Trong dòng chảy bất tận của thời gian, chiến tranh đã lùi xa hơn nửa thế kỷ, nhưng tháng Bảy vẫn luôn là khoảng lặng thiêng liêng trong tâm thức mỗi người dân Việt Nam. Đó là tháng của ký ức, của lòng biết ơn và của sự tiếp nối. Vùng đất, con người phường Sông Công cũng thế. Hòa vào mênh mang dòng chảy thời gian, cùng cả nước chia sẻ hy sinh, mất mát chiến tranh để dựng xây Tổ quốc.
 |
| Thương binh Trần Mạnh Thường, tổ 4 Thắng Lợi, phường Sông Công, kể chuyện với các cháu về thời trai trẻ của mình. |
Thời gian trôi đi còn để lại bên dòng đời là những con người từng một thời ngược đường lên Tây Bắc giải phóng Điện Biên Phủ; xẻ dọc Trường Sơn đi đánh Mỹ; lên đường làm nhiệm vụ quốc tế và tình nguyện tòng quân làm nhiệm vụ bảo vệ biên cương Tổ quốc. Tất cả đã đi vào sử xanh và còn đọng lại trên trang vở học trò. Và còn đây bao cựu chiến binh mang trên mình những vết sẹo đạn bom. Và nữa, đó là những vết thương không mảnh đạn, họ là nạn nhân chất độc da cam. Còn nữa, đó là những người mẹ, người vợ vò võ hương khói thờ chồng, thờ con.
Có bao người tuổi đã cao, sức đã cạn mà mỗi đêm khó ngủ lại hoài niệm về một thời trẻ trung, hào sảng xông pha trên các mặt trận. Tuổi trẻ ắp đầy niềm tự hào, cũng là điểm tựa vững chãi để những người lính năm xưa và thân nhân vượt lên khó khăn, gian khổ, tiếp tục lao động, cống hiến trí, lực ngay tại mảnh đất quê hương.
Thương binh Đặng Cao Thành, tổ dân phố 4 Thắng Lợi, chia sẻ: Tôi luôn nhắc mình không đầu hàng bệnh tật. Với ý chí của người lính, tôi kiên trì rèn luyện sức khỏe, sống lạc quan, giữ tinh thần tích cực để tiếp tục lao động, làm gương cho con cháu và đóng góp cho cộng đồng.
Cảm phục nhường nào khi chúng tôi biết hoàn cảnh người thương binh đang ngồi ngay trước mặt: Ông Đặng Cao Thành, bệnh binh suy giảm khả năng lao động 70%, là người hoạt động kháng chiến bị nhiễm chất độc hóa học với tỷ lệ tổn thương 60%. Nhưng khi trò chuyện với chúng tôi, trên khuôn mặt ông thần sắc luôn tươi tỉnh.
Cho dù mỗi khi tiết trời thay đổi, từng cơn đau ùa về hành hạ, ông nghiến chặt răng để giấu đi vì không muốn người thân của mình lo lắng. Có người bảo ông lòng mang một nghị lực phi thường. Ông Đặng Cao Thành từ tốn bảo: Mình từng là lính, có gian khổ, nguy hiểm nào không vượt qua, lẽ nào mình bất lực với cơn đau thân thể. Mình phải biết tự gượng dậy để tiếp tục lao động đóng góp cho cuộc sống gia đình thêm ổn định.
Bởi “Chiến tranh không phải trò đùa”... Trên dọc dài Tổ quốc có bao người con ưu tú nằm lại ở các nghĩa trang. Ngay trên địa bàn phường Sông Công, một vùng đất yên bình có 39 tổ dân phố, với hơn 6.000 hộ, gần 22.000 nhân khẩu nhưng có tới 3 công trình ghi công các anh hùng liệt sĩ ở tổ dân phố Xuân Miếu 2; tổ Thanh Xuân 1, tổ Nguyên Giả.
Hằng năm vào các dịp lễ, Tết và những ngày tháng Bảy, cán bộ, nhân dân địa phương và nhà trường đều tổ chức các hoạt động kính lễ tưởng nhớ anh linh các anh hùng liệt sĩ, cũng nhau ôn lại truyền thống vẻ vang của dân tộc. Những công trình ấy trở thành địa chỉ đỏ giáo dục truyền thống cách mạng cho các thế hệ.
Những ngày tháng Bảy, dường như mùi hương trầm sâu lắng hơn. Bởi đó là những ngày của mùa tri ân, những câu chuyện về một thời đạn lửa, những trận công đồn, đánh bốt, diệt ác bá được những người lính trở về sau chiến tranh kể lại cho con cháu cùng nghe. Trước đài tưởng niệm, tôi lặng lẽ cúi đầu thành kính trước những dòng tên thiêng liêng đã hóa thân vào sông núi; đắm giữa mênh mang trầm thơm, chứng kiến những câu chuyện đẹp về tình người, về trách nhiệm và đạo lý "Uống nước nhớ nguồn".
Chia sẻ với chúng tôi, ông Trịnh Văn Dũng, Phó Chủ tịch UBND phường Sông Công, khẳng định: Những năm qua công tác chăm lo NCC luôn được cấp ủy, chính quyền quan tâm triển khai đồng bộ, hiệu quả. Các chế độ chính sách được thực hiện đầy đủ, đúng đối tượng. Các hoạt động thăm hỏi, hỗ trợ nhà ở, chăm sóc sức khỏe, nâng cao đời sống tinh thần được duy trì thường xuyên.
Đặc biệt, phong trào "Đền ơn đáp nghĩa" đã lan tỏa sâu rộng, huy động sự chung tay của cả cộng đồng, góp phần nâng cao đời sống vật chất, tinh thần cho NCC và giáo dục truyền thống yêu nước, lòng biết ơn cho các thế hệ trẻ.
Trên địa bàn phường Sông Công hiện có hơn 400 NCC đang hưởng trợ cấp ưu đãi hằng tháng; 128 liệt sĩ được thờ cúng hằng năm. Các chế độ chính sách dành cho NCC được địa phương triển khai thực hiện đầy đủ. 100% NCC được đại diện lãnh đạo địa phương đến thăm hỏi, tặng quà động viên nhân các dịp lễ, Tết và Ngày Thương binh - Liệt sĩ (27/7).
Các bệnh viện trong tỉnh cũng thường xuyên phối hợp với chính quyền địa phương tổ chức khám sức khỏe, cấp thuốc miễn phí cho thương binh, bệnh binh, thân nhân NCC. Trong 6 tháng đầu năm toàn phường có 45 NCC được điều dưỡng tại nhà với tổng kinh phí gần 113 triệu đồng; 41 NCC được điều dưỡng phục hồi sức khỏe tại Trung tâm Điều dưỡng NCC tỉnh Thái Nguyên.
100% đối tượng chính sách là NCC được cấp thẻ bảo hiểm y tế. 100% trợ cấp ưu đãi hằng tháng cho NCC được chi trả qua tài khoản ngân hàng. 100% hồ sơ NCC được giải quyết đúng hạn, không có hồ sơ quá hạn.
Đó là những con số biết nói, thể hiện rõ nét về sự tận tâm của đội ngũ cán bộ làm công tác NCC trên địa bàn phường. Bà Đỗ Thị Hoàng Phương, chuyên viên phụ trách công tác NCC (Phòng Văn hóa - Xã hội) phường Sông Công chia sẻ: Được trực tiếp làm công tác NCC, với tôi đó là vinh dự, trách nhiệm lớn. Tôi tâm niệm: Phải làm việc hết sức mình với mong muốn bù đắp, làm nguôi vơi nỗi đau của thương binh, bệnh binh, nạn nhân chất độc da cam và thân nhân các anh hùng liệt sĩ.
Tôi biết đó là lời gan ruột của chị. Bởi hầu hết những cán bộ làm công tác NCC đều làm việc hết sức trách nhiệm. Hơn thế, mỗi việc làm đều liên quan đến danh dự, quyền lợi của NCC. Vinh dự lắm chứ, nên từ trong tư duy, ý thức đã thôi thúc các anh chị làm việc hết mình và chữ tâm được đặt lên hàng đầu.
Trò chuyện với chúng tôi, thương binh Dương Đình Tặng, tổ dân phố 6 Thắng Lợi, cho biết: Thấy ngôi nhà vợ chồng tôi ở không còn an toàn, cán bộ làm công tác NCC đã đến tận nhà thăm nom, vận động làm lại nhà ở. Tôi được Nhà nước hỗ trợ 60 triệu đồng, cộng với tiền tích lũy của bản thân và con cháu giúp đỡ, chúng tôi đã xây dựng một ngôi nhà với kinh phí hơn 800 triệu đồng. Dự kiến tháng Tám này vợ chồng tôi sẽ vào ở trong ngôi nhà mới.
Thương binh Dương Đình Tặng là 1 trong 2 trường hợp NCC được nhà nước hỗ trợ về nhà ở trong năm 2026. Năm 2025 trên địa bàn phường có 4 trường hợp NCC được hỗ trợ về nhà ở. Khoản hỗ trợ ấy chưa nhiều, nhưng là món quà quý động viên NCC yên tâm tư tưởng, vươn lên trong cuộc sống, tiếp tục là tấm gương sáng cho các cháu noi theo.
 |
| Ông Trịnh Văn Dũng (ngoài cùng bên phải), Phó Chủ tịch UBND phường Sông Công, đến thăm gia đình thương binh Dương Đình Tặng, tổ 6 Thắng lợi; đồng thời kiểm tra tiến độ thi công xây dựng nhà của gia đình ông Tặng. |
Sự quan tâm trực tiếp của chính quyền địa phương đã tiếp sức cho những thương binh, bệnh binh, nạn nhân chất độc da cam vượt lên khó khăn bằng chính nghị lực của mình. Thương binh Lê Đức Ân, tổ dân phố 12 Phố Cò là một người như thế. Bằng sức lao động và ý chí của người cựu chiến binh, ông đã xây dựng kinh tế gia đình vững vàng, trở thành hộ sản xuất kinh doanh giỏi.
Nhưng điều trân quý là ông luôn dành thời gian tham gia các hoạt động từ thiện, giúp đỡ những hoàn cảnh khó khăn. Ông Lê Đức Ân tâm sự: Cho dù cuộc sống có khó khăn đến đâu, tôi cũng quyết tâm vượt lên, khẳng định nghị lực của mình bằng cách tiếp tục lao động và cống hiến. Đồng thời tham gia cùng chính quyền địa phương chia sẻ, giúp đỡ những người có hoàn cảnh khó khăn từng bước ổn định cuộc sống.
Tôi luyện qua chiến tranh, chất thép của người lính năm xưa tạo nên bao con người có tinh thần vững vàng vượt khó trong phát triển kinh tế. Và từ thẳm sâu là một tâm hồn biết chia sẻ yêu thương. Ở tổ dân phố 6 Thắng Lợi, nhiều người biết đến 2 vợ chồng cựu chiến binh Lê Văn Lại - Hà Thị Nam. Cả 2 vợ chồng thời trẻ từng hành quân đi qua những rừng cây trụi lá do Mỹ rải hóa chất.
Ngày đất nước thanh bình, họ trở về quê hương như bao người lính. Nhưng họ phải mang theo trong hành trang suốt cuộc đời là vết thương đạn bom và di chứng chất độc da cam. Trái gió trở trời những cơn đau từ xương tủy, nhưng chưa bao giờ họ than vãn. 2 vợ chồng động viên nhau sống thật vui để làm điểm tựa cho 2 người con bị di chứng chiến tranh.
Tôi buột miệng: Người xưa có câu “Không ốm không đau, làm giàu mấy chốc”. Một gia đình có 4 người chịu ảnh hưởng của di hại chiến tranh, nhưng có cuộc sống kinh tế ổn định, được địa phương bình chọn là gia đình người có công tiêu biểu. Hơn nữa, trong hoàn cảnh như vậy mà cả 2 vợ chồng ông bà Lê Văn Lại - Hà Thị Nam luôn tích cực tham gia công tác tại địa phương.
Chia sẻ với chúng tôi, bà Nam nói chắc như đóng đinh vào cột: Không riêng vợ chồng tôi, mà hầu hết anh chị em thương binh, bệnh binh, những người bị nhiễm chất độc da cam đều không đầu hàng số phận, luôn nỗ lực vượt khó, sống gương mẫu, tiếp tục cống hiến để không hổ thẹn với anh linh những đồng đội nằm lại chiến trường.
Các chính sách đãi ngộ của Nhà nước; tấm lòng tri ân của mọi người trong cộng đồng xã hội là truyền thống đạo lý “uống nước nhớ nguồn” của dân tộc Việt Nam. Đó cũng là nguồn động viên lớn lao đối với NCC tiếp tục vươn lên, khẳng định bản lĩnh của một người từng được tôi luyện qua lửa đạn chiến tranh. Tôi thầm nhủ với lòng mình: Hòa bình đẹp nhất khi những người đã làm nên hòa bình được sống trong sự trân trọng.
Tất cả đã trở thành hiện thực sinh động. Những ngày tháng Bảy bình yên, có người lính năm xưa đến đài tưởng niệm các anh hùng liệt sĩ dâng nén trầm thơm để tưởng nhớ về đồng đội mình nằm lại chiến trường; có người ngồi quây quần bên các cháu kể chuyện về chiến thắng lịch sử của đất nước; có người gắng gượng vượt qua nỗi đau thể xác, tinh thần… Mỗi người một công việc, một hoàn cảnh, một tâm trạng nhưng đều mong muốn các thế hệ cháu con không phải cầm súng ra mặt trận.
 |
| 100% người có công và thân nhân người có công được quan tâm chăm sóc sức khỏe ban đầu. |
Đến tổ dân phố 4 Thắng Lợi, chúng tôi vào thăm thương binh Trần Mạnh Thường. Bên bàn trà đặt ở phòng khách của ngôi nhà khang trang, ông tự hào kể về cuộc đời binh nghiệp. Về sự quan tâm của Đảng, Nhà nước đối với những NCC. Ông ôn tồn nói: Với NCC, chỉ một lời động viên của lãnh đạo các cấp, ngành; của bà con cùng khu phố đã đủ làm ấm lòng. Bởi đó là nguồn động viên vô giá không có thứ vật chất nào sánh được.
Công tác NCC được Đảng ủy, chính quyền nhân dân phường Sông Công vào cuộc đồng bộ. Với quyết tâm không để NCC bị tụt lại phía sau, đến nay trên địa bàn phường không còn hộ nghèo là NCC. Đặc biệt có nhiều gia đình NCC được vinh danh hộ làm kinh tế tiêu biểu, tích cực tham gia các hoạt động xã hội, được nhân dân trong vùng quý mến.
Những NCC không đòi hỏi, không trông chờ vào các chính sách ưu đãi của Đảng, Nhà nước, mà luôn nỗ lực vươn lên, khẳng định giá trị sống của bản thân mỗi người. Đặc biệt trong thời đại số hóa, nhịp sống sôi động được đổi mới hằng giờ, nhưng họ chưa bao giờ lạc hậu. Vẫn lặng lẽ vươn lên, nắm bắt khoa học, công nghệ hiện đại và tích cực ứng dụng vào cuộc sống thường ngày.
Chính bản thân những NCC đã làm cho giá trị về đạo lý “Uống nước nhớ nguồn” của dân tộc trở nên văn minh hơn. Được chứng kiến từng đoàn công tác của lãnh đạo các cấp, ngành, bà con nhân dân và các cháu thiếu niên, nhi đồng đến dâng hương tưởng niệm các anh hùng liệt sĩ. Và đến từng nhà NCC để thăm hỏi, động viên, sẻ chia những nỗi niềm. Rất gần gũi, thân thiện, tạo động lực cho những người từng một thời xông pha đạn lửa, tiếp tục gương mẫu, tiên phong trước các phong trào thi đua yêu nước tại địa phương.
Ngọn lửa truyền thống yêu nước được thắp lên, sáng rực rỡ hơn giữa lòng người vào mỗi mùa tri ân tháng Bảy. Và trên quê hương Sông Công giàu truyền thống cách mạng, những câu chuyện đẹp về lòng biết ơn tiếp tục được viết lên giữa đời thường, nhắc nhớ các thế hệ về một thời cha ông ta đánh giặc, giữ nước.