Quyết sách mạnh mẽ vì sức khỏe cộng đồng

Với 425/436 đại biểu Quốc hội có mặt tham gia biểu quyết tán thành tại Kỳ họp sáng 11-12 (chiếm 89,85%), Quốc hội đã chính thức thông qua Luật Đầu tư (sửa đổi).

Các đại biểu Quốc hội biểu quyết thông qua Luật Đầu tư sửa đổi với tỷ lệ tán thành 89,85%. Ảnh: Tư liệu.

Luật sẽ có hiệu lực từ ngày 1/3/2026, đánh dấu bước hoàn thiện quan trọng của hệ thống pháp luật về đầu tư, đồng thời thể hiện rõ quan điểm nhất quán của Nhà nước trong việc bảo vệ sức khỏe cộng đồng, giữ gìn trật tự, an toàn xã hội và định hướng phát triển bền vững.

Một trong những nội dung thu hút sự quan tâm lớn của dư luận là việc bổ sung thuốc lá điện tử và thuốc lá nung nóng vào danh mục ngành, nghề cấm đầu tư kinh doanh.

Quy định này được đánh giá là quyết định mang tính đột phá, thể hiện sự kịp thời và kiên quyết của Quốc hội trước những hệ lụy ngày càng rõ nét của các sản phẩm thuốc lá thế hệ mới đối với xã hội, đặc biệt là giới trẻ.

Luật Đầu tư (sửa đổi) quy định rõ các hoạt động bị cấm đầu tư kinh doanh, bao gồm: Kinh doanh các chất ma túy; kinh doanh một số loại hóa chất, khoáng vật theo quy định của pháp luật; kinh doanh mẫu vật các loài thực vật, động vật hoang dã có nguồn gốc khai thác từ tự nhiên; kinh doanh mại dâm; kinh doanh pháo nổ; kinh doanh dịch vụ đòi nợ; kinh doanh mua bán bảo vật quốc gia; kinh doanh xuất khẩu di vật, cổ vật...; và kinh doanh thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng.

Việc xếp thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng ngang hàng với các lĩnh vực bị cấm đầu tư kinh doanh cho thấy mức độ nghiêm trọng của vấn đề và là quyết định xuất phát từ thực tiễn đáng lo ngại. Đồng thời, khẳng định quan điểm rõ ràng của Nhà nước: Không đánh đổi sức khỏe cộng đồng lấy lợi ích kinh tế ngắn hạn.

Những hiểm họa khôn lường từ thuốc lá điện tử. Ảnh: Tư liệu.

Trong khoảng 10 năm trở lại đây, thuốc lá điện tử và thuốc lá nung nóng xuất hiện và phát triển nhanh chóng tại Việt Nam, chủ yếu thông qua các kênh bán hàng trực tuyến, mạng xã hội và hình thức xách tay. Với thiết kế bắt mắt, hương vị đa dạng, quảng cáo “ít độc hại”, “giúp cai thuốc lá”, các sản phẩm này nhanh chóng thu hút sự chú ý của giới trẻ, học sinh, sinh viên.

Theo kết quả Điều tra sức khỏe học sinh, tỷ lệ học sinh trong độ tuổi từ 13-15 đã từng sử dụng thuốc lá điện tử là 3,5%, tăng mạnh so với năm 2019.

Con số này gióng lên hồi chuông cảnh báo về nguy cơ thuốc lá điện tử đang xâm nhập sâu vào môi trường học đường, đe dọa trực tiếp đến sức khỏe và sự phát triển toàn diện của thế hệ trẻ.

Các nghiên cứu y học cho thấy, dù không đốt cháy như thuốc lá truyền thống, thuốc lá điện tử vẫn chứa nicotine - chất gây nghiện mạnh cùng nhiều hóa chất độc hại khác. Việc sử dụng lâu dài có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến hệ hô hấp, tim mạch, não bộ, đặc biệt nguy hiểm đối với thanh thiếu niên khi não bộ còn đang phát triển.

Ông Nguyễn Hữu Lợi, Phó Chi cục trưởng Chi cục Quản lý thị trường tỉnh Thái Nguyên: Việc bổ sung quy định cấm kinh doanh thuốc lá điện tử và thuốc lá nung nóng được kỳ vọng sẽ tạo cơ sở vững chắc để các cơ quan quản lý Nhà nước tăng cường thanh tra, kiểm tra, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm, đồng thời nâng cao hiệu quả công tác phòng, chống tác hại của thuốc lá.

Luật Đầu tư (sửa đổi) cũng thể hiện sự thận trọng và hài hòa trong quá trình thực thi. Theo đó, Quốc hội giao Chính phủ quy định cụ thể việc xử lý đối với các dự án đầu tư sản xuất thiết bị điện tử cho thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng tại Việt Nam chỉ để xuất khẩu, đã được đăng ký, chấp thuận hoặc cho phép bằng văn bản của cơ quan nhà nước có thẩm quyền theo quy định của pháp luật trước ngày 1/1/2026.

Quy định này nhằm bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp của nhà đầu tư đã triển khai dự án theo đúng quy định trước đó, đồng thời tránh gây xáo trộn lớn cho hoạt động sản xuất, kinh doanh và môi trường đầu tư.

Trung tâm Y tế Chợ Mới, tỉnh Thái Nguyên xây dựng môi trường bệnh viên xanh, sạch, đẹp, không khói thuốc, hết lòng phục vụ người bệnh.

Tuy nhiên, yêu cầu đặt ra là Chính phủ cần sớm ban hành các văn bản hướng dẫn chi tiết, minh bạch, rõ ràng để quá trình chuyển tiếp diễn ra thuận lợi, đúng pháp luật.

Chị Lê Thị Hiền, phường Quyết Thắng, tỉnh Thái Nguyên, chia sẻ; việc cấm kinh doanh thuốc lá điện tử và thuốc lá nung nóng không chỉ mang ý nghĩa quản lý kinh tế, mà còn thể hiện rõ thông điệp nhân văn của Nhà nước trong việc đặt sức khỏe nhân dân, đặc biệt là thế hệ trẻ, ở vị trí trung tâm của mọi chính sách phát triển. Quyết định này cũng phù hợp với xu hướng chung của nhiều quốc gia trên thế giới trong việc siết chặt, thậm chí cấm hoàn toàn thuốc lá điện tử, sau khi ghi nhận những tác động tiêu cực đối với sức khỏe cộng đồng.

Để Luật đi vào cuộc sống, bên cạnh sự vào cuộc của các cơ quan quản lý nhà nước, cần sự chung tay của gia đình, nhà trường và toàn xã hội trong công tác tuyên truyền, giáo dục, nâng cao nhận thức, giúp thanh thiếu niên hiểu đúng về tác hại của thuốc lá điện tử, nói không với các sản phẩm gây nghiện... góp phần xây dựng môi trường sống an toàn, lành mạnh.