Văn xuôi Thái Nguyên: Sắc xuân trên 'cánh đồng chữ nghĩa'

Nhân dịp bước sang năm mới, Chi hội Văn xuôi tổ chức chương trình “Cà phê sách” ra mắt tập truyện ngắn “Bản nhạc bị bỏ dở” của 18 tác giả trong chi hội. Đồng thời trao đổi kỹ năng sáng tác và triển khai Cuộc vận động “Viết bút ký, phóng sự về đất và người Thái Nguyên” năm 2026. Chương trình này là một trong những hoạt động của chi hội để kết nối và trau dồi cảm hứng sáng tạo cho các hội viên.

Chi hội Văn xuôi tổ chức chương trình “Cà phê sách”.

Trong số các chi hội trực thuộc Liên hiệp các Hội Văn học nghệ thuật tỉnh Thái Nguyên, Chi hội Văn xuôi hiện có đội ngũ đông đảo với 55 hội viên. Nhiều hội viên có khả năng sáng tác cả các thể loại văn học khác như thơ, kịch bản phim, kịch bản sân khấu, lý luận phê bình văn học. Khá nhiều người đang công tác tại các cơ quan báo chí, truyền thông, giáo viên các trường, một số tuổi đời còn rất trẻ.

Tiếp nối thành công trong những năm gần đây, văn xuôi Thái Nguyên tiếp tục có sự bứt phá với nhiều tác phẩm có giá trị, bước đầu hình thành các mảng đề tài khá rõ nét. Nhiều tác giả đã tạo cho mình phong cách sáng tác riêng về các đề tài chiến tranh cách mạng, lịch sử, nông nghiệp nông thôn, công nghiệp, dân tộc và miền núi, truyện cho thiếu nhi… Hầu hết các tác phẩm đều có chất lượng khá tốt trong bút pháp thể hiện cùng ngôn ngữ hàm súc chắt lọc từ hiện thực cuộc sống, có tính thẩm mỹ cao…

Trong bối cảnh đất nước phát triển nhanh chóng về kinh tế, văn hóa, xã hội và mở cửa hội nhập quốc tế sâu rộng, cuộc cách mạng khoa học công nghệ mà nền tảng là kỹ thuật công nghệ số, văn hóa đọc và việc sử dụng thiết bị công nghệ cho nhu cầu đọc có sự thay đổi, các tác giả vẫn nỗ lực không ngừng, miệt mài sáng tạo bằng sự đam mê, thuộc nhiều thể loại phục vụ bạn đọc.

Năm 2025, tiếp tục là một trong những năm gặt hái được nhiều thành công của văn xuôi Thái Nguyên. Các tác giả đã tạo nên “bức tranh nghệ thuật nhiều màu sắc” với nhiều tác phẩm được xuất bản. Hầu hết những tác phẩm in sách đều phát hành rộng rãi. Một số cuốn được các nhà lý luận phê bình văn học và độc giả đánh giá cao.

Nổi bật nhất phải kể đến cuốn "Văn chương một góc nhìn" - phê bình tiểu luận của Hồ Thủy Giang. Bằng góc nhìn của nhà văn gạo cội, ông đã bàn sâu về các vấn đề văn chương và bức tranh khá toàn cảnh về các tác giả Thái Nguyên. Cùng với 2 cuốn tiểu thuyết của Phan Thái viết về cuộc đấu tranh chống tham nhũng và chiến tranh cách mạng là “Linh khí” và “Điệp vụ Z20”, Nguyễn Văn ấn hành tiểu thuyết "Những ngả đường đời". Cuốn sách phản ánh cuộc sống đời thường của những nữ công nhân Việt Nam trong các doanh nghiệp thời đổi mới. Thông qua tác phẩm độc giả cảm nhận được những nỗi buồn, vui, tốt, xấu, cao cả, thấp hèn của một lực lượng lao động mới xuất hiện trong nền kinh tế thị trường. Đồng thời, tác giả cũng xây dựng được hình tượng người nữ công nhân Việt Nam trong một vẻ đẹp bình dị vốn có của phụ nữ Việt Nam.

Nhiều tác phẩm phản ánh với góc nhìn đa chiều về mọi mặt đời sống xã hội và thể hiện nét sắc sảo, tài hoa của người sáng tác với một tâm thức mới, đầy tư duy sáng tạo. Lối biểu đạt chủ yếu bằng ngôn ngữ trần thuật sinh động, nhuần nhuyễn, cấu tứ chặt chẽ, từ đó bật lên giao nhịp sống trong nhận thức và ứng xử của tình người, tình đời. Tiêu biểu như các tập truyện ngắn “Trăng thượng huyền” của Bùi Nhật Lai; “Trong gió heo may” của Cồ Thị Thơm; “Mắt nắng” của Tiết Minh Hà; “Tôi là chó POODLE”- truyện thiếu nhi của Hồ Quỳnh Châu.

Bằng khả năng liên tưởng độc đáo, giọng điệu riêng rất khác nhau, 2 tập tản văn “Trà cũ vị xưa” của Phạm Cẩm Anh và “Nơi yêu thương tìm về” của Đoàn Hạnh đã biến những hồi ức, kỷ niệm và cảm nhận thành những trang viết sống động về quê hương đất nước.

Nguyễn Minh Hằng vốn thế mạnh trong thể loại truyện ngắn và ký bất ngờ ra mắt tập trường ca “Khúc tráng ca đất mẹ”. Tập sách là mảnh ghép hài hòa giữa hai trường ca, tạo nên một chỉnh thể trọn vẹn về tâm hồn, bản lĩnh và khát vọng của mảnh đất và con người Thái Nguyên. Các tập thơ “Thế đứng đời cây” của Phạm Đức Thỏa và “Thì thầm lời gió hát” của Đoàn Hạnh là một minh chứng cho sự hiệu quả trong dụng công của cảm xúc và ngôn từ.

Nhiều tác giả trong năm không xuất bản sách, nhưng đã hoàn thiện một khối lượng lớn bản thảo, trong đó nhiều tác phẩm thường xuyên in trên báo chí như Phạm Ngọc Chuẩn, Nguyễn Bích Hồng, Trịnh Thị Hiên, Nguyễn Bích Phượng, Nguyễn Thanh Xuân (Mộc Nhiên), Ngọc Thái…

Tác phẩm văn học là thành quả sáng tạo của nghệ thuật ngôn từ thông qua nhân vật, sự kiện, bối cảnh. Trong cuộc vận động sáng tác văn học nghệ thuật nhân kỷ niệm 50 năm ngày thống nhất đất nước của tỉnh với chủ đề “Đường chúng ta đi”, hội viên của chi hội đã tham gia khá đông đảo với nhiều thể loại. Những tác phẩm không chỉ là sáng tác đơn thuần, mà là hành động văn hóa, thể hiện tình cảm, trách nhiệm, khát vọng của văn nghệ sĩ đối với quê hương, đất nước.

Các tác phẩm đã khơi dậy cảm hứng, thúc đẩy sáng tạo và góp phần bồi đắp đời sống tinh thần cho cộng đồng, góp phần động viên cổ vũ phong trào thi đua yêu nước. Nhiều tác phẩm đã đạt giải như “Hương quế” - Kịch bản phim của Hồ Thủy Giang, “Mùa người” - Tiểu thuyết của Phan Thái. “Khúc tráng ca đất mẹ” - Trường ca của Nguyễn Minh Hằng. “Những khúc hát của lửa” - Trường ca của Hoàng Thị Hiền. Các truyện ngắn của Đào Nguyên Hải, Cồ Thị Thơm. Ca khúc của Trần Giáp.

Các cuộc thi viết và các Cuộc vận động theo chủ đề “Bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng”, “Học tập làm theo tư tưởng, đạo đức phong cách Hồ chí Minh”, “Trăm năm đệ nhất danh trà”, một số hội viên đã nhiệt tình tham gia và đạt giải cao như Đoàn Đức Phương, Nguyễn Minh Hằng, Nguyễn Kim Ngân, Hoàng Thị Hiền, Mai Linh Lan…

Từ tháng 7 năm 2025, thực hiện chủ trương sáp nhập tỉnh, chi hội được đón thêm nhiều hội viên từ khu vực phía Bắc của tỉnh như Nông Văn Kim, Đỗ Kim Tập, Triệu Hoàng Giang, Phan Thị Xuyến, Bùi Kim Phụng… Đó cũng chính là nguồn lực quan trọng giúp chi hội cùng nhau sáng tạo thêm nhiều tác phẩm mang bản sắc văn hóa các dân tộc vùng cao và miền núi, đề tài mà những năm qua chi hội rất ít hội viên có điều kiện tiếp cận.

Bước sang năm mới chi hội xác định tiếp tục thực hiện tốt chức năng nhiệm vụ, xứng đáng là ngôi nhà chung, là nơi hội viên gửi gắm tâm tư tình cảm trong mối quan hệ đoàn kết gắn bó. Có giải pháp cụ thể tổ chức các chuyến thực tế sáng tác. Tổ chức các buổi sinh hoạt chuyên đề trao dồi kỹ năng sáng tác, giới thiệu, ra mắt sách của hội viên và tạo được các điều kiện cần thiết cho hội viên duy trì cảm hứng sáng tạo để có những tác phẩm văn học đích thực. Bởi trên tất cả mọi lý luận, người sáng tác phải thể hiện được mình bằng tác phẩm trước công chúng

Thái Nguyên là một tỉnh trung tâm vùng Việt Bắc, là một trong những căn cứ địa cách mạng trong các cuộc kháng chiến. Thực tế các tác giả Thái Nguyên chưa có tác phẩm xứng tầm về mảng đề tài lịch sử, chiến tranh cách mạng, nhất là các sự kiện diễn ra tại vùng Việt Bắc. Vì vậy, cần tập trung nâng cao chất lượng các tác phẩm văn học, nhất là các tác phẩm viết về Thái Nguyên qua các thời kỳ lịch sử. hướng đến việc giáo dục thẩm mỹ, nhận thức về tinh thần yêu nước, lòng tự hào về truyền thống quê hương trên cơ sở tôn trọng những hiện thực khách quan, cứ liệu lịch sử đã được kiểm chứng.

Tiếp tục phản ánh với góc nhìn đa chiều về mọi mặt đời sống xã hội, chuyển tới người đọc thông điệp tư tưởng nhân văn. Tổ chức tốt cuộc vận động viết bút ký, phóng sự về đất và người Thái Nguyên, lựa chọn tác phẩm tốt in một tập sách, đây cũng là điểm nhấn trong hoạt động của chi hội.

Những ngày này văn xuôi Thái Nguyên đã có những tín hiệu vui: Một số tác giả đã hoàn chỉnh bảo thảo gửi cho nhà xuất bản, hoặc đang tiếp tục hoàn thiện tác phẩm. Nhiều trang báo xuân trên khắp mọi miền tác giả của chi hội đã góp mặt. Cùng với đó, ấn phẩm Văn nghệ Thái Nguyên hứa hẹn là điểm đến của những tác phẩm chất lượng cho các cây bút thể hiện.

Những kết quả tích cực năm qua mang sắc xuân trên cánh đồng chữ nghĩa. Chắc chắn trong năm mới, các hội viên trong chi hội sẽ tiếp tục phát huy tốt mọi tiềm năng, sáng tạo nhiều sản phẩm văn học vì sự phát triển của văn học nghệ thuật của tỉnh nhà và cả nước.