“Đệ nhất danh trà” một danh xưng từ lâu đã nằm trong tiềm thức của người Việt khi nhắc đến Thái Nguyên. Trà Thái với hương vị đặc trưng, chát dịu nơi đầu lưỡi và đọng lại vị ngọt hậu sâu lắng khiến người thưởng trà không khỏi gật gù rồi nhớ mãi và “nghiện” lúc nào không hay.
Ngày nay, giữa dòng chảy số hóa, những búp chè non xanh và vị “ngọt hậu” đang được chắp thêm đôi cánh mới, vươn mình mạnh mẽ từ nương đồi ra biển lớn.
Chè sen (chè búp được bọc gói trong bông sen sấy thăng hoa) của HTX chè Nhật Thức là sản phẩm cao cấp chỉ sản xuất theo đơn đặt hàng.
Người ta thường nhắc đến trà Thái Nguyên bằng sự trân trọng dành cho một sản phẩm thủ công tinh xảo. Thế nhưng, để giữ gìn và nhân lên giá trị của thứ “vàng xanh” ấy, người làm trà nơi đây đã mạnh dạn bước ra khỏi vùng an toàn truyền thống.
Tư duy 4.0 hiện diện ở "thủ phủ chè" không bằng những khái niệm vĩ mô khô khan, mà thấm đượm trong từng giọt nước tưới tự động, những luống chè VietGAP hay hữu cơ được quản lý nghiêm ngặt bằng mã số vùng trồng và nhật ký điện tử. Đó còn là nụ cười tự tin của người nông dân khi giới thiệu sản phẩm trên các nền tảng mạng xã hội thời đại số.
Là một làng nghè chè truyền thống ra đời sớm trên mảnh đất nông trường Sông Cầu (thị trấn Sông Cầu, huyện Đồng Hỷ cũ, nay thuộc là xã Đồng Hỷ), cách làm chè và tiếp cận thị trường của người dân nơi đây đã nâng lên một tầm cao mới.
Anh Nguyễn Đức Trọng, Trưởng Làng nghề chè truyền thống xóm 9 Sông Cầu, chia sẻ: Nếu chỉ dựa vào sức người và kinh nghiệm cũ thì rất khó bứt phá và vươn xa. Do đó, chúng tôi quyết tâm thực hiện quy trình sản xuất sạch, đúng chuẩn theo phương pháp hữu cơ với quy trình nghiêm ngặt. Với những vùng trồng nguyên liệu không đáp ứng các tiêu chí, quy trình mà chỉ vì lợi ích trước mắt sẽ tự “loại mình” ra khỏi cuộc chơi. Nhờ đó, sản phẩm của chúng tôi không chỉ có mặt ở thị trường trong nước mà đã trở thành đối tác tin cậy của một công ty chuyên xuất khẩu chè sang các nước EU với hai loại sản phẩm chính là chè xanh và hồng trà.
Cũng trên mảnh đất Sông Cầu, Hợp tác xã (HTX) chè Thịnh An áp dụng quy trình sản xuất sạch, số hóa nhật ký chăm sóc và minh bạch hóa thông tin qua mã QR. Khách hàng ở xa chỉ cần quét mã là thấy rõ quy trình chăm bón hữu cơ, ngày thu hái.
Công nghệ giúp đơn vị khẳng định uy tín thương hiệu, để sản phẩm chè Sông Cầu tự tin bước vào hệ thống phân phối lớn. Hiện nay, để tiếp tục đẩy mạnh quảng bá sản phẩm cũng như giới thiệu về vùng chè Sông Cầu, làng nghề chè xóm 9 và HTX chè Thịnh An không chỉ tận dụng lợi thế của mạng xã hội mà còn liên kết với các công ty lữ hành, du lịch để phát triển du lịch trải nghiệm.
Bước vào công đoạn chế biến, người làm chè Thái Nguyên đã chứng minh rằng: công nghệ hiện đại không làm phai mờ hồn cốt của trà, mà ngược lại, tôn vinh và nâng niu hương vị ấy trọn vẹn hơn.
Cùng chung nhịp đập đổi mới ấy, tại vùng chè dưới chân dãy Tam Đảo, HTX chè Nhật Thức, xã Phú Lạc đã mạnh dạn đầu tư hàng loạt công nghệ hiện đại để nâng tầm giá trị của trà. Nhật Thức cũng là đơn vị vinh dự được Liên minh HTX Việt Nam trao tặng giải “Ngôi sao Hợp tác xã” năm 2026. Bên cạnh sự tâm huyết với sản phẩm truyền thống, HTX đã mạnh dạn ứng dụng khoa học công nghệ vào sản xuất, chế biến.
HTX đã đầu tư hệ thống máy sao chè bằng điện, máy hút chân không, máy đóng gói tự động, hệ thống sấy lạnh… để làm ra những sản phẩm chè đặc sản, chinh phục khách hàng và những thị trường “khó tính” nhất.
Những người nông dân, các thành viên tại các HTX chè ở khắp các vùng chè Thái Nguyên nay đã thành thạo bật camera điện thoại, đứng giữa nương chè để livestream bán hàng.
Các phiên chợ "trực tuyến" trên TikTok, Shopee, Facebook thu hút hàng vạn lượt xem. Người mua ở bất cứ đâu trên mảnh đất hình chữ S, hay những kiều bào ở nửa vòng trái đất cũng có thể thưởng thức trọn vẹn hương vị mộc mạc của đất chè Thái Nguyên chỉ sau vài cú click chuột hoặc tương tác trên điện thoại thông minh.
Chè Thái Nguyên bao đời vẫn mang trong mình sự chắt chiu mộc mạc của đất trời. Và khi được tư duy 4.0 thổi một luồng gió mới, sự mộc mạc ấy không hề phai nhạt, mà ngược lại, được thăng hoa để lan tỏa sâu rộng hơn.