Nếp nhà 'ngũ đại đồng đường'

Ở xóm Kiều Chính (xã Phú Bình) có một gia đình mà mỗi khi nhắc đến, bà con đều dành sự tôn trọng và trìu mến. Đó là gia đình cụ Lê Kim Thủy, nơi 5 thế hệ đang cùng chung sống. Trong nhịp sống hiện đại, gia đình nhỏ trở thành xu hướng phổ biến thì sự hiện diện của một gia đình “ngũ đại đồng đường” như nhà cụ Thủy trở nên đặc biệt.

Gia đình cụ Lê Kim Thủy có 5 thế hệ cùng chung sống.

Chúng tôi đến gia đình cụ Lê Kim Thủy vào một buổi chiều đầu năm 2026. Trước hiên nhà, cụ ông ngoài 90 tuổi đang thảnh thơi pha trà; trong sân, con cháu mỗi người một việc: người quét sân, người trồng rau, người phơi quần áo, họ vừa làm vừa hỏi han, trò chuyện, tạo nên hình ảnh vừa bình dị, vừa ấm áp.

Dù đã ngoài 90 nhưng cụ Thủy vẫn còn khá hoạt bát. Khi được hỏi bí quyết để sống vui, sống khỏe, cụ nói vui: Cứ vô tư, đừng nghĩ ngợi nhiều, đừng cố chấp, mọi thứ nên nghĩ đơn giản, ăn ngon, ngủ kỹ, chịu khó tập thể dục là khỏe là vui thôi mà! Tuổi này tôi còn được ở cùng con cháu là phúc lớn lắm, không gì bằng!

Trò chuyện với các thành viên trong gia đình cụ Thủy, chúng tôi thêm nể trọng cách nghĩ, cách sống của các con, cháu cùng chung sống trong đại gia đình. Điều làm nên sự bền chặt của “ngũ đại đồng đường” là nền nếp, gia phong đã ăn sâu vào đời sống thường nhật.

Đó là cách đối nhân xử thể giữa các thế hệ với nhau, cách ông bà dạy bảo con cháu phải kính trên, nhường dưới, sống sao cho có nghĩa, có tình, lấy tâm, đức làm trọng. Nên dù ông bà là “cây cao bóng cả” trong gia đình nhưng khi nói chuyện với con cháu luôn nhẹ nhàng, chừng mực.

Con cháu thấy đó mà học hỏi, khi về nhà đều thưa gửi rõ ràng, lễ phép, tôn trọng lẫn nhau từ những điều nhỏ nhất. Đó như là “chất keo” gắn kết các thế hệ suốt gần một thế kỷ qua.

Ông Lê Thanh Ngân, con trai cả của cụ Thủy, chia sẻ: Do tuổi tác cách xa nhau nên giữa ông bà, cha mẹ và con cháu cũng có lúc xảy ra những bất đồng. Nhưng chính sự tôn trọng và nhường nhịn đã giúp mọi mâu thuẫn được hóa giải nhanh chóng. Trong nhà, ai cũng học cách lắng nghe, để thông cảm và thấu hiểu, không áp đặt suy nghĩ của mình lên người khác. Trên, dưới đều giữ chừng mực, nên mọi khúc mắc nhanh chóng được giải quyết, không khí lại ôn hòa, vui vẻ trong gia đình.

Các thành viên trong gia đình cụ Thủy đều hòa thuận, đoàn kết với nhau.

Anh Lê Mạnh Hà, cháu nội của cụ Thủy, cho biết điều anh trân trọng nhất là cảm giác ấm cúng mà ngôi nhà mang lại. Đi làm cả tuần, anh chỉ mong cuối tuần được về ăn bữa cơm với ông bà, nghe vài câu chuyện cũ mà thấy lòng nhẹ nhõm hẳn.

Trong căn nhà của cụ Thủy, bữa cơm gia đình luôn được coi là “điểm hẹn” của các thế hệ. Dù bận rộn đến đâu, con cháu cũng cố gắng thu xếp về kịp giờ quây quần bên mâm cơm, cùng trò chuyện, sẻ chia. Đó là lúc các thành viên rời xa chiếc điện thoại, tạm gác lại công việc và những lo toan bên ngoài để dành trọn thời gian cho gia đình.

Giữa nhịp sống hiện đại, khi mạng xã hội dễ khiến con người xa nhau, gia đình cụ Thủy vẫn có cách riêng để gìn giữ truyền thống: những bữa cơm tối dù muộn, những ngày cuối tuần cùng ông bà làm món ăn quen thuộc, hay đơn giản là cùng nhau dọn dẹp vườn tược, chia sẻ với nhau những câu chuyện rất đời thường.

Khi nhắc đến gia đình cụ Thủy, người dân xóm Kiều Chính luôn dành nhiều lời cảm mến, trân trọng. Dù có đến 5 thế hệ cùng chung sống nhưng nhiều năm qua, gia đình cụ vẫn giữ được sự êm ấm, hòa thuận.

Chia sẻ bí quyết gìn giữ nếp nhà, cụ Thủy nói chậm rãi: Muốn con cháu thuận hòa thì trước hết mình phải gương mẫu. Trong nhà phải công bằng, biết phân biệt đúng, sai, không thiên vị ai và quan trọng là hiểu tính từng người để cư xử cho thấu tình, đạt lý...