Trở về để bắt đầu

Từng có một thời, nhiều sinh viên quê Thái Nguyên coi Hà Nội là điểm đến lý tưởng khi tốt nghiệp. Ở lại lập nghiệp, tích lũy kinh nghiệm rồi mới nghĩ đến chuyện trở về dường như là một lộ trình quen thuộc. Nhưng vài năm trở lại đây, cách lựa chọn ấy đã có nhiều thay đổi. Có người trở về ngay khi vừa nhận bằng, có người sau vài năm làm việc ở những đô thị lớn vẫn quyết định quay về quê hương để bắt đầu một chặng đường mới. Đằng sau những lựa chọn ấy là sự thay đổi trong cách nhìn của người trẻ về sự nghiệp và sức hút ngày càng rõ nét của một Thái Nguyên đang chuyển mình.

Cuối tháng 6, khi nhiều sinh viên tại Hà Nội tất bật hoàn thiện hồ sơ xin việc, Thu Uyên lại thu dọn hành lý để trở về Thái Nguyên. Vừa nhận bằng cử nhân Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, em không dành nhiều thời gian cân nhắc giữa ở lại Thủ đô hay trở về quê. Quyết định ấy đã được Uyên xác định từ nhiều tháng trước.

Thay vì gửi hồ sơ đến các doanh nghiệp ở Hà Nội như nhiều bạn cùng khóa, Uyên tìm hiểu nhu cầu tuyển dụng của các doanh nghiệp trong tỉnh. Chỉ sau một thời gian ngắn, cô gái quê xã Nghinh Tường trúng tuyển vào một doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực đồ uống, ẩm thực tại phường Phan Đình Phùng.

Uyên chia sẻ: Em xác định sau này sẽ sống ở Thái Nguyên nên muốn bắt đầu sự nghiệp ngay trên quê hương. Về đây, em thấy mọi thứ nhẹ nhàng hơn. Không còn mất nhiều thời gian vì kẹt xe, chi phí thuê nhà cũng thấp hơn so với Hà Nội. Áp lực cuộc sống giảm đi, em có thể tập trung nhiều hơn cho công việc và học hỏi kinh nghiệm.

Thu Uyên không phải trường hợp cá biệt. Qua tìm hiểu tại một số trường đại học và doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh, có thể thấy ngày càng nhiều sinh viên quê Thái Nguyên lựa chọn trở về ngay sau khi tốt nghiệp. Nếu trước đây, ở lại Hà Nội vài năm để tích lũy kinh nghiệm gần như là lựa chọn phổ biến thì nay, nhiều bạn trẻ đã chủ động đưa quê hương vào kế hoạch lập nghiệp từ khi còn ngồi trên giảng đường.

Thùy Dương, quê xã Phú Lạc, là một trong số đó. Bốn năm học chuyên ngành Công tác xã hội tại Hà Nội từng khiến Dương nghĩ rằng mình sẽ ở lại Thủ đô sau khi ra trường. Đó cũng là mong muốn của em trong những ngày đầu bước chân vào giảng đường đại học.

Ý định ấy dần thay đổi sau mỗi lần trở về quê. Dương chia sẻ: Mỗi lần về Thái Nguyên, em đều thấy có thêm doanh nghiệp mới, thêm nhiều cửa hàng, dịch vụ và cơ hội việc làm. Em nhận ra mình hoàn toàn có thể tìm được công việc phù hợp ngay tại quê hương. Đến năm thứ ba đại học, em đã xác định sẽ trở về sau khi tốt nghiệp.

Đúng như dự định, sau khi ra trường, Dương ứng tuyển vào một doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực truyền thông và được giao phụ trách xây dựng hệ thống kênh số, sản xuất nội dung quảng bá sản phẩm.

Công việc hằng ngày gắn với việc viết nội dung, quay dựng video, quản trị các nền tảng mạng xã hội và phát triển thương hiệu. Kiến thức được học ở giảng đường cùng những kỹ năng tích lũy qua các hoạt động tình nguyện, hoạt động xã hội giúp Dương nhanh chóng thích nghi với môi trường làm việc.

Theo Dương, vài năm gần đây, nhiều doanh nghiệp tại Thái Nguyên quan tâm hơn đến truyền thông số, thương mại điện tử và xây dựng thương hiệu. Những vị trí từng tập trung chủ yếu ở Hà Nội nay đã xuất hiện ngày càng nhiều tại địa phương, mở thêm lựa chọn nghề nghiệp cho người trẻ như Dương.

Nếu Uyên và Dương quyết định trở về ngay sau khi tốt nghiệp thì Nguyễn Đức Thắng lại chọn quê hương sau vài năm trải nghiệm nghề.

Tốt nghiệp chuyên ngành Du lịch - Quản trị khách sạn, thông thạo ngoại ngữ, Thắng từng làm việc tại các khách sạn, du thuyền và môi trường dịch vụ cao cấp. Công việc ổn định, điều kiện làm việc tốt, song anh luôn trăn trở về việc làm thế nào để những giá trị của quê hương được nhiều người biết đến.

Cơ hội đến khi Tiến Yên Farmstay (xã Tân Cương) phát triển mô hình du lịch cộng đồng gắn với vùng chè. Thắng trở về, trở thành hướng dẫn viên và là người kết nối du khách với văn hóa trà Thái Nguyên.

Mỗi ngày, anh đưa du khách đi giữa những nương chè, giới thiệu quy trình trồng, chế biến, hướng dẫn sao chè, pha trà và chia sẻ những câu chuyện về vùng đất được mệnh danh là "Đệ nhất danh trà". Kiến thức về du lịch, kỹ năng phục vụ và kinh nghiệm chăm sóc khách hàng được tích lũy trong những năm làm việc trước đây trở thành lợi thế khi xây dựng các chương trình trải nghiệm tại farmstay.

Thắng tâm sự: Du lịch cộng đồng là loại hình khá mới đối với em. Làm ở đây đòi hỏi sự gần gũi và gắn bó với du khách nhiều hơn so với khách sạn hay du thuyền. Mỗi ngày, em lại học thêm về cây chè, văn hóa trà và phong tục địa phương từ các thành viên hợp tác xã. Càng hiểu, em càng thấy tự hào về quê hương mình.

Có lẽ, điều thay đổi không chỉ nằm ở những người trẻ. Chính Thái Nguyên cũng đang đổi thay từng ngày. Những khu công nghiệp mở rộng, những doanh nghiệp mới xuất hiện, những mô hình du lịch cộng đồng, kinh tế số hay thương mại điện tử dần tạo thêm nhiều khoảng không để người trẻ thử sức. Sáu tháng đầu năm 2026, GRDP của tỉnh tăng 10,01%, thuộc nhóm địa phương có tốc độ tăng trưởng cao nhất cả nước. Nhịp phát triển ấy được cảm nhận qua những lựa chọn rất cụ thể: Một cử nhân vừa nhận bằng chọn trở về, một người làm truyền thông chọn quê nhà để bắt đầu sự nghiệp, một hướng dẫn viên rời chốn phồn hoa để kể câu chuyện về cây chè cho du khách.

Ở chiều ngược lại, thế hệ Gen Z bước vào thị trường lao động với những ưu tiên khác. Họ quan tâm đến công việc phù hợp năng lực, môi trường làm việc tích cực, chất lượng cuộc sống và cảm giác được gắn bó với nơi mình lựa chọn. Thành công không còn được đo bằng khoảng cách địa lý hay địa chỉ nơi làm việc.

Có lẽ vì thế, ngày càng nhiều bạn trẻ không còn xem việc trở về quê hương là bước lùi hay sự đánh đổi. Với họ, đó là một lựa chọn được cân nhắc từ rất sớm, khi nhận ra rằng nơi mình sinh ra cũng đang mở ra những cơ hội đủ để nuôi dưỡng khát vọng nghề nghiệp.

Mỗi mùa tốt nghiệp sẽ vẫn có những chuyến xe rời Hà Nội. Nhưng trên những chuyến xe ấy, ngày càng có nhiều người trẻ trở về Thái Nguyên với tâm thế của người bắt đầu một chặng đường mới. Họ mang theo kiến thức từ giảng đường, trải nghiệm từ những năm tháng học tập và một niềm tin rằng quê hương hôm nay đủ rộng để mỗi người tìm thấy chỗ đứng của mình.