Giao việc khó, rèn cán bộ

Từ áp lực vận hành gần 9.000 danh mục công việc ở xã Võ Nhai đến bài toán tổ chức lại bộ máy tại phường Vạn Xuân; từ yêu cầu giảm nghèo ở Phong Quang đến khát vọng đánh thức tiềm năng du lịch Ba Bể, thực tiễn đang đặt cán bộ Thái Nguyên trước những phép thử cụ thể. Qua việc khó, năng lực và bản lĩnh được bộc lộ; qua kết quả, tổ chức có thêm căn cứ để lựa chọn, rèn luyện và sử dụng cán bộ.

Sau hợp nhất, địa bàn rộng hơn, khối lượng công việc lớn hơn, yêu cầu phát triển cũng cao hơn. Những bài toán mới không chỉ đòi hỏi cán bộ cơ sở vững chuyên môn mà còn phải biết điều hành, quy tụ, gần dân và dám chịu trách nhiệm. Đây cũng là môi trường rõ nhất để nhận diện năng lực cán bộ.

Xã Võ Nhai được hình thành trên cơ sở hợp nhất xã Phú Thượng, xã Lâu Thượng và thị trấn Đình Cả, có diện tích gần 10.000ha, dân số gần 18.000 người; đồng bào dân tộc thiểu số chiếm 74,53%. Với 33 cán bộ, công chức, bộ máy chính quyền xã phải xử lý 8.792 danh mục công việc; bình quân mỗi người đảm nhiệm từ 120 đến hơn 150 danh mục chuyên ngành. Cùng với đó là hạ tầng mạng còn yếu, phần mềm chưa ổn định và gần 300 hộp hồ sơ giấy từ các đơn vị cũ cần phân loại, xử lý.

Trước sức ép ấy, địa phương huy động nguồn xã hội hóa để trang bị mỗi xóm một máy tính; kiện toàn đội ngũ cán bộ xóm; chuẩn hóa, số hóa đầu vào và trả kết quả điện tử đối với 6.148 hồ sơ. Tỷ lệ hồ sơ giải quyết đúng và trước hạn đạt 98,62%. Những con số này không chỉ phản ánh khối lượng công việc mà còn cho thấy khả năng tổ chức thực hiện trong điều kiện bộ máy mới còn nhiều khó khăn.

Nếu Võ Nhai là phép thử về năng lực vận hành thì tại Vạn Xuân, việc khó trước hết là củng cố đoàn kết sau sắp xếp. Từ 4 đơn vị hành chính, phường phải tổ chức lại 62 chi bộ tổ dân phố thành 21 chi bộ, đồng thời bảo đảm hoạt động liên tục, không để gián đoạn công việc của người dân.

Theo đồng chí Trần Xuân Trường, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND phường, người đứng đầu phải tạo được sự thống nhất trong tập thể, thích ứng nhanh với phương thức quản trị mới; phát huy dân chủ, phân công rõ trách nhiệm và kịp thời nắm bắt tâm tư của cán bộ, đảng viên, Nhân dân.

Còn tại Ba Bể, nhiệm vụ không dừng ở quản lý địa bàn gần 148km² với 11.700 người mà là biến lợi thế hồ Ba Bể và Vườn quốc gia Ba Bể thành sinh kế bền vững. Đồng chí Nguyễn Đức Dũng, Phó Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch UBND xã, cùng tập thể cấp ủy tập trung tháo gỡ những điểm nghẽn về hạ tầng, sản phẩm du lịch, nhân lực, nguồn vốn và sự chồng lấn giữa quy hoạch lâm nghiệp, bảo tồn di tích với nhu cầu sử dụng đất, phát triển kinh tế - xã hội. Bài toán ở đây rất rõ: phát triển du lịch nhưng không đánh đổi rừng, cảnh quan, di sản và bản sắc văn hóa.

Bốn địa bàn, bốn nhóm việc khác nhau nhưng cùng chỉ ra một điều: Năng lực cán bộ không thể chỉ nhận diện qua hồ sơ, bằng cấp hay quá trình công tác. Năng lực ấy bộc lộ rõ nhất trong cách cán bộ đi vào điểm nghẽn, quy tụ tập thể, thuyết phục Nhân dân và tạo ra chuyển biến cụ thể. Thực tiễn vì thế vừa là nơi rèn cán bộ, vừa là thước đo để tổ chức chọn đúng người.

Quy hoạch không phải “giữ chỗ”

Sau hợp nhất, Thái Nguyên mở rộng không gian phát triển với 92 xã, phường, hội tụ lợi thế công nghiệp, đô thị, dịch vụ, nông, lâm nghiệp và du lịch. Từ vị trí 33/34 về tăng trưởng GRDP cuối năm 2025, chỉ sau nửa năm, tỉnh vươn lên thứ 9 cả nước, đạt 10,01%; riêng quý II tăng 11,28%, đứng thứ 3.

7 tháng đầu năm 2026, tỉnh dẫn đầu cả nước về thu hút FDI với 8,03 tỷ đô-la Mỹ; thu ngân sách đến ngày 10-8 đạt trên 18.690 tỷ đồng; giải ngân đầu tư công đạt 56%, đứng thứ 6 toàn quốc. Những con số cho thấy sức bật mạnh mẽ của không gian phát triển mới.

Tuy nhiên, không gian phát triển rộng hơn cũng đặt ra yêu cầu quản trị cao hơn. Để biến lợi thế sau hợp nhất thành tăng trưởng thực chất, thu hẹp chênh lệch vùng miền, tháo gỡ điểm nghẽn về quy hoạch, đất đai, giải phóng mặt bằng, đầu tư công và thủ tục hành chính, yếu tố quyết định vẫn là cán bộ. Bởi chủ trương đúng chỉ đi vào cuộc sống khi có đội ngũ đủ năng lực, dám làm, dám chịu trách nhiệm và theo đuổi công việc đến cùng.

Thực tế cho thấy, nguồn cán bộ của tỉnh không thiếu, nhưng để chuyển “nguồn quy hoạch” thành “cán bộ dùng được” vẫn còn khoảng cách. Toàn tỉnh hiện có 2.495 người được quy hoạch cấp ủy cấp xã và tương đương; trong đó cán bộ trẻ dưới 42 tuổi chiếm 47,29%, cán bộ nữ chiếm 48,14%, cán bộ người dân tộc thiểu số chiếm 59,24%.

Tuy nhiên, trong 464 cán bộ thuộc diện Ban Thường vụ Tỉnh ủy quản lý, cán bộ trẻ chỉ chiếm 8,41%; riêng cấp tỉnh chỉ có 8/192 đồng chí, tương đương 4,17%. Nguồn quy hoạch bốn chức danh chủ chốt cấp xã còn thiếu 310 lượt; chức danh Phó Chủ tịch UBND tỉnh thiếu 6 nguồn.

Những con số này chỉ ra rằng điểm nghẽn không nằm ở việc lập thêm danh sách mà ở khả năng phát hiện, đào tạo và rèn luyện cán bộ qua thực tiễn. Vì vậy, đồng chí Bí thư Tỉnh ủy Trịnh Xuân Trường từng nhấn mạnh: Quy hoạch phải gắn với giao việc khó, luân chuyển đến địa bàn phức tạp và đánh giá bằng sản phẩm cụ thể; đồng thời sàng lọc những người thiếu trách nhiệm, không có kết quả hoặc uy tín giảm sút.

Trong không gian phát triển mới, Thái Nguyên cần những cán bộ không chỉ “đủ chuẩn” trên hồ sơ mà thực sự có bản lĩnh, tư duy phát triển, năng lực hành động và tinh thần chịu trách nhiệm. Quy hoạch chỉ có giá trị khi chọn đúng người, rèn đúng việc và chuẩn bị được đội ngũ có thể gánh vác nhiệm vụ ngay khi tổ chức cần.

Giao việc để rèn người

Tỉnh Thái Nguyên đang có rất nhiều việc lớn, việc khó và cơ hội để cán bộ thể hiện, trưởng thành. Không gian lớn hơn mở ra cơ hội mới, đồng thời đặt ra yêu cầu quản trị cao hơn. Bộ máy mới khó vận hành hiệu quả nếu vẫn bị níu bởi tư duy cũ, tâm lý sợ trách nhiệm, né việc khó hoặc chỉ hoàn thành quy trình mà không tạo ra kết quả. Bởi vậy, điều Thái Nguyên cần không phải là những cán bộ chỉ chờ một vị trí mà là những người sẵn sàng nhận một nhiệm vụ.

Tại cuộc gặp mặt cán bộ quy hoạch diện Bộ Chính trị quản lý, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm yêu cầu dứt khoát khắc phục nhận thức lệch lạc coi quy hoạch là “giữ chỗ”, “xếp hàng đến lượt” hay sự bảo đảm chắc chắn cho một chức vụ. Quy hoạch phải mở nhưng không hạ chuẩn, phải động nhưng không tùy tiện; cán bộ phát triển tốt thì tiếp tục đào tạo, giao việc, sử dụng, còn người chững lại, giảm uy tín, không còn triển vọng phải được đưa ra khỏi quy hoạch một cách công tâm, minh bạch.

Tinh thần ấy được Thái Nguyên cụ thể hóa bằng việc lần đầu tổ chức gặp mặt cán bộ trong quy hoạch để trực tiếp định hướng, giao nhiệm vụ và lắng nghe quyết tâm phấn đấu của đội ngũ cán bộ nguồn. Bí thư Tỉnh ủy Trịnh Xuân Trường nhấn mạnh, quy hoạch chỉ là sự ghi nhận bước đầu đối với cán bộ có triển vọng, không phải sự bảo đảm cho một chức danh trong tương lai. Giá trị của cán bộ không nằm ở chức danh dự kiến mà ở những việc đã làm được và khả năng gánh vác nhiệm vụ khó hơn vì lợi ích chung.

Cách làm của tỉnh là gắn quy hoạch với một chu trình liên tục: Phát hiện, lựa chọn, giao việc, rèn luyện, đánh giá và sàng lọc. Ngay sau hội nghị gặp mặt, mỗi cán bộ trong quy hoạch phải xây dựng kế hoạch rèn luyện gắn với vị trí công tác và chức danh được quy hoạch; xác định một hạn chế cần khắc phục, một năng lực cần bổ sung và ít nhất một nhiệm vụ khó hoặc sản phẩm cụ thể cam kết hoàn thành trong năm 2026. Việc thực hiện được đánh giá hằng quý theo tinh thần “6 rõ”: rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ thời gian, rõ sản phẩm, rõ thẩm quyền.

Là một trong những cán bộ tham dự buổi làm việc với cán bộ trong quy hoạch các chức danh thuộc diện Ban Thường vụ Tỉnh ủy quản lý, đồng chí Nguyễn Nho Huấn, Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy phường Vạn Xuân, đã xây dựng kế hoạch rèn luyện cụ thể; chủ động nắm chắc địa bàn, đổi mới tư duy, nâng cao năng lực lãnh đạo, điều hành. Đó là sự chuyển biến từ tâm thế “được quy hoạch” sang chủ động chứng minh năng lực bằng kết quả công việc.

Cùng chung tinh thần ấy, trên cương vị Chủ tịch UBND xã Dân Tiến, đồng chí Mông Thị Tuyết Nhung xác định giao việc khó chính là cơ hội để cán bộ trẻ rèn bản lĩnh, khẳng định năng lực. Trọng tâm trước mắt là phát triển nông nghiệp gắn với cây trồng chủ lực, xây dựng rừng bền vững và sản phẩm OCOP; đồng thời giữ vững an ninh, trật tự địa bàn giáp ranh, tạo nền tảng cho địa phương phát triển ổn định.

Công tác cán bộ là “then chốt của then chốt”. Giao việc khó để thấy năng lực, qua việc khó để rèn bản lĩnh; lấy sản phẩm và sự hài lòng của Nhân dân làm thước đo. Đó là cách sàng lọc thực chất để chọn đúng người, rèn cán bộ đủ sức gánh vác nhiệm vụ, đưa tỉnh Thái Nguyên bước vào kỷ nguyên mới.