Từng có một thời, nhiều sinh viên quê Thái Nguyên coi Hà Nội là điểm đến lý tưởng khi tốt nghiệp. Ở lại lập nghiệp, tích lũy kinh nghiệm rồi mới nghĩ đến chuyện trở về dường như là một lộ trình quen thuộc...
Tới bây giờ, tôi vẫn chưa thể lý giải nổi vì sao có hai thứ tưởng như chẳng “họ hàng” gì với nhau mà lại luôn đi kèm: thuốc lào và chè Thái. Dọc theo Quốc lộ 1A ở xứ Thanh quê tôi, rất dễ bắt gặp những quán ven đường treo tấm biển chỉ vỏn vẹn bốn chữ ấy. Thuốc lào thì chẳng cần ghi rõ xuất xứ nơi đâu, còn chè nhất định phải là chè Thái. Bởi trong ý niệm của người dân quê tôi từ lâu đã mặc định rằng chè phải là chè Thái Nguyên mới ngon, mới đậm vị...
Tôi ngỡ mình là một câu ca dao bé bỏng lớn lên từ buổi cánh cò bay lả bay la, từ những ngày ra đồng theo chân mẹ chân cha, dõi bóng trâu cần mẫn kéo cày bên triền ruộng. Tôi mỉm cười đi qua bao ngày nắng, dịu dàng bên những ngày mưa, mang theo khoảng trời tuổi thơ trên bước đường xa xứ...
Làng Hậu Chánh cô quạnh giữa một thung lũng ở phía Tây. Để vào được làng, người ta phải băng qua con đường duy nhất chừng ba chục cây số từ đường cái. Ngày nắng, con đường ám đầy những lớp bụi đỏ. Ngày mưa, nó lầy lội, loang lổ những ổ gà, ổ vịt, thách thức mọi nỗ lực xâm nhập vào thung lũng. Trước đây, vùng này là chiến trường khốc liệt, chứng kiến sự giằng co của quân đội hai phía. Chiến tranh qua đi, để lại một bãi chiến trường đổ nát, cây cối um tùm, rậm rạp trên nền đất bazan khuất lấp bom mìn sót lại. Sau năm 1975, nhiều người dân theo diện kinh tế mới đến đây, góp thêm với dân địa phương, khai hoang phục hóa, lấy đất làm rẫy, quây quần từ đó mà nên xóm, nên làng...