Gaza: Hành trình khôi phục những đàn ong giữa tàn tích chiến tranh

Trước chiến tranh, Dải Gaza có khoảng 30.000 tổ ong, cung cấp hàng trăm tấn mật mỗi năm và góp phần duy trì hệ sinh thái nông nghiệp của vùng đất này. Nhưng sau hơn hai năm xung đột, phần lớn đồng ruộng bị tàn phá, các vườn cây ăn quả trở thành vùng cấm, khiến nghề nuôi ong – sinh kế của nhiều gia đình Palestine qua nhiều thế hệ – đứng trước nguy cơ biến mất.

Đứng trên mái của một tòa nhà bị bom đạn tàn phá ở thành phố Gaza, người nuôi ong Ibrahim al-Dabba nhẹ nhàng nhấc từng cầu ong giữa khung cảnh đổ nát. Chỉ tay về những đống gạch vụn xung quanh, ông nói: "Ong cần cây cối để sinh sống, nhưng giờ chúng tôi phải nuôi ong giữa đống đổ nát."

Sau khi lệnh ngừng bắn có hiệu lực, ông Dabba hy vọng có thể quay lại nghề truyền thống của gia đình. Tuy nhiên, thực tế khắc nghiệt hơn nhiều. "Chúng tôi không tìm được ong, không có thiết bị, không có cầu ong, không có bất cứ thứ gì để bắt đầu lại. Ngay cả việc tiếp cận các khu vực nông nghiệp cũng bị cấm vì chúng nằm trong vùng giới hạn quân sự," ông chia sẻ.

Chi phí tái khởi nghiệp cũng trở thành gánh nặng. Ông cho biết phải bỏ ra 10.000 shekel, tương đương hơn 3.200 USD, chỉ để mua ba tổ ong, chưa kể toàn bộ thiết bị đi kèm. Những tổ ong hiện được đặt trên mái nhà đã hư hỏng vì không còn đất canh tác để di chuyển đến. "Ngay cả khi làm việc ở đây, chúng tôi cũng phải chấp nhận rủi ro. Những đứa trẻ phụ giúp tôi phải lên mái nhà có nguy cơ sập bất cứ lúc nào," ông nói.

Theo kỹ sư nông nghiệp kiêm người nuôi ong Rateb Sammour, chiến tranh đã giáng một đòn nặng vào ngành nuôi ong của Gaza. "Trước chiến tranh, Gaza có khoảng 30.000 tổ ong. Sau chiến tranh, chỉ còn khoảng 700 tổ. Người nuôi ong phải tách đàn để duy trì số lượng, nhưng sản lượng mật hiện chỉ còn khoảng 10% so với trước đây," ông cho biết.

Không chỉ thiếu ong, người nuôi còn thiếu cả vật tư cơ bản. Cầm trên tay những cầu ong cũ bị hư hại, ông Sammour nói: "Chúng tôi có thể vệ sinh và thay sáp mới, nhưng vấn đề là hiện không có nguồn sáp nền để thay thế". Phía sau ông là hàng chục thùng ong cũ kỹ được thu gom lại sau các đợt giao tranh.

Tại trại Nuseirat ở miền Trung Gaza, người nuôi ong Fahd al-Dahdouh, 32 tuổi, dành nhiều ngày để sửa chữa những thùng ong được nhặt lại từ các khu vực bị phá hủy. "Tất cả những tổ ong này đều bị chiến tranh phá hủy, có cái hư hỏng một phần, có cái hỏng hoàn toàn. Tôi gom lại từng chiếc nắp, từng thùng ong, từng tấm đáy để lắp ráp thành những tổ ong mới," anh nói.

Giữa khung cảnh hoang tàn, những người nuôi ong ở Gaza vẫn kiên trì gìn giữ những đàn ong còn sót lại. Với họ, đó không chỉ là nỗ lực khôi phục sinh kế mà còn là cách bảo vệ một mắt xích quan trọng của hệ sinh thái và nuôi hy vọng về ngày vùng đất này có thể hồi sinh sau chiến tranh.