Đồng ruộng xanh, môi trường trong lành

Thời gian gần đây, hình ảnh những cánh đồng “sạch” bao bì thuốc bảo vệ thực vật (BVTV) đã dần trở nên quen thuộc trên địa bàn tỉnh. Chai lọ, túi nilon đựng thuốc BVTV phần lớn đã được thu gom vào các bể chứa tập trung. Sự thay đổi rõ nét này phản ánh bước chuyển quan trọng trong nhận thức và hành động của người dân về bảo vệ môi trường nông thôn.

Người dân xóm Làng (xã Yên Trạch) xây dựng bể chứa bao bì thuốc BVTV, phục vụ thu gom và xử lý tập trung.

Giữa tháng 1-2026, trên cánh đồng hoa thuộc tổ dân phố Túc Tiến, phường Phan Đình Phùng, nhiều diện tích hoa đã bắt đầu vào giai đoạn đanh cây. Đây là thời điểm người trồng hoa tập trung bón thúc lân, kali và phun thuốc phòng trừ sâu bệnh để hoa nở đúng dịp Tết Nguyên đán. Dạo một vòng quanh các ruộng hoa, chúng tôi không bắt gặp bất kỳ vỏ chai hay túi bao bì thuốc BVTV nào bị bỏ lại.

Bà Nguyễn Thị Tiến, tổ dân phố Túc Tiến, chia sẻ: Ô nhiễm môi trường trong sản xuất nông nghiệp trước hết ảnh hưởng trực tiếp đến chính người nông dân. Nhận thức rõ điều đó, bà con đã hình thành thói quen thu gom bao bì thuốc BVTV sau sử dụng, không còn vứt bừa bãi như trước.

Tại xã Yên Trạch, ông Nguyễn Văn Hùng, Trưởng xóm Làng, cho biết: Trước đây, tình trạng vỏ thuốc BVTV bị vứt ngay trên ruộng lúa, ruộng ngô, rau màu khá phổ biến. Thực trạng này gây mất mỹ quan đồng ruộng và tiềm ẩn nguy cơ ảnh hưởng lâu dài đến chất lượng đất, nguồn nước cũng như sức khỏe cộng đồng.

Nguyên nhân chủ yếu là chưa có điểm tập kết tập trung và nhận thức của người dân về tác hại của lượng thuốc tồn dư trong bao bì còn hạn chế. Hiện nay, với hệ thống bể chứa được bố trí thuận tiện và sự tuyên truyền thường xuyên, người dân đã chủ động thu gom, đưa bao bì thuốc BVTV về đúng nơi quy định.

Nhận thấy tầm quan trọng của việc thu gom và xử lý bao bì thuốc BVTV sau sử dụng, từ năm 2010, tỉnh Thái Nguyên đã triển khai các quy định yêu cầu người dân thu gom bao bì và đưa đến địa điểm quy định để xử lý. Cùng với đó là việc thực hiện các hướng dẫn của Bộ Nông nghiệp và Môi trường về thu gom, vận chuyển và xử lý bao bì thuốc BVTV sau sử dụng.

Cảnh quan môi trường được cải thiện đã trở thành một lợi thế quan trọng, góp phần giúp nhiều địa phương trở thành điểm đến hấp dẫn đối với du khách.

Đến nay, các địa phương trong tỉnh đã xây dựng và lắp đặt hàng trăm bể chứa chuyên dụng dọc các tuyến đường nội đồng, tại khu vực sản xuất nông nghiệp tập trung, tạo điều kiện thuận lợi để người dân thực hiện đúng quy định.

Cùng với đầu tư hạ tầng, các địa phương chú trọng phát huy vai trò của các tổ chức đoàn thể trong công tác tuyên truyền và tổ chức thực hiện, thành lập các tổ thu gom tại cơ sở. Từ hoạt động mang tính vận động ban đầu, nhiều nơi đã hình thành các mô hình bảo vệ môi trường thiết thực như mô hình “Cánh đồng sạch không bao bì thuốc BVTV”, từng bước đi vào nền nếp.

Các địa phương đồng thời chỉ đạo tổ chức thu gom định kỳ theo tuần hoặc theo tháng, gắn với công tác kiểm tra, giám sát tại các vùng sản xuất. Nội dung tuyên truyền được triển khai sâu rộng, phù hợp với từng nhóm đối tượng, giúp người dân hiểu rõ ý nghĩa và tầm quan trọng của việc thu gom, xử lý đúng cách bao bì thuốc BVTV.

Thực tiễn cho thấy, việc thu gom bao bì thuốc BVTV ở Thái Nguyên là kết quả của một quá trình lâu dài, bắt đầu từ nâng cao nhận thức, vận động, hình thành thói quen đến thực thi nghiêm các quy định.

Sự vào cuộc đồng bộ của chính quyền, các đoàn thể và người dân đã tạo nên những chuyển biến rõ rệt, thể hiện qua lượng rác thải được thu gom hằng năm, hệ thống bể chứa ngày càng hoàn thiện và sự lan tỏa của nếp sống văn minh trong sản xuất nông nghiệp. Đây là nền tảng quan trọng góp phần xây dựng nông thôn mới xanh, sạch, đẹp và phát triển bền vững.