Cắt giảm đầu tư công - khó nhưng vẫn phải làm

Theo sự chỉ đạo của Bộ kế hoạch và Đầu tư (KH&ĐT), UBND tỉnh thực hiện Nghị quyết số 11 của Chính phủ về những giải pháp chủ yếu tập trung kiềm chế lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô, đảm bảo an sinh xã hội trên địa bàn tỉnh, Sở KH&ĐT đã rà soát các công trình dự án đầu tư xây dựng cơ bản (XDCB) thuộc kế hoạch năm 2010 chuyển tiếp và kế hoạch năm 2011 để có phương án tháo gỡ khó khăn, vướng mắc và đẩy nhanh tiến độ triển khai thực hiện và hoàn thành các công trình. Đồng thời, đề xuất phương án điều chuyển vốn NSNN, vốn trái phiếu Chính phủ kế hoạch năm 2011.

Qua công tác rà soát cho thấy: Tổng  nguồn vốn đầu tư phát triển từ nguồn ngân sách Nhà nước (NSNN), trái phiếu Chính phủ (TPCP), đầu tư xổ số kiến thiết (XSKT) trong năm 2010 là 1.204 tỷ 428 triệu đồng, trong đó, nguồn vốn ngân sách địa phương (NSĐP) cân đối là 235.688 triệu đồng, bố trí đầu tư cho 86 dự án;  nguồn vốn Trung ương hỗ trợ đầu tư theo mục tiêu 251.475 triệu đồng, bố trí cho 103 dự án; chương trình mục tiêu quốc gia, chương trình 135, dự án trồng mới 5 triệu ha rừng đã bố trí để triển khai thực hiện các chương trình là 267.687 triệu đồng; tổng nguồn  vốn TPCP 453.575 triệu đồng (số vốn giao trong kế hoạch năm là 434.072 triệu đồng). Trong năm, các nguồn vốn trên đã giải ngân đạt trên 98%. Tuy nhiên, trong quá trình thực hiện, các dự án còn gặp một số khó khăn khi áp dụng chính sách bồi thường giải phóng mặt bằng theo Nghị định 69 đối với các dự án lớn có diện tích thu hồi lớn, nhất là các dự án thuỷ lợi nên phải điều chỉnh tổng mức đầu tư làm ảnh hưởng đến tiến độ và vốn để thực hiện. Bên cạnh đó, do ảnh hưởng của chỉ số tăng giá nên suất đầu tư của tất cả các dự án, công trình đều tăng nhanh, trong khi đó nguồn vốn ngân sách Trung ương (NSTW) hỗ trợ có mục tiêu và nguồn vốn NSĐP phân bổ theo tiêu chí có mức thấp nên ảnh hưởng lớn đến kết quả đầu tư, số lượng dự án được đầu tư mới giảm.  

Năm 2011, tỉnh được Trung ương giao tổng số vốn đầu tư phát triển thuộc   NSNN là 1.343 tỷ 580 triệu đồng; địa phương thực hiện phân bổ với số vốn đã giao trong kế hoạch là 1.589 tỷ 860 triệu đồng. Các nguồn vốn trên đã được UBND tỉnh phân cấp quản lý và phân bổ cho các ngành và lĩnh vực và dự án gồm: vốn NSĐP cân đối, vốn hỗ trợ có mục tiêu, TPCP, XSKT là 1.140 tỷ 440 triệu đồng với 459 dự án. Trong đó, thanh toán nợ cho các dự án đã hoàn thành phê duyệt quyết toán là 190 dự án với số vốn 55.537 triệu đồng; dự án hoàn thành 103 dự án (392.611 triệu đồng); dự án chuyển tiếp 91 dự án (258.742 triệu đồng); dự án khởi công mới 75 dự án (259.540 triệu đồng). Theo đồng chí Nguyễn Đức Minh, Tỉnh uỷ viên, Giám đốc Sở KH&ĐT: Năm 2011, tỉnh đã rà soát 108 dự án đủ điều kiện để khởi công mới, song để đảm bảo cân đối đủ vốn cho những dự án cấp thiết, tỉnh đã cắt giảm 33 dự án khởi công mới và chỉ bố trí vốn cho 75 dự án thực sự cấp bách với số vốn 259.540 triệu đồng (bao gồm 55 công trình từ vốn địa phương cân đối; 14 công trình vốn hỗ trợ có mục tiêu và 6 công trình lớp học vốn XSKT).

Tiếp tục thực hiện Nghị quyết số 11 của Chính phủ, tỉnh tiếp tục rà soát và cắt giảm 8 dự án khởi công mới với tổng mức đầu tư 82.503 triệu đồng, số vốn cắt giảm năm 2011 là 27.630 triệu đồng để bố trí cho các dự án cấp bách. Danh mục các dự án cắt giảm gồm: xây dựng cổng chào cửa ô phía Bắc của tỉnh; đường giao thông nông thôn xã Minh Lập - Đồng Hỷ; cải tạo môi trường, nạo vét khơi thông dòng chảy Sông Cầu đoạn Công ty cổ phần Giấy Hoàng Văn Thụ đến Công ty Nhiệt điện Cao Ngạn; dự án cải tạo mở rộng Bệnh viện C Thái Nguyên; nâng cấp mở rộng Trung tâm Lao động- Xã hội tỉnh giai đoạn 2; Nhà làm việc khối đoàn thể huyện Phú Lương; cải tạo, sửa chữa trụ sở Hội liên hiệp Phụ nữ tỉnh; trụ sở làm việc khối  đoàn thể huyện Phú Bình. Đối với nguồn vốn TPCP, UBND tỉnh đã thực hiện theo đúng chỉ đạo của Chính phủ và Bộ KH&ĐT tập trung bố trí vốn cho các dự án chuyển tiếp, hoàn thành, không khởi công mới”.

Các công trình cắt giảm tỉnh đã báo cáo Bộ KH&ĐT, song theo ý kiến chỉ đạo của Bộ có thể tỉnh sẽ phải tiếp tục rà soát để cắt giảm tiếp các công trình đầu tư công. Việc này sẽ vấp phải một vài khó khăn vì một số công trình nằm trong kế hoạch đã đấu thầu, khởi công; có dự án như: dự án cải tạo, mở rộng 2 hạng mục của Bệnh viện C nằm trong 8 dự án cắt giảm trên đã giải ngân vốn trước đó, nên việc dừng lại là vấn đề cần bàn. Hiện tại, Sở KH&ĐT chưa có phương án đề xuất để giải quyết vướng mắc này. Song, thực hiện theo đúng tinh thần của Nghị quyết 11 thì Kho bạc Nhà nước cũng sẽ chặn nguồn không thanh toán. Tuy nhiên, khó cũng vẫn phải thực hiện. Ông Nguyễn Văn Vinh, Chủ tịch Liên minh Hợp tác xã tỉnh cho biết: Nếu theo tinh thần của Nghị quyết 11, công trình xây dựng trụ sở làm việc của Liên minh HTX tỉnh cũng không tránh khỏi danh mục những công trình khởi công mới phải tạm ngừng điều đó sẽ ảnh hưởng không nhỏ đến hoạt động của đơn vị. Đây là công trình khởi công mới đã được ghi vốn trong kế hoạch năm 2011, với tổng vốn đầu tư  13 tỷ đồng, trong đó 60% vốn ngân sách tỉnh và 40% vốn của Công ty TNHH Nhà nước Một thành viên Liên minh HTX Việt Nam. Hiện tại, tỉnh đang phải bỏ tiền ra để thuê trụ sở làm việc cho Liên minh HTX. Công trình kéo dài thời gian sẽ tốn kém tiền thuê nhà và gây ảnh hưởng đến hoạt động của đơn vị và sẽ mất cơ hội tranh thủ được nguồn vốn từ Công ty trên.

Theo đánh giá chung: qua rà soát, tổng hợp thì hầu hết các dự án, công trình trên địa bàn tỉnh đáp ứng được tiến độ thực hiện, hiệu qủa đầu tư. Tuy nhiên, tỉnh cũng sẽ tiếp tục tăng cường chỉ đạo giám sát, xử lý nghiêm những dự án chậm tiến độ, thực hiện điều chuyển vốn cho các dự án có khối lượng thực hiện lớn, có khả năng hoàn thành trong năm 2011. Hơn nữa, vào tháng 11 - 2011, tỉnh tổ chức Festival Trà Quốc tế, nên trong giai đoạn chuẩn bị sẽ phải xây dựng một số công trình hạ tầng phục vụ Lễ hội nên không thể trì hoãn. Đây là vấn đề tỉnh cũng đã đề nghị với Bộ KH&ĐT xem xét nếu tiếp tục cắt giảm thì cố gắng không cắt giảm những công trình này để đảm bảo các điều kiện phục vụ Lễ hội và các dự an nhỏ đảm bảo an sinh xã hội.