Những 'sếu đầu đàn' dẫn dắt dòng vốn vào Thái Nguyên

Trong bức tranh phát triển kinh tế của Thái Nguyên những năm gần đây, sự hiện diện của các tập đoàn kinh tế lớn - những “sếu đầu đàn” đã và đang tạo lực đẩy mạnh mẽ, góp phần định hình diện mạo công nghiệp hiện đại, nâng cao năng lực cạnh tranh và thu hút dòng vốn đầu tư vào địa phương.

Sự hiện diện của Samsung đã góp phần làm thay đổi diện mạo kinh tế - xã hội Thái Nguyên. Trong ảnh: Sản xuất điện thoại di động tại Nhà máy Samsung Electronics Việt Nam Thái Nguyên (Khu công nghiệp Yên Bình).

“Đầu tàu” Samsung và cú hích lịch sử

Thái Nguyên đã vươn lên trở thành điểm sáng trong thu hút đầu tư, đặc biệt là dòng vốn FDI, nhắc đến thành công này, không thể không kể tới Samsung, nhà đầu tư chiến lược.

Năm 2013, Samsung quyết định đầu tư Tổ hợp sản xuất điện thoại di động quy mô khoảng 5 tỷ USD tại Khu công nghiệp Yên Bình. Đây là “cứ điểm” sản xuất điện thoại lớn nhất thế giới của Tập đoàn, tạo việc làm cho trên 60.000 lao động và nhanh chóng đưa Thái Nguyên trở thành trung tâm sản xuất điện tử hàng đầu khu vực.

Không dừng lại ở đó, Samsung liên tục mở rộng đầu tư. Tính đến cuối năm 2025, tổng vốn của Tập đoàn tại Thái Nguyên đạt gần 7,5 tỷ USD, chiếm khoảng 65% tổng vốn FDI toàn tỉnh.

Việc tiếp tục đầu tư vào lĩnh vực bán dẫn và linh kiện cốt lõi không chỉ củng cố vị thế của Thái Nguyên trên bản đồ công nghiệp điện tử, mà còn đánh dấu bước chuyển quan trọng: từ một trung tâm sản xuất quy mô lớn sang mắt xích chiến lược trong chuỗi công nghệ toàn cầu.

PGS.TS. Nguyễn Tiến Long, Trưởng Khoa Kinh tế số, Trường Đại học Kinh tế và Quản trị kinh doanh (Đại học Thái Nguyên): Samsung góp phần hình thành hệ sinh thái công nghiệp hoàn chỉnh, từ đó thu hút các nhà cung ứng toàn cầu đến đầu tư tại Thái Nguyên.

Lan tỏa hệ sinh thái công nghiệp quy mô lớn

Sản xuất thiết bị cơ khí chính xác tại Công ty TNHH BIGL Việt Nam (Khu công nghiệp Sông Công II).

Thực tế cho thấy, sự hiện diện của Tập đoàn Samsung đã tạo hiệu ứng lan tỏa mạnh mẽ, thu hút hơn 100 doanh nghiệp vệ tinh tham gia vào chuỗi cung ứng tại Thái Nguyên.

Từ đó, một mạng lưới sản xuất công nghệ cao quy mô lớn đã được hình thành, với sự góp mặt của nhiều doanh nghiệp phụ trợ, như: Sunny Opotech, Trina Solar Wafer, DBG Technology, Hansol Electronics…

Các doanh nghiệp này đã đầu tư hàng trăm triệu USD vào các khu công nghiệp trọng điểm, như: Yên Bình, Điềm Thụy, Sông Công II… góp phần hoàn thiện hệ sinh thái công nghiệp và nâng cao năng lực sản xuất của địa phương.

Bên cạnh công nghiệp điện tử, lĩnh vực năng lượng tái tạo và vật liệu công nghệ cao cũng nổi lên như một “làn sóng” đầu tư mới tại Thái Nguyên. Tiêu biểu là các dự án của Tập đoàn Trina Solar (Trung Quốc) với chuỗi sản xuất pin năng lượng mặt trời, thanh silicon đơn tinh thể và wafer.

Tổng vốn đầu tư của Trina Solar tại Thái Nguyên đã đạt gần 1 tỷ USD và đang tiếp tục được mở rộng trong thời gian tới. Các nhà máy của Trina Solar có công suất hàng trăm triệu tấm pin mỗi năm, góp phần đưa Thái Nguyên trở thành một trong những trung tâm sản xuất năng lượng sạch của khu vực.

Song song đó, lĩnh vực khai khoáng và chế biến sâu tiếp tục đóng vai trò quan trọng trong phát triển công nghiệp vật liệu mới tại Thái Nguyên. Tiêu biểu là Dự án Núi Pháo của Tập đoàn Masan, với tổng mức đầu tư trên 10.000 tỷ đồng. Đây là một trong những mỏ Vonfram lớn trên thế giới, đóng góp đáng kể cho ngân sách và thúc đẩy phát triển công nghiệp vật liệu.

Dự án không chỉ dừng ở khai thác mà còn tập trung vào chế biến sâu, tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu. Điều này cho thấy một xu hướng chuyển dịch rõ nét: từ khai thác tài nguyên sang nâng cao giá trị gia tăng, yếu tố then chốt để phát triển bền vững.

Định hình vị thế trung tâm sản xuất công nghệ cao

Các dự án quy mô lớn giữ vai trò dẫn dắt, tạo hiệu ứng lan tỏa trong phát triển công nghiệp của Thái Nguyên. Trong ảnh: Toàn cảnh nhà máy của Công ty TNHH Khai thác chế biến khoáng sản Núi Pháo.

Hiện nay, Thái Nguyên có 234 dự án FDI đang hoạt động với tổng vốn đăng ký gần 17 tỷ USD. Khu vực FDI đã trở thành động lực tăng trưởng chủ yếu, đóng góp lớn vào quy mô kinh tế, sản xuất công nghiệp và xuất khẩu của tỉnh.

Nếu như năm 2015, GRDP của tỉnh đạt khoảng 66.356 tỷ đồng, thì đến năm 2024 đã vượt 202 nghìn tỷ đồng, tăng gần 3 lần sau một thập kỷ. Trong lĩnh vực công nghiệp, năm 2025, giá trị sản xuất công nghiệp khu vực FDI đạt trên 1,11 triệu tỷ đồng, chiếm 92,5% tổng giá trị toàn ngành.

Kim ngạch xuất khẩu cũng tăng trưởng ấn tượng, từ 158 triệu USD năm 2013, lên gần 30 tỷ USD vào năm 2025 (gấp gần 190 lần).

Nhờ đó, Thái Nguyên đã vươn lên trở thành một trong những địa phương có kim ngạch xuất khẩu lớn nhất cả nước. Không chỉ đóng góp vào tăng trưởng kinh tế, các dự án FDI còn tạo việc làm cho hàng chục nghìn lao động, nâng cao thu nhập và cải thiện đời sống người dân…

Ông Nguyễn Thế Hoàn, Trưởng Ban Quản lý các khu công nghiệp tỉnh: Các dự án lớn không chỉ mang lại nguồn vốn mà còn kéo theo công nghệ, phương thức quản trị hiện đại và nguồn nhân lực chất lượng cao. Đây là nền tảng để Thái Nguyên chuyển mình từ tỉnh công nghiệp truyền thống sang trung tâm công nghiệp công nghệ cao.

Thực tế cho thấy, sự hiện diện của những “sếu đầu đàn” không chỉ giúp Thái Nguyên bứt phá về kinh tế mà còn tạo nền tảng quan trọng cho phát triển bền vững.

Khi những “sếu đầu đàn” sải cánh, dòng vốn đầu tư sẽ tiếp tục được dẫn dắt mạnh mẽ hơn, mở ra không gian tăng trưởng mới và nâng tầm vị thế của Thái Nguyên từ một tỉnh công nghiệp truyền thống trở thành trung tâm sản xuất công nghệ cao của khu vực.