Đại biểu Quốc hội tỉnh Thái Nguyên góp ý vào nhiều dự án luật

Ngày 7-8, Quốc hội thảo luận tổ về: Dự án Luật Phát triển đô thị; Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của 10 luật có liên quan đến thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh trong lĩnh vực nông nghiệp và môi trường; Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Tần số vô tuyến điện, Luật Viễn thông, Luật Giao dịch điện tử và Luật Chuyển giao công nghệ.

Góp ý dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Chuyển giao công nghệ, đại biểu Hồ Thị Kim Ngân (Đoàn ĐBQH tỉnh Thái Nguyên) quan tâm đến nội dung sửa đổi khoản 2 Điều 41 về Chương trình quốc gia phát triển thị trường khoa học và công nghệ.

Theo đại biểu, dự thảo Luật đã phân cấp mạnh theo hướng giao Bộ Khoa học và Công nghệ chủ trì, phối hợp với các bộ, cơ quan liên quan xây dựng và phê duyệt Chương trình; chủ trương đẩy mạnh phân cấp, phân quyền nhằm nâng cao tính chủ động và trách nhiệm của các bộ, ngành.

Tuy nhiên, đối với Chương trình quốc gia về phát triển thị trường khoa học và công nghệ, đại biểu đề nghị tiếp tục nghiên cứu để bảo đảm phù hợp với tính chất liên ngành, liên lĩnh vực.

Theo đại biểu, phát triển thị trường khoa học và công nghệ không chỉ thuộc phạm vi quản lý của Bộ Khoa học và Công nghệ mà còn liên quan đến nhiều lĩnh vực như thương mại hóa kết quả nghiên cứu, hỗ trợ doanh nghiệp đổi mới công nghệ, đầu tư, tài chính, thuế, sở hữu trí tuệ, đấu thầu, mua sắm công, hạ tầng thông tin và cơ sở dữ liệu công nghệ. Do đó, nhiều nội dung cần có sự phối hợp của các bộ, ngành và cơ chế điều phối thống nhất ở cấp Chính phủ.

Đại biểu đề nghị nghiên cứu quy định theo hướng Bộ Khoa học và Công nghệ chủ trì, phối hợp với các bộ, cơ quan liên quan xây dựng, phê duyệt theo thẩm quyền hoặc trình cấp có thẩm quyền phê duyệt Chương trình quốc gia về phát triển thị trường khoa học và công nghệ. Cách quy định này vừa bảo đảm tinh thần phân cấp, phân quyền, vừa có cơ chế xử lý đối với những nội dung liên ngành hoặc vượt thẩm quyền của Bộ.

Góp ý đối với nội dung sửa đổi khoản 2 Điều 54, dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Chuyển giao công nghệ, đại biểu đề nghị rà soát kỹ quy định giao Bộ Khoa học và Công nghệ chủ trì, phối hợp ban hành các chương trình, chính sách về nhập khẩu công nghệ, phát triển thị trường, thúc đẩy chuyển giao, ứng dụng và đổi mới công nghệ.

Theo đại biểu, chính sách này tác động sâu rộng đến nhiều lĩnh vực liên ngành như ngoại thương, hải quan, thuế, quốc phòng, an ninh và môi trường. Nếu quy định chung chung sẽ dễ gây chồng chéo hoặc dẫn đến cách hiểu sai lệch rằng Bộ được ban hành cả chính sách thuộc thẩm quyền của bộ, ngành khác hoặc của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ.

Vì vậy, đại biểu kiến nghị sửa đổi theo hướng: Bộ Khoa học và Công nghệ chủ trì, phối hợp với các cơ quan liên quan xây dựng, ban hành theo thẩm quyền hoặc trình cấp có thẩm quyền ban hành chương trình, chính sách về nhập khẩu công nghệ.

Góp ý vào dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Trồng trọt, đại biểu Hà Sỹ Huân, Phó Trưởng đoàn chuyên trách Đoàn ĐBQH tỉnh Thái Nguyên, quan tâm đến các quy định về lưu hành giống cây trồng và điều kiện đối với tổ chức, cá nhân buôn bán giống cây trồng; đề nghị việc đơn giản hóa thủ tục hành chính cần gắn với yêu cầu kiểm soát chất lượng, truy xuất nguồn gốc và bảo vệ quyền lợi, sinh kế của người dân.

Tán thành chủ trương đơn giản hóa thủ tục hành chính nhằm tạo thuận lợi cho người dân và doanh nghiệp, tuy nhiên đại biểu đề nghị cần xây dựng cơ chế quản lý linh hoạt, phù hợp với từng nhóm giống cây trồng thay vì áp dụng cào bằng.

Theo đại biểu, cây trồng có đặc thù riêng về chu kỳ sinh trưởng, điều kiện thổ nhưỡng và khí hậu. Do đó, các giống cây đã được sản xuất ổn định, phù hợp với thổ nhưỡng địa phương cần áp dụng cơ chế thông thoáng. Ngược lại, đối với các giống cây trồng mới, đặc biệt là giống nhập khẩu hoặc dịch chuyển từ vùng sinh thái khác bắt buộc phải có cơ chế kiểm soát, đánh giá mức độ phù hợp trước khi đưa vào sản xuất đại trà.

Từ thực tiễn địa phương, đại biểu chỉ ra tình trạng một số giống cây khi mới đưa vào gieo trồng được khuyến khích phát triển, nhưng sau 5 - 7 năm thu hoạch, hiệu quả kinh tế và chất lượng lại không đạt kỳ vọng. Đối với các loại cây lâu năm mất từ 6 - 10 năm mới cho thu hoạch, nếu giống không bảo đảm, thiệt hại kinh tế đối với người dân là rất lớn và khó khắc phục.

Liên quan đến quy định tại điểm a khoản 6 Điều 1 của dự thảo Luật về việc bãi bỏ khoản 2 Điều 22, đại biểu đề nghị cơ quan soạn thảo cần cân nhắc nội dung này. Thực tế, hoạt động kinh doanh giống cây trồng trôi nổi trên mạng xã hội, chợ tự phát diễn ra rất phổ biến, khiến công tác quản lý chất lượng gặp nhiều thách thức.

Việc loại bỏ các điều kiện kinh doanh bắt buộc nguy cơ làm gia tăng tình trạng giống không rõ nguồn gốc, gây khó khăn cho việc truy cứu trách nhiệm khi xảy ra sự cố. Trong đó, người dân vùng cao, vùng đồng bào dân tộc thiểu số và khu vực có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn sẽ là nhóm yếu thế chịu ảnh hưởng nặng nề nhất do hạn chế về khả năng kiểm chứng thông tin.

Đại biểu kiến nghị cơ quan soạn thảo đánh giá kỹ tác động của việc bãi bỏ khoản 2 Điều 22 để duy trì công cụ truy xuất nguồn gốc và xác định rõ trách nhiệm của đơn vị kinh doanh. Đồng thời nghiên cứu phân cấp phù hợp cho chính quyền cấp xã trong việc kiểm soát hoạt động kinh doanh giống trên địa bàn, vừa bảo đảm mục tiêu cải cách hành chính, vừa bảo vệ sinh kế lâu dài của người dân.

Quan tâm đến quy định về cơ chế, chính sách, hỗ trợ đặc thù do địa phương quyết định tại dự thảo Luật Phát triển đô thị đặc biệt, đại biểu Nguyễn Công Hoàng, Giám đốc Bệnh viện Trung ương Thái Nguyên (Đoàn ĐBQH tỉnh Thái Nguyên), đề nghị cần làm rõ hành lang pháp lý cho các quy định này.

Đại biểu băn khoăn về ranh giới áp dụng: liệu cơ chế đặc thù của địa phương có được phép “vượt” qua khuôn khổ của các luật chuyên ngành hiện hành, hay vẫn phải tuân thủ nghiêm ngặt theo các luật chuyên ngành đó?