Bồi đắp truyền thống, phát huy sức mạnh đoàn kết

Từ mùa Thu năm 1945 đến hôm nay, lịch sử Thái Nguyên luôn gắn với những dấu mốc quan trọng của đất nước. Qua mỗi chặng đường phát triển, truyền thống cách mạng, tinh thần đoàn kết, ý chí tự lực, tự cường được bồi đắp, tạo nên sức mạnh để địa phương vượt qua khó khăn.

Sức mạnh ấy được hun đúc từ sự đồng lòng của Đảng bộ, chính quyền và nhân dân các dân tộc, trở thành nguồn lực quan trọng trong quá trình xây dựng, bảo vệ và phát triển quê hương. Những giá trị đó tiếp tục được phát huy, tạo động lực để Thái Nguyên khai thác hiệu quả tiềm năng, nguồn lực và vươn lên trong giai đoạn mới.

Bồi đắp mạch nguồn cách mạng

Những ngày tháng Tám năm 1945, cùng với cả nước, nhân dân các dân tộc Thái Nguyên sục sôi khí thế cách mạng, nhất tề đứng lên giành chính quyền. Thắng lợi đó là kết quả của quá trình chuẩn bị lực lượng, xây dựng cơ sở cách mạng, vận động quần chúng bền bỉ dưới sự lãnh đạo của Đảng. Với vị trí quan trọng trong căn cứ địa Việt Bắc, Thái Nguyên giữ vai trò đặc biệt trong những ngày Tổng khởi nghĩa.

Ngày 16/8/1945, Đội Việt Nam Giải phóng quân do đồng chí Võ Nguyên Giáp chỉ huy từ Tân Trào (Tuyên Quang) đã tiến về giải phóng tỉnh lỵ Thái Nguyên. Ngày 19/8/1945, Đội quân tập kết tại chùa Đán, các đơn vị được phổ biến kế hoạch tác chiến và giao nhiệm vụ cụ thể.

Sáng 20-8, quân ta tiến công các vị trí quân Nhật, giải phóng thị xã. Chiều cùng ngày, tại sân vận động thị xã diễn ra cuộc mít tinh lớn. Thay mặt Ủy ban Khởi nghĩa toàn quốc, đồng chí Võ Nguyên Giáp tuyên bố bãi bỏ chính quyền của Nhật và tay sai, thành lập Ủy ban Nhân dân Cách mạng lâm thời tỉnh Thái Nguyên do đồng chí Lê Trung Đình làm Chủ tịch.

Thắng lợi ngày 20/8/1945 đánh dấu bước ngoặt quan trọng trong lịch sử Thái Nguyên, đưa địa phương cùng cả nước bước vào kỷ nguyên độc lập. Đằng sau thắng lợi ấy là quá trình chuẩn bị lực lượng, sự lãnh đạo của Đảng và sức mạnh đoàn kết của nhân dân.

Giá trị đó tiếp tục được phát huy trong các cuộc kháng chiến. Trong kháng chiến chống thực dân Pháp, Thái Nguyên là địa bàn quan trọng của căn cứ địa Việt Bắc, gắn với hoạt động của Trung ương Đảng, Chủ tịch Hồ Chí Minh và các cơ quan đầu não kháng chiến. Nhân dân các dân tộc trong tỉnh đóng góp sức người, sức của, bảo vệ căn cứ, phục vụ kháng chiến.

Trong kháng chiến chống Mỹ, Thái Nguyên tiếp tục phát huy vai trò của một địa bàn công nghiệp và hậu phương quan trọng. Khu Gang thép Thái Nguyên, công trình công nghiệp lớn được xây dựng trong những năm đầu xây dựng chủ nghĩa xã hội ở miền Bắc, trở thành biểu tượng của ý chí xây dựng nền công nghiệp Việt Nam.

Ngày 29/11/1963, mẻ gang đầu tiên ra lò, mở ra bước phát triển mới của ngành luyện kim nước ta. Quân và dân Thái Nguyên đồng thời kiên cường chiến đấu, bảo vệ các cơ sở công nghiệp, giao thông và địa bàn trọng yếu.

Sau ngày đất nước thống nhất, nhất là từ công cuộc đổi mới, tinh thần tự lực, tự cường tiếp tục được thể hiện trong quá trình xây dựng quê hương. Thái Nguyên từng bước khai thác lợi thế về công nghiệp, giáo dục, đào tạo, khoa học công nghệ và vị trí địa lý để phát triển kinh tế, nâng cao đời sống nhân dân.

Từ một vùng đất ghi dấu những sự kiện quan trọng của Cách mạng Tháng Tám, Thái Nguyên từng bước hình thành diện mạo của một trung tâm công nghiệp, giáo dục và đào tạo có vị trí quan trọng ở khu vực trung du và miền núi phía Bắc. Xuyên suốt hành trình ấy là truyền thống cách mạng, tinh thần đoàn kết và ý chí vươn lên của Đảng bộ, chính quyền, cộng đồng doanh nghiệp và nhân dân các dân tộc trong tỉnh.

Đoàn kết tạo động lực phát triển

Trải qua những chặng đường lịch sử, truyền thống đoàn kết trở thành một giá trị bền vững của Đảng bộ và nhân dân các dân tộc Thái Nguyên. Trong giai đoạn mới, giá trị ấy tiếp tục được phát huy bằng sự thống nhất về ý chí, đồng thuận trong hành động, tinh thần trách nhiệm và khát vọng cống hiến, qua đó quy tụ nguồn lực, tạo sức mạnh chung cho xây dựng quê hương.

Việc hợp nhất Thái Nguyên và Bắc Kạn từ ngày 1/7/2025 mở ra điều kiện mới để phát huy sức mạnh ấy. Tỉnh Thái Nguyên mới có diện tích 8.375km², dân số khoảng 1,8 triệu người, gồm 92 đơn vị hành chính cấp xã. Quy mô mới tạo điều kiện kết nối các lợi thế, hình thành những không gian liên kết về công nghiệp, đô thị, giáo dục, đào tạo, nông nghiệp, kinh tế rừng, du lịch và dịch vụ.

Nghị quyết Đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh Thái Nguyên lần thứ I, nhiệm kỳ 2025-2030 xác định “…phát huy truyền thống đoàn kết, đột phá phát triển nhanh, bản sắc, bền vững; nâng cao toàn diện đời sống của nhân dân, xây dựng tỉnh Thái Nguyên trở thành trung tâm công nghiệp hiện đại, có thu nhập trung bình cao trước năm 2030”. Định hướng này đặt truyền thống đoàn kết cùng yêu cầu đổi mới, phát huy nội lực gắn với huy động và sử dụng hiệu quả các nguồn lực bên ngoài, hướng tới những mục tiêu phát triển dài hạn.

Những kết quả đạt được trong 6 tháng đầu năm 2026 tiếp tục khẳng định động lực phát triển của Thái Nguyên. GRDP của tỉnh tăng 10,01%, thuộc nhóm 10 địa phương có tốc độ tăng trưởng cao nhất cả nước; khu vực công nghiệp, xây dựng tiếp tục giữ vai trò quan trọng. Kết quả đó đặt ra yêu cầu tiếp tục phát huy nội lực, nâng cao hiệu quả quản trị, khơi dậy sức sáng tạo của doanh nghiệp và củng cố sự đồng thuận trong Nhân dân, tạo thêm sức bật cho giai đoạn mới.

Sức mạnh đoàn kết đã lịch sử Thái Nguyên. Năm 1945, sự đồng lòng của nhân dân góp phần làm nên thắng lợi của cuộc Tổng khởi nghĩa giành chính quyền; trong các cuộc kháng chiến, tinh thần ấy trở thành sức mạnh để quân và dân vượt qua gian khổ, đóng góp cho sự nghiệp giải phóng dân tộc, thống nhất đất nước.

Hôm nay, truyền thống ấy được tiếp nối bằng ý chí tự lực, tự cường, tinh thần đổi mới và sự thống nhất trong hành động, tạo động lực để Thái Nguyên khai thác tiềm năng, phát huy lợi thế và vươn lên.

Trong giai đoạn mới, Thái Nguyên có thêm không gian, nguồn lực và cơ hội để bứt phá. Phát huy truyền thống đoàn kết, khơi dậy nội lực, khai thác hiệu quả tiềm năng của từng vùng sẽ tạo sức mạnh chung cho một Thái Nguyên phát triển nhanh, bền vững.

Đó cũng là sự tiếp nối tinh thần của mùa Thu lịch sử, đưa những giá trị được hun đúc qua 81 năm trở thành hành động và thành quả, góp phần xây dựng quê hương ngày càng giàu đẹp, văn minh, đóng góp vào sự phát triển chung của đất nước.