Chủ động phòng, chống dịch bệnh do vi-rút Nipah

Những ngày gần đây, thông tin ghi nhận các trường hợp nghi ngờ và ca bệnh do vi-rút Nipah tại một số quốc gia, trong đó có trường hợp đã được xét nghiệm, khiến nhiều người lo ngại về nguy cơ dịch bệnh xâm nhập và lây lan. Đây là bệnh truyền nhiễm nguy hiểm, tiềm ẩn nhiều rủi ro nếu không được phát hiện sớm và triển khai các biện pháp phòng, chống kịp thời.

Trước sự quan tâm của dư luận, phóng viên Báo và Phát thanh, Truyền hình Thái Nguyên có cuộc trao đổi với bác sĩ Hoàng Anh, Giám đốc Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh, nhằm làm rõ mức độ nguy hiểm của vi-rút Nipah cũng như công tác chủ động phòng, chống dịch trên địa bàn tỉnh.

Vi-rút Nipah có thể lây từ người sang người qua tiếp xúc với dịch tiết; người dân cần sớm đến cơ sở y tế khi có dấu hiệu nghi ngờ (ảnh minh họa).

P.V: Trước hết, xin bác sĩ cho biết mức độ nguy hiểm và khả năng lây truyền của vi-rút Nipah?

Bác sĩ Hoàng Anh: Vi-rút Nipah được Tổ chức Y tế thế giới (WHO) xếp vào nhóm các tác nhân gây bệnh truyền nhiễm đặc biệt nguy hiểm. Đây là bệnh truyền nhiễm nhóm A, có tỷ lệ tử vong cao, theo các ghi nhận có thể dao động từ 40-75% đối với những trường hợp nặng phải nhập viện. Hiện nay, bệnh chưa có vắc-xin phòng ngừa và cũng chưa có thuốc điều trị đặc hiệu.

Vi-rút Nipah có thể lây truyền qua nhiều con đường. Trước hết là lây từ động vật sang người, chủ yếu qua loài dơi ăn quả, được xác định là ổ chứa tự nhiên của vi-rút. Con người có thể bị nhiễm khi tiếp xúc trực tiếp với động vật mang mầm bệnh hoặc sử dụng thực phẩm, hoa quả bị nhiễm vi-rút.

Ngoài ra, vi-rút Nipah còn có khả năng lây truyền từ người sang người thông qua tiếp xúc trực tiếp với dịch tiết, dịch bài tiết của người bệnh, đặc biệt trong quá trình chăm sóc, điều trị nếu không thực hiện đầy đủ các biện pháp phòng hộ cá nhân.

Với mức độ nguy hiểm và khả năng lây truyền như vậy, việc giám sát chặt chẽ và chủ động triển khai các biện pháp phòng, chống dịch là hết sức cần thiết.

P.V: Trước diễn biến của dịch bệnh, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh đã tham mưu với Sở Y tế phối hợp với các đơn vị, địa phương trong công tác chủ động phòng, chống dịch ra sao, thưa bác sĩ?

Bác sĩ Hoàng Anh: Thực hiện chỉ đạo của Bộ Y tế, UBND tỉnh và Sở Y tế, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh đã chủ động tham mưu và triển khai đồng bộ nhiều giải pháp phối hợp với các đơn vị, địa phương trên địa bàn.

Trước hết, Trung tâm tăng cường theo dõi, cập nhật sát tình hình dịch bệnh do vi-rút Nipah trên thế giới và trong nước, kịp thời báo cáo và tham mưu Sở Y tế ban hành các văn bản chỉ đạo phù hợp với tình hình thực tế.

Song song với đó, Trung tâm phối hợp chặt chẽ với Viện Vệ sinh dịch tễ Trung ương trong việc hướng dẫn chuyên môn, tổ chức tập huấn cho các cơ sở y tế về công tác giám sát, phát hiện sớm ca bệnh, lấy mẫu xét nghiệm và triển khai các biện pháp phòng, chống dịch.

Trung tâm cũng phối hợp với UBND các xã, phường chỉ đạo hệ thống y tế cơ sở tăng cường giám sát tại cộng đồng, chủ động phát hiện sớm các trường hợp nghi ngờ để xử lý kịp thời ngay từ ca bệnh đầu tiên. Đồng thời phối hợp với lực lượng Công an trong việc rà soát, giám sát các trường hợp mới nhập cảnh, nhất là người đến từ các quốc gia, vùng lãnh thổ đã ghi nhận ca bệnh, nhằm hạn chế nguy cơ dịch xâm nhập vào địa bàn tỉnh.

Bên cạnh đó, Trung tâm đẩy mạnh phối hợp với các cơ quan báo chí, truyền thông trên địa bàn để tăng cường tuyên truyền, cung cấp thông tin chính thống, kịp thời về tình hình dịch bệnh, mức độ nguy hiểm, đường lây truyền và các biện pháp phòng, chống dịch. Qua đó giúp người dân nâng cao nhận thức, chủ động phòng bệnh, tránh tâm lý hoang mang, lo lắng, đồng thời không chủ quan trước nguy cơ dịch bệnh.

Hiện chưa ghi nhận trường hợp nghi nhiễm vi-rút Nipah tại Việt Nam và Thái Nguyên, song người dân cần nâng cao cảnh giác (ảnh minh họa).

P.V: Để ngăn chặn nguy cơ dịch bệnh xâm nhập và lây lan trong cộng đồng, Trung tâm đã khuyến cáo người dân nhận biết bệnh như thế nào, thưa bác sĩ?

Bác sĩ Hoàng Anh: Người dân cần chủ động theo dõi sức khỏe và nhận biết sớm các dấu hiệu nghi ngờ mắc bệnh do vi-rút Nipah. Ở giai đoạn đầu, bệnh có thể biểu hiện bằng các triệu chứng như sốt, đau đầu, đau cơ, mệt mỏi, nôn, đau họng.

Sau đó, bệnh có thể tiến triển nhanh với các biểu hiện nặng hơn như chóng mặt, buồn ngủ, rối loạn ý thức, co giật, đây là những dấu hiệu của viêm não cấp.

Đặc biệt, người dân cần lưu ý khi xuất hiện các triệu chứng trên kèm theo yếu tố dịch tễ như từng đi, đến hoặc tiếp xúc với người từ vùng, quốc gia có dịch, tiếp xúc với động vật hoang dã, nhất là dơi, hoặc sử dụng thực phẩm không bảo đảm an toàn.

Khi có dấu hiệu nghi ngờ, người dân cần đến ngay cơ sở y tế gần nhất để được khám, tư vấn, cách ly và xử trí kịp thời, đồng thời cung cấp đầy đủ thông tin cho cán bộ y tế để phục vụ công tác giám sát và phòng, chống dịch.

P.V: Xin cảm ơn bác sĩ!