Nói không với thuốc lá để sống khỏe mỗi ngày

Thuốc lá được Tổ chức Y tế thế giới xác định là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây tử vong sớm và có thể phòng tránh được. Tuy nhiên, việc sử dụng thuốc lá, đặc biệt là thuốc lá điện tử và các sản phẩm thuốc lá thế hệ mới, vẫn diễn biến phức tạp, len lỏi vào nhiều không gian sống, từ gia đình, nơi công cộng cho tới trường học. Hệ lụy mà thuốc lá để lại không chỉ là gánh nặng bệnh tật cho cá nhân, mà còn là áp lực lớn đối với hệ thống y tế và sự phát triển bền vững của xã hội.

Các trường học trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên phối hợp với cơ quan chức năng đẩy mạnh tuyên truyền phòng, chống tác hại của thuốc lá.

Theo các nghiên cứu y học, trong khói thuốc lá có hơn 40.000 loại hóa chất, trong đó hàng trăm chất độc hại và hàng chục chất đã được chứng minh là gây ung thư. Khi hút thuốc, các chất này nhanh chóng xâm nhập vào cơ thể qua phổi, đi vào máu và tác động tiêu cực đến hầu hết các cơ quan.

TS.BS. Vi Trần Doanh, Giám đốc Trung tâm Ung bướu, Bệnh viện Trung ương Thái Nguyên, cho biết: Thuốc lá là yếu tố nguy cơ hàng đầu gây ung thư phổi và nhiều loại ung thư khác như ung thư khoang miệng, thanh quản, thực quản, dạ dày, tụy, gan, bàng quang… Đáng lo ngại là hiện nay nhiều người, đặc biệt là giới trẻ, vẫn lầm tưởng thuốc lá điện tử ít hại hơn thuốc lá truyền thống, trong khi thực tế các sản phẩm này cũng chứa nicotine và nhiều hóa chất gây tổn thương nghiêm trọng cho sức khỏe.

Không chỉ người hút thuốc trực tiếp, những người xung quanh - đặc biệt là trẻ em, phụ nữ mang thai và người cao tuổi - cũng phải đối mặt với nguy cơ lớn từ khói thuốc thụ động. Hít phải khói thuốc thường xuyên làm tăng nguy cơ mắc các bệnh hô hấp, tim mạch, suy giảm miễn dịch và ảnh hưởng đến sự phát triển thể chất, trí tuệ của trẻ em.

Y học đã chứng minh, hút thuốc lá làm tăng nguy cơ mắc bệnh tim mạch và đột quỵ gấp nhiều lần so với người không hút. Các hóa chất trong khói thuốc gây tổn thương thành mạch, làm tăng huyết áp, thúc đẩy hình thành mảng xơ vữa và cục máu đông - nguyên nhân trực tiếp dẫn đến nhồi máu cơ tim và tai biến mạch máu não.

Bên cạnh đó, thuốc lá còn gây tổn thương nghiêm trọng đến phổi, làm suy giảm chức năng hô hấp, dẫn đến các bệnh như viêm phế quản mạn tính, khí phế thũng, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính. Người hút thuốc lâu năm thường xuyên rơi vào tình trạng khó thở, mệt mỏi kéo dài, sức lao động và chất lượng cuộc sống suy giảm rõ rệt.

Không dừng lại ở đó, thuốc lá còn là nguyên nhân gây lão hóa sớm, vàng ố răng, hôi miệng, loãng xương, suy giảm thị lực, thậm chí dẫn đến mù lòa. Ở nam giới, hút thuốc làm giảm ham muốn tình dục, gây rối loạn cương dương và ảnh hưởng đến khả năng sinh sản; ở phụ nữ, thuốc lá làm rối loạn nội tiết, tăng nguy cơ vô sinh và biến chứng thai kỳ.

Thuốc lá là yếu tố nguy cơ hàng đầu gây ung thư phổi. Ảnh minh họa

Một thực tế đáng báo động hiện nay là sự gia tăng nhanh chóng của thuốc lá điện tử trong giới trẻ. Với mẫu mã bắt mắt, mùi hương hấp dẫn và những lời quảng cáo sai lệch như “ít độc hại”, “giúp cai thuốc lá”, thuốc lá điện tử đã đánh trúng tâm lý tò mò, thích thể hiện của thanh thiếu niên. Việc sử dụng thuốc lá điện tử từ sớm còn làm tăng nguy cơ chuyển sang hút thuốc lá truyền thống, tạo ra một thế hệ nghiện nicotine mới, kéo theo những hệ lụy lâu dài cho sức khỏe cộng đồng.

TS.BS Vi Trần Doanh, Giám đốc Trung tâm Ung bướu, Bệnh viện Trung ương Thái Nguyên, cảnh báo: Thuốc lá điện tử không phải là giải pháp an toàn. Nicotine trong các sản phẩm này gây nghiện mạnh, ảnh hưởng trực tiếp đến não bộ, tim mạch và hệ hô hấp. Đã có những trường hợp nhập viện vì tổn thương phổi cấp liên quan đến thuốc lá điện tử, đặc biệt ở người trẻ.

Nhận thức rõ tác hại của thuốc lá, nhiều người dân đã chủ động từ bỏ thói quen hút thuốc để bảo vệ sức khỏe bản thân và gia đình. Anh Nguyễn Văn Tuấn, phường Quyết Thắng, chia sẻ: Tôi từng hút thuốc hơn 10 năm và nghĩ rằng mình vẫn khỏe. Nhưng khi chứng kiến người thân mắc bệnh phổi nặng do thuốc lá, tôi thực sự tỉnh ngộ. Từ ngày bỏ thuốc, sức khỏe cải thiện rõ rệt, gia đình cũng yên tâm hơn. Tôi mong mọi người đừng thử và đừng chủ quan với thuốc lá.

Những câu chuyện thực tế như vậy cho thấy, việc từ bỏ thuốc lá không chỉ mang lại lợi ích cho cá nhân mà còn góp phần xây dựng môi trường sống lành mạnh, an toàn cho cộng đồng.

Những năm qua, Đảng, Nhà nước và các địa phương đã ban hành nhiều chủ trương, chính sách nhằm phòng, chống tác hại của thuốc lá. Tại Thái Nguyên cũng đã triển khai nhiều giải pháp đồng bộ nhằm tăng cường truyền thông, kiểm soát chặt chẽ việc kinh doanh, quảng cáo các sản phẩm thuốc lá, nhất là thuốc lá điện tử. Tuy nhiên, để đạt hiệu quả bền vững, rất cần sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị và sự thay đổi từ mỗi người dân.

Mỗi cá nhân hãy bắt đầu bằng những hành động thiết thực: Không hút thuốc, không thử thuốc lá điện tử, nói không với khói thuốc trong gia đình và nơi làm việc; đồng thời tích cực nhắc nhở, vận động người thân, bạn bè từ bỏ thuốc lá. Tránh xa thuốc lá chính là lựa chọn thông minh nhất để bảo vệ sức khỏe, hạnh phúc gia đình và tương lai của cộng đồng.