Chuyển đổi số không còn là câu chuyện riêng của ngành công nghệ thông tin mà đang trở thành phương thức phát triển mới của chính quyền, doanh nghiệp và toàn xã hội. Với mục tiêu đến năm 2045 trở thành tỉnh phát triển số hiện đại, an toàn, Thái Nguyên đang đặt ra những yêu cầu ngày càng cao về hạ tầng, dữ liệu, nhân lực và năng lực quản trị. Vấn đề quan trọng là làm thế nào để những mục tiêu này thực sự đi vào cuộc sống, tạo ra giá trị cụ thể cho người dân và doanh nghiệp.
Thái Nguyên: Hướng tới mục tiêu dẫn đầu về chính quyền số và kinh tế số.
Từ chính quyền điện tử đến quản trị dựa trên dữ liệu
Thái Nguyên xác định chuyển đổi số phải được triển khai toàn diện, đồng bộ, sâu rộng, trở thành phương thức phát triển quan trọng, góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, nâng cao năng suất lao động, năng lực cạnh tranh và chất lượng cuộc sống của nhân dân.
Đến năm 2030, tỉnh đặt mục tiêu 100% hồ sơ, kết quả giải quyết thủ tục hành chính được số hóa; 100% hệ thống thông tin được kết nối, chia sẻ dữ liệu; 100% cơ sở dữ liệu dùng chung được chuẩn hóa, kết nối, phân quyền và sẵn sàng khai thác cho AI. Trung tâm điều hành thông minh (IOC) được định hướng nâng cấp theo hướng tích hợp AI để phân tích, dự báo, cảnh báo, giám sát và hỗ trợ ra quyết định.
Nếu thực hiện hiệu quả, đây sẽ là bước chuyển từ “số hóa hồ sơ” sang “số hóa phương thức quản trị”. Người dân không phải nhiều lần cung cấp những thông tin mà cơ quan nhà nước đã có; cán bộ có thể khai thác dữ liệu để xử lý công việc nhanh hơn; lãnh đạo có thêm công cụ theo dõi, phân tích tình hình theo thời gian thực.
Thúc đẩy chuyển đổi số các doanh nghiệp ở Khu, cụm công nghiệp trên địa bàn Thái Nguyên
Theo định hướng của cơ quan chức năng, trọng tâm thời gian tới là chuẩn hóa, kết nối, chia sẻ và tái sử dụng dữ liệu, lấy dữ liệu làm nền tảng cho chính quyền số, kinh tế số và xã hội số. Đây là yếu tố quyết định chất lượng chuyển đổi số, bởi dữ liệu không đầy đủ, chính xác, cập nhật và liên thông sẽ hạn chế hiệu quả của các nền tảng, phần mềm dù được đầu tư hiện đại.
Là địa phương có nền công nghiệp phát triển, đặc biệt trong lĩnh vực công nghiệp và công nghệ cao, Thái Nguyên có nhiều dư địa để phát triển kinh tế số. Tỉnh đặt mục tiêu đến năm 2030, kinh tế số đạt tối thiểu 35% GRDP; hỗ trợ ít nhất 1.300 doanh nghiệp nhỏ và vừa chuyển đổi số; doanh thu thương mại điện tử chiếm khoảng 15% -17% tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng.
Cùng với đó, trên 40% doanh nghiệp nhỏ và vừa được tiếp cận, sử dụng các nền tảng “mô hình như một dịch vụ”, tác nhân AI hoặc giải pháp AI dùng chung; 45% doanh nghiệp nhỏ và vừa hoạt động trong lĩnh vực thương mại tham gia các sàn thương mại điện tử lớn trong và ngoài nước.
Những mục tiêu này cho thấy chuyển đổi số không chỉ nhằm làm cho bộ máy hành chính hoạt động nhanh hơn mà phải trở thành động lực nâng cao năng suất và sức cạnh tranh của nền kinh tế. Với doanh nghiệp, chuyển đổi số cần bắt đầu từ những bài toán cụ thể như quản trị sản xuất, quản lý nhân sự, kiểm soát nguyên liệu, logistics, bán hàng, chăm sóc khách hàng, hóa đơn và hợp đồng điện tử, thanh toán không dùng tiền mặt.
Đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa, chi phí đầu tư và thiếu nhân lực công nghệ vẫn là những rào cản lớn. Vì vậy, chính sách hỗ trợ cần thiết thực, giúp doanh nghiệp lựa chọn công nghệ phù hợp, tránh đầu tư theo phong trào nhưng hiệu quả thấp.
Hạ tầng, nhân lực tạo nền tảng chuyển đổi số
Hạ tầng là nền tảng không thể thiếu của chuyển đổi số. Đến năm 2030, Thái Nguyên đặt mục tiêu mạng băng rộng cáp quang phủ tới 100% hộ gia đình; phát triển 5G, Internet vạn vật (IoT), điện toán đám mây, điện toán biên, trung tâm dữ liệu và các nền tảng kết nối số. Yêu cầu đặt ra không chỉ là mở rộng độ phủ mà còn phải bảo đảm chất lượng, tính liên tục, an toàn và khả năng mở rộng của hạ tầng.
Hệ thông các ngân hàng trên địa bàn tỉnh THái Nguyên phát huy hiệu quả kinh tế số.
Đối với địa phương có cả đô thị, nông thôn, miền núi và vùng đồng bào dân tộc thiểu số, thu hẹp khoảng cách số cần được đặc biệt quan tâm. Hạ tầng phát triển không đồng đều có thể tạo ra khoảng cách mới giữa những người có điều kiện tiếp cận công nghệ với các nhóm còn hạn chế về thiết bị và kỹ năng số. Do đó, cần ưu tiên đầu tư tại khu vực khó khăn, khu công nghiệp, cụm công nghiệp và những địa bàn có nhu cầu phát triển công nghiệp, đô thị, dịch vụ số.
Cùng với hạ tầng, con người vẫn là yếu tố quyết định. Thái Nguyên đặt mục tiêu đến năm 2030, 100% cán bộ lãnh đạo, cán bộ, công chức, viên chức được đào tạo, cập nhật kiến thức, kỹ năng số; 100% cán bộ, công chức, viên chức có tài khoản và được đào tạo sử dụng nền tảng trợ lý AI công vụ. Đồng thời, tối thiểu 200.000 lượt người trong độ tuổi lao động được đào tạo, bồi dưỡng kỹ năng số cơ bản.
Đào tạo nhân lực số cần gắn với vị trí việc làm và yêu cầu thực tế, thay vì chỉ dừng ở các lớp tập huấn phổ biến kiến thức. Cán bộ phải từng bước hình thành năng lực khai thác dữ liệu, sử dụng nền tảng số, bảo đảm an toàn thông tin và ra quyết định dựa trên dữ liệu.
Ở cơ sở, phong trào “Bình dân học vụ số” cần được triển khai thực chất, hướng dẫn người dân sử dụng dịch vụ công trực tuyến, định danh điện tử, chữ ký số, thanh toán số và các dịch vụ thiết yếu; chú trọng người dân ở nông thôn, miền núi, vùng đồng bào dân tộc thiểu số và các nhóm yếu thế.
Một nhiệm vụ có tính nền tảng là xây dựng dữ liệu theo nguyên tắc “đúng, đủ, sạch, sống, thống nhất, dùng chung, an toàn và hiệu quả”. Thái Nguyên định hướng ưu tiên các cơ sở dữ liệu về dân cư, đất đai, doanh nghiệp, tài chính, bảo hiểm, y tế, giáo dục, lao động, an sinh xã hội, cán bộ, giao thông, tài nguyên và môi trường.
Chuyển đổi số là quá trình lâu dài, đòi hỏi nguồn lực lớn và sự tham gia của cả hệ thống chính trị, doanh nghiệp và người dân. Do đó, cần tránh đầu tư dàn trải, trùng lặp, thiếu khả năng kết nối; ưu tiên ngân sách cho những nhiệm vụ nền tảng, liên thông, dùng chung và có tác động lan tỏa. Đồng thời, huy động nguồn lực xã hội, đẩy mạnh hợp tác công - tư trong đầu tư hạ tầng, vận hành nền tảng và cung cấp dịch vụ số.
Từ mục tiêu năm 2030 đến tầm nhìn năm 2045, Thái Nguyên đang hướng tới bước chuyển từ chính quyền điện tử sang chính quyền số, từ ứng dụng công nghệ sang quản trị dựa trên dữ liệu, từ kinh tế truyền thống sang kinh tế số và từ việc cung cấp dịch vụ sang để người dân thực sự thụ hưởng thành quả số.