“Khi người dân xác định rõ vai trò là chủ thể xây dựng kết cấu hạ tầng nông thôn, thì dù khó khăn mấy cũng tạo được sự đồng thuận chung sức khắc phục vượt qua” - Đồng chí Vũ Hải Bắc, Bí thư Đảng ủy xã Hóa Thượng, huyện Đồng Hỷ chia sẻ với chúng tôi từ thực tế phong trào xây dựng nông thôn mới tại đây. Từ tuyên truyền, vận động đến sự vào cuộc quyết liệt của cấp ủy, chính quyền và các cơ quan đoàn thể, đến nay xã đang tích cực hoàn thiện 16 tiêu chí và quyết tâm hoàn thành chương trình xây dựng nông thôn mới vào năm 2015.
Sau những trận mưa rào đầu hạ, nắng mới lên ngập tràn khắp cánh đồng, đường làng ngõ xóm vùng đất Hóa Thượng, cũng là lúc các công trình xây dựng tất bật vào cuộc. Trên các công trình “trọng điểm” là san lấp mặt bằng trên 2.000m2 chợ nông thôn; xây dựng văn phòng cơ quan hành chính “một cửa” liên thông, bưu điện văn hóa và xử lý môi trường đồng ruộng, hoàn thiện các tuyến giao thông liên xóm, nội đồng đang gấp rút chạy đua với thời gian về đích sớm đã tạo nên không khí lao động sôi nổi.
Được biết, xã Hóa Thượng chỉ còn các tiêu chí về xây dựng nhà văn hóa xóm, tiêu chí xây dựng gia đình văn hóa và chuẩn về y tế là hoàn thành 19 tiêu chí xây dựng nông thôn mới. Nhắc lại những ngày đầu khi bắt tay và triển khai kế hoạch xây dựng nông thôn mới, đồng chí Đặng Quang Ngọc, Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy xã vẫn nhớ: Cuối năm 2011, đầu năm 2012, khi bắt tay vào thực hiện kế hoạch xây dựng nông thôn mới, xã còn rất khó khăn. Với trên 13 nghìn nhân khẩu, 2.600 hộ, trong đó có đến gần 75% là sản xuất nông nghiệp thuần túy, gần 10% hộ nghèo, thu nhập chỉ đạt trên 12 triệu đồng/người/năm, vậy mà kết cấu hạ tầng phục vụ nông nghiệp, nông thôn hầu như là các công trình tạm, đường liên xóm, nội đồng, liên xã chủ yếu là đường đất...
Sau khi quán triệt chủ trương về hiện đại hóa nông nghiệp, nông thôn và xây dựng nông thôn mới đến từng người dân, Đảng bộ xã đã tiến hành phân loại, và quy hoạch lại các vùng kinh tế để khai thác các nguồn vốn đầu tư bảo đảm hiệu quả. Đầu tiên là kiên cố hóa kênh mương nội đồng theo hình thức đầu tư: Nhà nước và nhân dân cùng làm, tiếp đến là đưa giống mới năng suất cao và sản xuất, rồi nâng hệ số sử dụng đất từ một vụ lên hai đến ba vụ trong năm.
Song song với đầu tư cho sản xuất nông nghiệp, xã khuyến khích các loại hình làm dịch vụ phụ trợ, như vật tư nông nghiệp, dịch vụ cơ khí, cơ giới hóa và xây dựng dân dụng... Cây lúa là cây lương thực chính từ chỗ năng suất chỉ đạt trên 50 tạ/ha, đến hết năm 2013 đã đạt trên 54 tạ/ha, 100% diên tích được thực hiện bằng phương pháp ném mạ thay cấy và bằng những giống lúa lai, lúa cao sản và lúa đặc sản, cho giá trị kinh tế cao. Vụ đông được nhân dân triển khai trồng ngô nếp, cho gia trị thương phẩm cao, thu nhập trên 4 triệu đồng/sào, tăng gấp 3 lần so với các cây ra mầu khác và nhân rộng trên 20ha.
Lương thực ổn định, người dân chủ động làm thêm kinh tế gia đình bằng phát triển dịch vụ và làm các nghề phụ, như xây dựng, trồng xây ăn quả, chế biến chè...Từ chỗ chỉ có trên 20 cơ sở làm dịch vụ năm 2010, nay toàn xã đã có gần 100 cơ sở dịch vụ. Cơ cấu kinh tế được thay đổi từ sản xuất nông, lâm nghiệp chiếm 65% năm 2010, nay đã giảm xuống còn 60%, thu nhập bình quân đạt gần 25 triệu đồng /người/năm; tỷ lệ hộ nghèo chỉ còn 1,7%. Sản suất, kinh doanh ổn định, đời sống và thu nhập của nhân được nâng lên gần 25 triệu đồng/người/năm... đã góp phần tích cực trong huy động sức dân đóng góp xây dựng kết cấu hạ tầng nông thôn.
Đồng chí Bí thư Chi bộ xóm Ấp Thái, Nguyễn Văn Lộ chia sẻ về quá trình huy động sức dân trong xây dựng nông thôn mới: Sau khi xóm tổ chức lại sản xuất nông nghiệp, đời sống nhân dân được nâng lên, mọi người bắt đầu thấy cần có các nhu cầu phục vụ đời sống cộng đồng tốt hơn, như: Cần có nhà văn hóa, đường bê tông, điện chiếu sáng giao thông, nước sạch trong sinh hoạt... Sau khi có quy hoạch, Chi bộ xóm đã xây dựng chương trình hành động thực hiện Nghị quyết về xây dựng nông thôn mới theo từng năm và mỗi năm lựa chọn một việc làm cụ thể, sau đó bàn bạc rộng rãi lấy ý kiến của bà con nhân dân. Cách làm là vậy, nhưng thực tế triển khai đã có rất nhiều khó khăn, trong đó khó khăn nhất là đồng vốn đầu tư.
Đồng chí Bí thư nhớ lại: Với tinh thần đảng viên gương mẫu đi trước, ngoài mức đóng góp theo quy định chung mỗi nhân khẩu trong xóm, mỗi đảng viên góp cao gấp hai lần... Nhưng cả xóm chỉ có hơn 400 nhân khẩu, mỗi người đóng góp cho một công trình xây dựng hàng năm cũng chỉ dừng lại ở mức 1-2 triệu đồng, không thể thu cao hơn được, vì kinh tế hộ cũng chỉ ở mức độ đủ ăn hàng ngày...Thiếu vốn là một thực tế ai cũng nhìn thấy, nhưng nhu cầu về các công trình dân sinh công cộng thì ai cũng mong muốn, cũng như muốn có ngôi nhà khang trang cho chính bản thân mình.
Xuất phát từ thực tế đó, chi bộ, ban công tác mặt trận và các đoàn thể đã bàn bạc và đưa ra giải pháp đi vay vốn ngân hàng, nhân dân đóng góp trả dần... sau khi được nhân dân nhất trí cao, đích thân đồng chí Bí thư chi bộ cùng một số đồng chí trong chi ủy và các đảng viên đã vận động gia đình dùng tài sản nhà cửa, ruộng, vườn thế chấp ngân hàng để láy vốn đầu tư, bảo đảm kịp tiến độ và đáp ứng mong mỏi nguyện vọng của nhân dân. Và ngay lập tức, tác động cộng hưởng đã lan rộng, các gia đình có điều kiện kinh tế khá hơn đã ủng hộ thêm được trên 40 triệu đồng, có những cá nhân mạnh dạn rút tiết kiệm ngân hàng để cho xóm vay dùng trước không tính lãi được hàng trăm triệu đồng. Từ năm 2010 đến nay, xóm đã huy động được gần 1 tỷ đồng xây dựng được gần 3km đường bê tông liên xóm, nội đồng, hoàn thiện công trình nhà văn hóa trên 400m2, kéo điện về khắp xóm và thắp sáng toàn bộ các tuyến giao thông, kiên cố được trên 3,5km kênh mương tưới tiêu và xử lý nước thải vệ sinh môi trường.
Đối với xóm Tân Thái, cách huy động nhân dân đóng góp xây dựng giao thông nông thôn và nhà văn hóa lại được thực hiện trên tinh thần vừa là trách nhiệm và là chia sẻ mang tính chất tương trợ. Đồng chí Nguyễn Quang Trung, Bí thư Chi bộ cho biết: Xóm có 250 hộ, nhưng có gần 100 hộ vừa làm dịch vụ lại sống chủ yếu sát bên đương tỉnh lộ 269. Về thực tế các hộ này gần như không phải làm đường, nhưng với tinh thần tương trợ giúp nhau, khi được vận động làm đường liên xóm, nội đồng họ đã sẵn sàng giúp các hộ gia đình sản xuất nông nghiệp trong xóm bằng mức ủng hộ cao hơn. Qua tuyên truyền, vận động, trong gần 5 năm qua (2010-nay) xóm đã huy động được gần 1 tỷ đồng làm mới 5km đường bê tông, xây dựng nhà văn hóa với diện tích trên 420m2, nhận được sự ủng hộ của gần 10 hộ hiến trên 500m2 đất các loại cho đầu tư xây dựng công trình dân sinh.
Với cách làm quyết liệt và tập hợp được sự chung tay góp sức của toàn dân, trong những năm qua, toàn bộ 17 xóm của xã Hóa Thượng đã cơ bản hoàn thành các tiêu chí về xây dựng nông thôn mới. Toàn xã đã làm mới, trải nhựa và bê tông hóa được trên 110km đường, đặc biệt các tuyến liên xóm, nội đồng đã bê tông hóa được 92km, kiên cố hóa trên 23km kênh mương, 100% số hộ được sử dụng điện lưới quốc gia... tổng mức đầu tư trên 9 tỷ đồng, trong đó huy động sức nhân dân đóng góp được trên 4,4 tỷ đồng. Bên cạnh đó xã còn huy động được hàng nghìn mét vuông đất do nhân dân hiến để có mặt bằng xây dựng các công trình, huy động hàng chục nghìn ngày công lao động công ích. Có thể nói bộ mặt nông thôn mới đã và đang hiện hữu nơi đây từ dấu ấn các công trình huy động sức dân.
.jpg?width=300&height=-&type=resize)
