ý tưởng để sắp xếp, nhất là nhưng bức tranh bộ, đòi hỏi nhiều tư liệu, tôi đã phải đi rất nhiều nơi mới có đủ được tư liệu để sáng tạo.

Tác phẩm "Tiếng tính đêm trăng" của họa sĩ Mạnh Sáng.

Trong những chuyến đi thực tế, gặp bất cứ cảnh gì họa sĩ Mạnh Sáng đều chụp ảnh, sau đó khi về nhà sẽ liên kết lại và tạo thành một bức tranh. Anh tâm sự rằng, nhiều người nghĩ rằng bà con vùng cao sống rất khổ, nhưng thực tế họ rất đơn giản và bình yên. Dù điều kiện sống có thể còn nhiều thiếu thốn, nhưng ai cũng luôn lạc quan, vui tươi.

Hiện nay, đời sống của người dân đang ngày càng được nâng lên, nhưng một số bản sắc văn hoá đang dần bị mai một. Chính vì vậy, khi vẽ tranh, anh mong rằng có thể lưu lại những giá trị truyền thống của các dân tộc, đồng thời đưa đến cho người xem những hình ảnh thật đẹp về đất và người ở quê hương.

Nhiều năm gắn bó với sắc màu, họa sĩ Mạnh Sáng đã đoạt được nhiều giải thưởng toàn quốc và khu vực, tiêu biểu trong đó có Giải A tại Triển lãm mỹ thuật khu vực III, Tây Bắc - Việt Bắc lần thứ XXV với tác phẩm "Bình minh trên vùng cao". Cuối tháng 11 vừa qua, họa sĩ Trương Mạnh Sáng đón tin vui lớn khi bức tranh Bảo tồn bản sắc văn hóa truyền thống đã xuất sắc vượt qua hàng nghìn tác phẩm và đoạt giải Nhì tại Cuộc thi vẽ tranh “Di sản văn hóa Việt Nam qua hội họa lần thứ II- năm 2025”.

Bằng sự kiên trì theo đuổi đề tài văn hóa dân tộc và nỗ lực đổi mới trong sáng tác, họa sĩ Trương Mạnh Sáng đã khẳng định dấu ấn riêng trên bản đồ mỹ thuật khu vực. Những tác phẩm của anh không chỉ mang giá trị nghệ thuật mà còn góp phần lưu giữ nét đẹp truyền thống của các dân tộc vùng cao trong bối cảnh đời sống hiện đại đang thay đổi từng ngày.