Các nhà nghiên cứu Brazil lai tạo giống cà phê để ứng phó với biến đổi khí hậu

Dưới cái nắng gay gắt, nhà nông học Oliveiro Guerreiro Filho chậm rãi đi qua khu vực tập hợp đa dạng các cây cà phê tại Viện Nông học Campinas (IAC). Khác với những hàng cây thẳng tắp trên các nông trại cà phê rộng lớn của Brazil, mỗi nhóm cây nhỏ tại đây lại mang đặc điểm riêng biệt.

Các nhà nghiên cứu kỳ vọng nguồn gen sẽ giúp củng cố nguồn cung cà phê arabica trong tương lai.

Bộ sưu tập này bao gồm nhiều loài cà phê khác nhau, có cây thấp, có cây cao, trong đó có 15 giống hiếm và không mang tính thương mại như racemosa, liberica và stenophylla. Các nhà nghiên cứu tại Trung tâm Cà phê Alcides Carvalho thuộc IAC kỳ vọng nguồn gen của những giống này sẽ giúp củng cố nguồn cung cà phê arabica trong tương lai.

Giới khoa học cảnh báo, cây cà phê arabica sẽ chịu tác động nghiêm trọng từ biến đổi khí hậu khi lượng khí thải carbon gia tăng. Những khu vực sản xuất chủ lực tại các quốc gia như Brazil – nước trồng cà phê lớn nhất thế giới được dự báo sẽ chứng kiến sản lượng suy giảm.

Một báo cáo của Rabobank cho thấy, đến năm 2050, khoảng 20% diện tích trồng arabica hiện nay trên toàn cầu có thể trở nên không còn phù hợp, kéo theo năng suất sụt giảm.

Các nhà nghiên cứu tại IAC đang tận dụng nguồn giống đa dạng để lai tạo các giống cà phê mới, chủ yếu là arabica, bằng cách kết hợp gen của các giống hiện có với những loài sở hữu khả năng chịu nhiệt và chịu hạn tốt hơn.

“Tuy nhiên, quá trình nghiên cứu này không hề dễ dàng, có thể kéo dài hàng thập kỷ. Các nhà khoa học tiến hành lai tạo, ươm cây con, sau đó đưa các giống khác nhau vào điều kiện khắc nghiệt như hạn hán để đánh giá khả năng thích nghi và lựa chọn những cây ưu tú nhất”. – Nhà Nông học, Guerreiro Filho, chia sẻ.

Giống liberica với khả năng chịu đựng tốt trong điều kiện nóng và khô.

Các giống lai cũng được kiểm tra khả năng kháng sâu bệnh và cải thiện chất lượng. Arabica lai với liberica cho thấy khả năng kháng bệnh gỉ sắt – một loại nấm gây hại, trong khi arabica lai với racemosa có khả năng chống lại một số loại ấu trùng bướm. Tuy vậy, không phải mọi thử nghiệm lai tạo đều thành công. Các nghiên cứu với giống stenophylla gặp nhiều khó khăn do rào cản di truyền và năng suất thấp.

Trong khi đó, giống liberica với khả năng chịu đựng tốt trong điều kiện nóng và khô đang nhận được sự quan tâm từ nhiều nhà sản xuất ngoài Brazil. Nông dân tại Indonesia và Malaysia cho biết loại cây này phát triển tốt ngay cả khi hạn hán.

Tại Brazil, các chương trình tìm kiếm nguồn gen mới có khả năng chống chịu sâu bệnh và biến đổi khí hậu từ các loài như liberica, racemosa, kapakata và eugenioides được xem là yếu tố then chốt để bảo vệ tương lai của cà phê arabica.