Nâng cao hiệu lực quản lý tài nguyên khoáng sản

Sắp xếp, sáp nhập đơn vị hành chính không đơn thuần là bài toán tổ chức bộ máy, mà còn đặt ra yêu cầu đổi mới toàn diện phương thức quản lý nhà nước theo hướng tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả. Trong lĩnh vực tài nguyên khoáng sản việc phân cấp, phân quyền gắn với tăng thẩm quyền và trách nhiệm cho chính quyền cơ sở đang có những tín hiệu tích cực. Thực tiễn tại xã Quang Sơn, tỉnh Thái Nguyên cho thấy rõ tính đúng đắn và khả thi của chính sách này.

Trước đây, nhiều thủ tục liên quan đến khai thác, an toàn lao động, môi trường phải mất hàng tháng mới hoàn tất, hiện nay, doanh nghiệp đã được hướng dẫn, giải quyết nhanh chóng.

Quang Sơn là địa bàn tập trung nhiều mỏ khoáng sản đang hoạt động, chủ yếu là các mỏ đá phục vụ xây dựng hạ tầng và phát triển đô thị. Tài nguyên khoáng sản đã đóng góp quan trọng vào tăng trưởng kinh tế địa phương, nhưng đây cũng là lĩnh vực tiềm ẩn nhiều nguy cơ về thất thoát tài nguyên, ô nhiễm môi trường và vi phạm trong quá trình khai thác nếu công tác quản lý không được thực hiện chặt chẽ.

Trước thời điểm sáp nhập đơn vị hành chính, công tác quản lý nhà nước về tài nguyên khoáng sản tại Quang Sơn gặp không ít khó khăn. Chính quyền cơ sở chưa được trao đầy đủ thẩm quyền, nhiều nội dung phát sinh trong thực tiễn phải xin ý kiến qua nhiều cấp trung gian. Khi phát hiện sai phạm, địa phương cũng gặp lúng túng trong xử lý... Sau sáp nhập, mô hình chính quyền địa phương 2 cấp được vận hành theo hướng tăng thẩm quyền, tăng trách nhiệm cho cấp xã. Đây được xem là bước chuyển quan trọng, giúp chính quyền cơ sở chủ động hơn trong quản lý tài nguyên khoáng sản ngay tại địa bàn. Thẩm quyền đi đôi với trách nhiệm đã tạo ra sự thay đổi rõ nét trong cách thức điều hành, giám sát và phối hợp với doanh nghiệp.

Ghi nhận tại mỏ đá Lũng Chò 2, thuộc quyền quản lý của Công ty cổ phần Đầu tư và Xây dựng Hà Nội, với công suất khai thác khoảng 500 nghìn mét khối mỗi năm, khối lượng thủ tục hành chính phát sinh là không nhỏ. Trước đây, nhiều thủ tục liên quan đến kế hoạch khai thác, an toàn lao động, môi trường phải mất hàng tháng mới hoàn tất. Hiện nay, khi chính quyền xã được tăng thẩm quyền, nhiều nội dung đã được hướng dẫn, giải quyết nhanh chóng ngay từ cơ sở, giúp doanh nghiệp chủ động hơn trong tổ chức sản xuất.

Quan trọng hơn, việc phân cấp, phân quyền đã giúp nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước về tài nguyên khoáng sản. Nếu như trước đây, dù phát hiện những sai phạm trong hoạt động khai thác, chính quyền cơ sở cũng không đủ thẩm quyền để xử lý dứt điểm, thì nay, nhiều vấn đề đã được giải quyết kịp thời ngay tại địa bàn. Chính quyền xã chủ động xây dựng kế hoạch kiểm tra định kỳ và đột xuất; phối hợp với các cơ quan chuyên môn trong giám sát sản lượng khai thác, bảo vệ môi trường và bảo đảm an toàn lao động.

Theo lãnh đạo UBND xã Quang Sơn, khi thẩm quyền được phân cấp rõ ràng, trách nhiệm của chính quyền cơ sở cũng được đặt ra cụ thể hơn. Mỗi cán bộ phụ trách lĩnh vực khoáng sản đều ý thức rõ vai trò của mình trong việc quản lý, bảo vệ tài nguyên, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp hoạt động đúng quy định pháp luật.

Hiện nay, trên địa bàn xã Quang Sơn có 21 mỏ khoáng sản các loại đang được cấp phép hoạt động, (tăng 3 mỏ so với thời điểm trước sáp nhập). Trong đó, 17 mỏ đá vôi; 02 mỏ chì, kẽm và 02 mỏ đất. Trong bối cảnh đó, yêu cầu đặt ra là phải quản lý chặt chẽ, khai thác hiệu quả, bảo đảm hài hòa giữa lợi ích kinh tế, bảo vệ môi trường và ổn định đời sống nhân dân.

Thực tiễn tại xã Quang Sơn cho thấy, sắp xếp, sáp nhập đơn vị hành chính gắn với phân cấp, phân quyền hợp lý đã và đang phát huy hiệu quả rõ rệt trong quản lý nhà nước về tài nguyên khoáng sản. Đây là hướng đi phù hợp, góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý tài nguyên khoáng sản, tạo nền tảng quan trọng cho phát triển kinh tế - xã hội bền vững của địa phương trong giai đoạn mới.