Mỹ áp thuế với 60 nền kinh tế, chuyên gia cảnh báo hệ lụy toàn cầu

Các biện pháp thuế quan mới nhất do Chính phủ Mỹ công bố ngày 24-7 đã vấp phải làn sóng chỉ trích mạnh mẽ từ các nhà kinh tế và chuyên gia phân tích chính trị trên thế giới. Nhiều ý kiến cho rằng động thái bảo hộ thương mại đơn phương này sẽ làm gián đoạn chuỗi cung ứng toàn cầu, cản trở thương mại tự do và tạo sức ép lớn lên nền kinh tế thế giới.

Văn phòng Đại diện Thương mại Mỹ (USTR) cho biết, bắt đầu từ 25-7, Mỹ sẽ áp thuế từ 10% đến 12,5% đối với hàng hóa nhập khẩu từ 60 nền kinh tế, căn cứ theo Điều 301 của Đạo luật Thương mại năm 1974. Chính sách này đã nhanh chóng tạo ra những tác động lan rộng trong hoạt động thương mại quốc tế và vấp phải sự phản đối từ nhiều quốc gia.

Giáo sư Veljko Mijuskovic, Khoa Kinh tế, Đại học Belgrade (Serbia), cho rằng mục tiêu cốt lõi của chính sách thuế quan mới của Mỹ là kiềm chế các đối thủ cạnh tranh chính. Theo ông, các mức thuế này không chỉ ảnh hưởng đến chuỗi cung ứng toàn cầu và cản trở thương mại tự do mà còn tác động tiêu cực đến kinh tế thế giới, cuối cùng sẽ gây thiệt hại cho lợi ích của tất cả các bên, bao gồm cả chính nước Mỹ.

Ông nói: "Bất kỳ rào cản nào được dựng lên đối với thương mại toàn cầu đều không mang lại điều tốt đẹp. Đây là một chiến lược mà tất cả các bên đều thua. Việc áp thuế chỉ là giải pháp tạm thời nhằm hỗ trợ và bảo vệ một số ngành kinh tế trong nước. Nhưng về lâu dài, khi dòng chảy tự do của hàng hóa và vốn bị hạn chế, những tác động tiêu cực đó sẽ quay trở lại như một chiếc boomerang. Vì vậy, dù có thể mang lại một số lợi ích ngắn hạn, đây vẫn là một quyết định không có lợi cho nền kinh tế trong dài hạn".

Đồng quan điểm, ông Patrick Bond, chuyên gia kinh tế chính trị thuộc Đại học Johannesburg (Nam Phi), cho rằng việc Mỹ phớt lờ các quy tắc thương mại quốc tế khi áp đặt các mức thuế mới, cùng với những căng thẳng địa chính trị đang diễn ra tại Trung Đông, đang khiến kinh tế toàn cầu đối mặt với mức độ biến động và bất ổn lớn hơn.

"Tổng thống Donald Trump áp thuế với mục tiêu đưa các doanh nghiệp và việc làm quay trở lại Mỹ sau khi họ chuyển hoạt động ra nước ngoài, nhưng thực tế điều đó không mang lại hiệu quả. Chúng ta có thể xem ông ấy là một người thích áp đặt. Đó là cách duy nhất để lý giải một nhà lãnh đạo đang khiến kinh tế thế giới rơi vào hỗn loạn, từ cuộc chiến với Iran, giá dầu tăng cao, tình trạng thiếu phân bón, giá lương thực leo thang cho đến những xáo trộn trong thương mại toàn cầu" - ông Patrick Bond nhận định.

Trước những biến động mới, nhiều chuyên gia cho rằng nếu xu hướng gia tăng các biện pháp bảo hộ thương mại tiếp diễn, kinh tế toàn cầu sẽ phải đối mặt với nhiều rủi ro hơn, trong bối cảnh tăng trưởng vẫn còn mong manh và chuỗi cung ứng quốc tế chưa hoàn toàn phục hồi.