Làm rõ nguyên nhân khói đen tại Cụm công nghiệp Quang Sơn 1

Từ phản ánh của người dân về tình trạng khói đen xuất hiện tại Cụm công nghiệp Quang Sơn 1 (xã Quang Sơn), phóng viên Báo và Phát thanh, Truyền hình Thái Nguyên đã trực tiếp tiếp cận doanh nghiệp, kiểm chứng tại khu vực sản xuất và làm rõ nguyên nhân. Kết quả bước đầu cho thấy hiện tượng này phát sinh trong quá trình nhóm lò của hệ thống thu hồi khí thải. Tuy nhiên, việc kiểm soát quá trình vận hành vẫn cần được đặc biệt quan tâm để bảo đảm hoạt động sản xuất không tác động, ảnh hưởng tiêu cực đến môi trường.

Khói đen xuất hiện tại khu vực sản xuất của Công ty CP Thương mại và Sản xuất CACO3 Quang Sơn đã gây lo ngại trong người dân. Phản ánh này cần được nhìn nhận nghiêm túc, bởi hoạt động công nghiệp có tác động trực tiếp đến đời sống dân cư, vấn đề này không phải mới xuất hiện và cũng không chỉ xảy ra tại Quang Sơn.

Từ phản ánh của người dân, phóng viên đã làm việc trực tiếp, tiếp cận khu vực sản xuất và được doanh nghiệp phối hợp cung cấp thông tin, tạo điều kiện kiểm chứng thực tế. Theo ông Nguyễn Văn Đản, Phó Giám đốc Công ty CP Thương mại và Sản xuất CACO3 Quang Sơn, khói xuất hiện chủ yếu trong thời điểm nhóm lò của hệ thống thu hồi khí thải, thời gian thông thường khoảng 5-10 phút. Trường hợp nguyên liệu bị ẩm hoặc hệ thống phải dừng do mất điện, thời gian vận hành trở lại có thể phát sinh khói lâu hơn.

Ông Đản cũng khẳng định, nhà máy không sử dụng nguyên liệu hóa thạch để đốt lò nên khói đen phát sinh không phải dạng khói hóa chất độc hại.

Điểm đáng chú ý là nguồn nhiên liệu doanh nghiệp đang sử dụng trong quá trình chạy thử là vật liệu có nguồn gốc từ phế liệu lâm sản. Tại hiện trường, phóng viên quan sát nguyên liệu đầu vào và ghi nhận phù hợp với quy trình doanh nghiệp cung cấp. Thông tin này góp phần làm rõ nguyên nhân phát sinh khói.

Hệ thống nói trên thuộc dự án thu hồi khí thải lò vôi để sản xuất khí CO2 công nghiệp. Các hạng mục chính gồm nước tuần hoàn, thu hồi khí và nồi hơi. Theo doanh nghiệp, đây là dự án thành phần của dự án sản xuất vôi và các sản phẩm sau vôi, đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt. Dự án mới chạy thử không tải từ tháng 4-2026 và bắt đầu chạy thử có tải từ tháng 6-2026.

Doanh nghiệp đang thử nghiệm các nguồn nhiên liệu để lựa chọn phương án phù hợp. Viên nén từ lâm sản cũng được đưa vào thử nghiệm nhằm giảm hiện tượng tạo khói đen trong quá trình nhóm lò.

Như vậy, hiện tượng người dân phản ánh là có cơ sở. Doanh nghiệp đã thừa nhận sự việc và giải thích nguyên nhân. Vấn đề quan trọng tiếp theo là quá trình chạy thử phải được kiểm soát chặt chẽ, tránh để giai đoạn thử nghiệm trở thành nguyên nhân kéo dài tác động đến môi trường sống.

Cụm công nghiệp Quang Sơn có diện tích 15,3ha, là cụm công nghiệp duy nhất trên địa bàn xã Quang Sơn; được quyết định đầu tư từ tháng 5-2021 và hiện đã thu hút các nhà đầu tư thứ cấp, lấp đầy 100% diện tích. Khi hoạt động sản xuất tập trung ngày càng tăng, yêu cầu quản lý môi trường cũng phải được nâng lên tương ứng.

Ông Khúc Kim Quảng, Phó Chủ tịch UBND xã Quang Sơn, thông tin: Hiện tượng khói đen mà người dân phản ánh mới đây đã được chính quyền nắm bắt và cử cán bộ chuyên môn làm việc với doanh nghiệp. Địa phương có trách nhiệm theo dõi, nắm tình hình hoạt động của các cơ sở trong cụm công nghiệp, tiếp nhận phản ánh của người dân và phối hợp với cơ quan chuyên môn khi phát sinh vấn đề liên quan đến môi trường.

Từ vụ việc tại Công ty CP Thương mại và Sản xuất CACO3 Quang Sơn cho thấy, phản ánh của người dân là một kênh thông tin quan trọng để cơ quan quản lý và báo chí kiểm chứng thực tế. Sự hợp tác của doanh nghiệp cũng giúp vấn đề được tiếp cận đầy đủ hơn, thay vì chỉ dừng ở những hình ảnh ghi nhận từ bên ngoài. Tuy nhiên, kiểm chứng nguyên nhân mới là bước đầu. Trong thời gian chạy thử, doanh nghiệp cần kiểm soát chặt quá trình vận hành, khắc phục nguyên nhân phát sinh khói; cơ quan quản lý địa phương tăng cường giám sát, kịp thời xử lý nếu có vi phạm.

Phát triển công nghiệp phải đi cùng trách nhiệm bảo vệ môi trường và bảo đảm quyền lợi chính đáng của người dân. Với Cụm công nghiệp Quang Sơn 1, khi hoạt động sản xuất đã được lấp đầy, yêu cầu này càng cần được chú trọng. Mọi phản ánh của người dân cần được tiếp nhận, kiểm chứng và xử lý kịp thời; doanh nghiệp phải kiểm soát chặt quá trình vận hành, bảo đảm sản xuất đúng quy định, an toàn và hài hòa với môi trường sống.