Hungary: Nhà máy điện hạt nhân Paks 2 do Nga xây dựng

Ngày 5/2, Ngoại trưởng Hungary Peter Szijjarto cho biết, mẻ bê tông đầu tiên đã được đổ tại dự án nhà máy điện hạt nhân Paks 2, đánh dấu việc dự án này chính thức được coi là một nhà máy điện hạt nhân đang trong quá trình xây dựng theo quy định pháp lý.

Dự án trị giá 12,5 tỷ euro, được trao cho Tập đoàn năng lượng hạt nhân quốc doanh Nga Rosatom mà không thông qua đấu thầu, đã nhiều lần bị trì hoãn. Tuy nhiên, dự án thường được xem là minh chứng cho mối quan hệ thân thiết giữa Thủ tướng Hungary Viktor Orban và Tổng thống Nga Vladimir Putin.

Dự án nhà máy điện hạt nhân Paks 2 có tổng mức đầu tư 12,5 tỷ euro.

Phát biểu tại lễ đổ bê tông mang tính biểu tượng ở thị trấn Paks, với sự tham dự của Tổng Giám đốc Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) Rafael Grossi, Ngoại trưởng Szijjarto cho biết việc xây dựng Paks 2 sẽ giúp Hungary đáp ứng khoảng 70% nhu cầu điện năng từ năng lượng hạt nhân, qua đó giảm đáng kể sự phụ thuộc vào thị trường quốc tế.

Ông cũng nhấn mạnh rằng, theo các tiêu chuẩn của IAEA, nhà máy Paks 2 hiện đã chính thức được công nhận là một công trình hạt nhân đang xây dựng. Hai lò phản ứng mới sẽ do Rosatom xây dựng theo thỏa thuận ký năm 2014 giữa Budapest và Moscow. Hungary dự kiến mở rộng tổ hợp Paks với hai lò phản ứng VVER do Nga sản xuất, mỗi lò có công suất 1,2 gigawatt.

Các lệnh trừng phạt của Mỹ đối với lĩnh vực năng lượng Nga không ảnh hưởng tới dự án, sau khi Washington cấp cho Hungary một ngoại lệ vào tháng 11/2025, cho phép các giao dịch liên quan đến nhà máy điện hạt nhân này.

Ông Rafael Grossi, Tổng Giám đốc Cơ quan Năng lượng nguyên tử quốc tế (IAEA), cho biết: Đây rõ ràng là những ngày của thay đổi, của chuyển tiếp, và vì vậy không tránh khỏi các thách thức và khó khăn. Nếu có một dự án nào phải đối mặt với nhiều trở ngại nhất, thì tôi tin rằng Paks 2 chính là ví dụ điển hình và rõ ràng nhất.

Nhà máy Paks hiện hữu gồm bốn lò phản ứng VVER 440 do Nga xây dựng, với tổng công suất khoảng 2.000 megawatt, đi vào hoạt động trong giai đoạn 1982–1987 và dự kiến ngừng hoạt động vào giai đoạn 2032–2037.

Tuy nhiên, chính phủ Hungary đang tìm cách kéo dài tuổi thọ các lò phản ứng này thêm 20 năm. Bên cạnh đó, Hungary cũng có kế hoạch đưa vào sử dụng các lò phản ứng hạt nhân mô-đun nhỏ do Mỹ phát triển.