Ngành than nỗ lực vượt khó, giữ nhịp sản xuất

Trong 6 tháng đầu năm 2026, hoạt động sản xuất công nghiệp tiếp tục đối mặt với nhiều thách thức khi giá nguyên, nhiên vật liệu biến động, thời tiết diễn biến bất thường, trong khi các yêu cầu về môi trường, đất đai và thủ tục cấp phép ngày càng chặt chẽ. Đối với ngành than Thái Nguyên - một trong những lĩnh vực công nghiệp quan trọng của địa phương, những khó khăn này đang tác động trực tiếp đến hoạt động sản xuất, kinh doanh cũng như việc làm, thu nhập của người lao động.

Nỗ lực tháo gỡ khó khăn trong khai thác

Tại Công ty Than Khánh Hòa, áp lực sản xuất ngày càng gia tăng khi khai trường tiếp tục xuống sâu, kéo theo chi phí khai thác tăng cao. Ngay từ đầu năm, đơn vị đã tập trung nguồn lực thực hiện công tác vét bùn đáy moong nhằm phục vụ việc khai thác xuống sâu đáy mỏ. Đến hết tháng 6, hơn 81.000m3 bùn đã được xử lý, tạo điều kiện duy trì hoạt động khai thác trong thời gian tới.

Bên cạnh đó, nhiều hạng mục hạ tầng phục vụ sản xuất được triển khai đồng bộ như chống thấm, gia cố đê Bắc khai trường; đào, nắn suối khu vực Nam bãi thải Tây; hoàn thiện thủ tục thuê đất khu vực Nam bãi thải Tây phục vụ công tác đổ thải. Công ty cũng đang phối hợp với các cơ quan chức năng hoàn thiện các thủ tục liên quan đến đề án đóng cửa mỏ đối với khu vực khai thác hầm lò đã kết thúc hoạt động, bảo đảm thực hiện đầy đủ trách nhiệm cải tạo, phục hồi môi trường.

Theo ông Nguyễn Ngọc Huân, Phó Giám đốc Công ty Than Khánh Hòa, thời tiết những tháng đầu năm diễn biến bất thường với nắng nóng kéo dài xen kẽ các đợt mưa lớn, ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ sản xuất. Đặc biệt, ảnh hưởng của bão MATMO năm 2025 làm phát sinh lượng bùn lớn, buộc doanh nghiệp phải tập trung nhiều nhân lực, thiết bị cho công tác xử lý bùn thay vì bóc đất đá phục vụ khai thác. Cùng với đó, giá nhiên liệu, vật tư và thiết bị tiếp tục tăng, khiến chi phí sản xuất đội lên đáng kể.

Những khó khăn trên khiến khối lượng đất đá bóc của đơn vị trong 6 tháng đầu năm chỉ đạt hơn 2,06 triệu m3, bằng 87,66% kế hoạch; sản lượng than sạch đạt 315.000 tấn, bằng 96,85% kế hoạch được giao. Để bảo đảm cân đối tài chính và duy trì hoạt động ổn định, Công ty dự kiến điều chỉnh giảm khoảng 10% khối lượng đất đá bóc trong kế hoạch năm 2026 và sẽ bù khối lượng này vào năm 2027 khi điều kiện sản xuất thuận lợi hơn.

Trong bối cảnh thời tiết khắc nghiệt, công tác bảo đảm an toàn lao động được doanh nghiệp đặc biệt chú trọng. Ông Trần Thủy Lợi, Trưởng phòng Kỹ thuật sản xuất, cho biết đơn vị thường xuyên rà soát các khu vực có nguy cơ mất an toàn trong mùa mưa bão, đồng thời điều chỉnh phương án tổ chức sản xuất phù hợp với điều kiện thực tế. Công ty cũng bố trí thời gian làm việc linh hoạt, tăng cường nước uống, chế độ bồi dưỡng chống nóng và các biện pháp chăm sóc sức khỏe nhằm bảo đảm điều kiện làm việc tốt nhất cho người lao động.

Là người trực tiếp làm việc tại khai trường, anh Trần Xuân Trường, công nhân Phân xưởng Cơ điện, chia sẻ: Mặc dù điều kiện sản xuất còn nhiều khó khăn, song doanh nghiệp luôn quan tâm đến công tác an toàn lao động, trang bị đầy đủ phương tiện bảo hộ và thực hiện đầy đủ các chế độ đối với người lao động, giúp công nhân yên tâm gắn bó với đơn vị.

Linh hoạt giải pháp ổn định việc làm cho người lao động

Nếu như khó khăn của Công ty Than Khánh Hòa đến từ điều kiện khai thác và chi phí sản xuất thì Công ty Than Núi Hồng lại đang gặp trở ngại khác. Hiện nay, dự án khai thác phần nông của đơn vị đã kết thúc, trong khi Dự án mở rộng, nâng công suất mỏ vẫn chưa được cấp giấy phép khai thác khoáng sản.

Theo ông Đỗ Huy Trường, Phó Giám đốc Công ty Than Núi Hồng, Đề án Thăm dò nâng cấp trữ lượng đã được hoàn thiện hồ sơ và trình Bộ Nông nghiệp và Môi trường từ năm 2025, song đến nay vẫn chưa được phê duyệt. Điều này ảnh hưởng đáng kể đến kế hoạch sản xuất, khiến một số bộ phận lao động thiếu việc làm, số ngày công thực hiện thấp hơn kế hoạch và thu nhập của người lao động chỉ đạt khoảng 80% so với kế hoạch đề ra.

Trước thực tế đó, Công ty đã chủ động triển khai nhiều giải pháp nhằm ổn định việc làm cho người lao động. Trong quý II năm 2026, có 53 lao động trực tiếp sản xuất, gồm lái xe, vận hành máy xúc, khoan và gạt, được điều động đến làm việc tại các đơn vị thành viên thuộc Tổng Công ty Công nghiệp Mỏ Việt Bắc - VVMI như Than Khánh Hòa, Than Na Dương và Xi măng Quán Triều. Đây được xem là giải pháp tạm thời nhưng hiệu quả, giúp người lao động duy trì việc làm, thu nhập và giữ ổn định lực lượng lao động kỹ thuật của doanh nghiệp.

Bên cạnh đó, Công ty cũng đẩy mạnh hoạt động sản xuất, kinh doanh ở các lĩnh vực khác như dịch vụ lưu trú tại Khách sạn Mỏ Việt Bắc và sản xuất vỏ bao xi măng nhằm tạo thêm việc làm, tăng doanh thu, giảm áp lực trong giai đoạn chờ hoàn thiện các thủ tục cấp phép khai thác mới.

Chị Trần Thị Huế, Tổ gia công, Phân xưởng Cơ điện - Đường sắt, cho biết: Dù còn nhiều khó khăn nhưng người lao động vẫn yên tâm công tác bởi doanh nghiệp luôn quan tâm bố trí việc làm phù hợp và thực hiện đầy đủ các chế độ theo quy định. Chúng tôi mong các thủ tục cấp phép sớm được hoàn thiện để doanh nghiệp ổn định sản xuất, tạo thêm việc làm và nâng cao thu nhập cho người lao động trong thời gian tới.

Hiện nay, trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên có 5 mỏ than còn hiệu lực giấy phép khai thác khoáng sản. Ngành than tiếp tục giữ vai trò quan trọng trong cơ cấu công nghiệp của tỉnh, tạo việc làm cho hàng nghìn lao động trực tiếp và gián tiếp. Trong bối cảnh nhiều khó khăn đan xen, các doanh nghiệp trong ngành đang nỗ lực duy trì sản xuất, đầu tư hạ tầng khai trường, thực hiện các yêu cầu về bảo vệ môi trường và hoàn thiện các thủ tục pháp lý cho các dự án mở rộng sản xuất.

Khó khăn vẫn còn ở phía trước, nhưng với sự chủ động của doanh nghiệp, sự đồng hành của các cơ quan quản lý nhà nước cùng quyết tâm của người lao động, ngành than Thái Nguyên đang nỗ lực giữ nhịp sản xuất, tiếp tục đóng góp vào tăng trưởng công nghiệp và bảo đảm an sinh xã hội trên địa bàn tỉnh.