Lễ hội đền - chùa Tăng: Nét đẹp văn hóa truyền thống đầu Xuân ở Phú Lạc

Thảo Nguyên - Lê Nhung 19:17, 28/02/2026

Ngày 28-2 (tức 12 tháng Giêng), đông đảo nhân dân xã Phú Lạc và du khách đã đến dự Lễ hội đền Tăng, tại xóm Na Thức. Đây là một trong những lễ hội truyền thống tiêu biểu của địa phương, mang đậm giá trị lịch sử, văn hóa và tín ngưỡng, thu hút đông đảo nhân dân trong và ngoài vùng tham gia.

Nhân dân xã Phú Lạc tham gia biểu diễn văn nghệ, vui Xuân tại Lễ hội.
Chương trình giao lưu văn nghệ tại Lễ hội.

Đền Tăng thờ tướng quân Dương Tự Minh - vị anh hùng dân tộc có nhiều công lao trong sự nghiệp bảo vệ biên cương phía Bắc dưới triều Lý. Theo truyền tụng dân gian, ông là thủ lĩnh người Tày ở vùng Phú Lương, được triều đình trọng dụng, hai lần được vua gả công chúa và giao cai quản vùng đất rộng lớn ở khu vực trung du, miền núi phía Bắc ngày nay. Sau khi hoàn thành trọng trách, ông trở về sinh sống cùng hai công chúa Thiều Dung và Diêm Bình tại gò Na Thức. Khi ông qua đời, nhân dân địa phương đã dựng đền thờ để tưởng nhớ công lao to lớn của vị tướng tài.

Ngôi đền được xây dựng trên vị trí giữa gò đồi cao, phía trước là cánh đồng màu mỡ, hướng nhìn ra núi Vuốt và thắng cảnh hồ Núi Cốc. Không chỉ gắn với tướng quân Dương Tự Minh, nơi đây còn lưu dấu sự kiện lịch sử quan trọng vào cuối thế kỷ XVIII, khi nghĩa quân Tây Sơn do các tướng lĩnh dưới thời vua Quang Trung từng dừng chân đóng quân trong cuộc tiến quân ra Bắc dẹp loạn. Để ghi nhớ dấu ấn này, nhân dân đã khắc bia đá ghi danh vua Quang Trung và các tướng lĩnh Tây Sơn, tạo nên giá trị lịch sử đặc biệt cho di tích.

Người dân xin chữ đầu năm tại Lễ hội.
Người dân xin chữ đầu năm tại Lễ hội.
Các đội tham gia thi đấu kéo co tại Lễ hội.
Các đội tham gia thi đấu kéo co tại Lễ hội.

Trải qua biến động của chiến tranh, đền Tăng từng bị phá hủy, lễ hội cũng gián đoạn trong nhiều năm. Đến năm 1994, di tích được tôn tạo lại trên nền cũ, lễ hội được phục dựng nhằm đáp ứng nhu cầu sinh hoạt văn hóa tinh thần của nhân dân. Năm 2006, đền Tăng được UBND tỉnh Thái Nguyên công nhận là di tích lịch sử văn hóa cấp tỉnh, trở thành địa chỉ sinh hoạt tâm linh và giáo dục truyền thống cho các thế hệ.

Lễ hội đền Tăng đã trở thành điểm nhấn quan trọng, thể hiện truyền thống “Uống nước nhớ nguồn” của cộng đồng dân cư địa phương. Lễ hội đền Tăng gồm hai phần: Phần lễ và phần hội. Tại ngày chính hội (28-2), lãnh đạo Đảng ủy, HĐND, UBND, Ủy ban MTTQ và các đoàn thể xã Phú Lạc, cùng đông đảo nhân dân tề tựu dâng hương tưởng nhớ tướng quân Dương Tự Minh và vua Quang Trung, cầu mong quốc thái dân an, mưa thuận gió hòa, cuộc sống ấm no, hạnh phúc.

Sau phần lễ trang nghiêm là phần hội sôi nổi với nhiều hoạt động văn hóa, thể thao hấp dẫn như: Chương trình văn nghệ ca ngợi Đảng, quê hương đất nước; các trò chơi dân gian như kéo co, đẩy gậy… thu hút đông đảo người dân và du khách tham gia cổ vũ. Những hoạt động này không chỉ tạo không khí vui tươi đầu Xuân mà còn góp phần bảo tồn các giá trị văn hóa truyền thống của cộng đồng các dân tộc địa phương...

* Trước đó, tối 27-2, Đảng ủy, HĐND, UBND, Ủy ban MTTQ xã Phú Lạc, tổ chức chương trình giao lưu văn nghệ chào mừng những sự kiện chính trị quan trọng của đất nước và địa phương với chủ đề “Sáng mãi niềm tin - Vững bước nhiệm kỳ mới”.

Chương trình có sự tham gia của đông đảo người dân và du khách. Lê Nhung
Chương trình có sự tham gia của đông đảo người dân và du khách. Ảnh: Lê Nhung

Chương trình văn nghệ quần chúng “ Sáng mãi niềm tin - Vững bước nhiệm kỳ mới” được tổ chức chào mừng thành  công Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng; mừng xuân mới; hướng tới ngày bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp, nhiệm kỳ 2026-2031; khai mạc lễ hội đền - chùa Tăng năm Bính Ngọ.

Các tiết mục văn nghệ đặc sắc, đậm bản sắc văn hóa địa phương được biểu diễn trong chương trình góp phần tạo nên không khí vui tươi, phấn khởi, khơi dậy tinh thần đoàn kết, niềm tin và sự đồng thuận trong nhân dân; cổ vũ các phong trào thi đua yêu nước, phấn đấu xây dựng quê hương Phú Lạc ngày càng phát triển.