Sáng sớm ở bản Tày xã Văn Lang, sương còn đọng trên hiên nhà. Từ con đường đất nhìn lên, những mái ngói âm dương nằm im dưới tán cây, màu nâu sẫm phủ theo năm tháng. Mái nhà thân thương, hiền hòa, chắc chắn và gợi một cảm giác bình yên rất riêng của miền núi.
Giữa nhịp sống công nghiệp hối hả, di sản hát Then của người Tày-Nùng tại Thái Nguyên cũng đang đối diện với nguy cơ đứt gãy.
Dù cuộc sống đã có không ít thay đổi nhưng nhiều bản sắc văn hóa và phong tục ngày Tết của đồng bào dân tộc Tày vẫn được bảo tồn, gìn giữ.
Hương ấy lơ lửng trên gác bếp, theo làn khói mỏng, len lỏi vào ký ức. Và với người Tày, lạp sườn không chỉ là món ăn. Nó là mùa, là Tết
Khu vực hồ Ba Bể không chỉ nổi tiếng với cảnh sắc thiên nhiên hùng vĩ, mà còn gắn liền với những bản làng người Tày cùng mái nhà sàn truyền thống nép mình bên những dãy núi.
Nhà thơ Nông Quốc Chấn, sinh năm 1923, là nhà thơ người Tày, quê gốc cũng là nơi sinh, bản Nà Cọt, xã Cốc Đán, Ngân Sơn, Bắc Kạn (nay là xã Ngân Sơn, tỉnh Thái Nguyên).
Từ bao đời nay, dệt vải gắn bó mật thiết với đời sống người Tày ở Pác Ngòi, xã Ba Bể, là biểu tượng cho sự khéo léo và tình yêu văn hóa của phụ nữ vùng cao.
Những quả men được người dân tự tay tạo ra từ các loại cây dược liệu quý mọc trong rừng núi quê nhà. Chính hương vị ấy đã làm nên danh tiếng cho rượu men lá Bằng Phúc suốt bao thế hệ.
Thái Nguyên có nhiều bài tham luận tại Hội thảo khoa học “Bảo tồn, phát huy giá trị di sản Then của người Tày, Nùng trên địa bàn 3 tỉnh Bắc Giang - Lạng Sơn - Thái Nguyên”.
Nghe Bí thư Chi bộ kiêm Trưởng xóm Nghinh Tác, xã Sảng Mộc (Võ Nhai), anh Ma Văn Đô giới thiệu về xóm, tôi thấy có nhiều cái “nhất”: Đất đai ít nhất xã, số hộ ít nhất xã, số người sử dụng được điện thoại thông minh ít nhất xã...
Trong đợt giao quân năm nay, huyện Phú Lương có hai anh em song sinh người Tày, cùng viết đơn tình nguyện tham gia nhập ngũ và trúng tuyển nghĩa vụ công an. Đó là Mạc Tuấn Tú và Mạc Tú Ngọc, sinh năm 2005, ở xóm Đồng Chợ, xã Phủ Lý.
Những món ăn trong mâm cỗ ngày Tết của người Tày Định Hóa không chỉ thể hiện sự đủ đầy mà còn chứa đựng nét tinh túy, độc đáo riêng, mang đậm bản sắc văn hóa dân tộc vùng ATK.
Có dịp thưởng thức ẩm thực của người Tày ở xóm Khau Lai, xã Ôn Lương (Phú Lương) như: Cơm lam, xôi ngũ sắc, bánh dày… chúng tôi thật sự bị cuốn hút.
