“Sống thương yêu, sẻ chia, giúp đỡ lẫn nhau là nét đẹp trong cuộc sống đời thường của người dân xóm Đoàn Kết” - ông Nguyễn Trường Thọ, Chủ tịch UBND xã Thuận Thành (Phổ Yên) đã nói với chúng tôi như vậy.
Một ngày cuối năm, trời hanh hao nắng, đào, mận trong vườn nhà vừa độ chúm chím hồng như môi xinh thôn nữ. Ngoài đồng, đất mới cày lật, bừa ải chuẩn bị vào vụ mới. Trên các trục đường làng, bà con rủ nhau về chợ huyện sắm sanh… Được chứng kiến không khí ấm áp của những ngày giao mùa ấy, tôi buột miệng: Thật vui như ngày áp Tết. Và chợt nhận ra ở xóm Đoàn Kết, một vùng quê thuần nông đang “phổng phao, vươn vai” thức dậy bằng chính sự đồng thuận, phát huy nội lực trong nhân dân để làm nên diện mạo làng quê mới hôm nay.
Trò chuyện với chúng tôi, đồng chí Nguyễn Văn Tám, Bí thư Chi bộ cho biết: Xóm Đoàn Kết có 150 hộ, hơn 500 nhân khẩu, 13 đảng viên. Năm 2014, được Nhà nước cấp xi măng, nhân dân trong xóm đã đóng góp tiền mua vật liệu, thuê máy và tham gia lao động với tổng trị giá đóng góp hơn 400 triệu đồng để làm hoàn thiện 1.150 mét đường bê tông, rộng 3 mét, dày 16cm, mỗi bên để lề đường 50cm.
Đường xóm được mở rộng, việc đi lại của người dân thuận lợi hơn. Bà Nguyễn Thị Lý, bảo: Sướng nhất là công việc đồng áng, vào mùa vụ, phân bón chất lên xe chuyển ra đồng; khi thu hoạch, lúa cũng chất hết lên xe chuyển về nhà, chẳng phải vai vác, nách cắp như trước đây… Bà Lý thuộc diện hộ nghèo, nhưng khi xóm có chủ trương mở rộng đường, bà không ngần ngại, hiến 40m2 đất. Liên quan tới con đường, gia đình ông Nguyễn Văn Toản, ngoài việc hiến 75m2 đất, còn ủng hộ thêm cho xóm 2 triệu đồng tiền phá rỡ bờ rào lấy đất làm đường.
Gia đình bà Lý, ông Toản là một trong 18 hộ dân có đất liên quan tới công trình. Họ đều là những điển hình trong phong trào hiến đất mở rộng đường ở xóm Đoàn Kết. Theo số liệu thống kê của Ban xây dựng xóm: Các hộ này đã hiến được hơn 1.000m2 đất mà không đòi hỏi đền bù. Ông Nguyễn Văn Binh, Trưởng xóm nói tâm đắc: Để các hộ hiến đất làm đường giảm bớt thiệt thòi, bà con trong xóm đã đóng góp được hơn 70 triệu đồng để mua vật liệu xây dựng lại bờ rào giúp các hộ. Quá trình thi công, các hộ tự nguyện đóng góp theo khả năng kinh tế của mình. Hộ có kinh tế khó khăn nhất xóm là gia đình ông Cáp Trọng Cát, ruộng đất ít, 5 người trong nhà thì 3 người quanh năm bệnh tật, trong đó có người con dâu mắc bệnh ung thư máu cũng ủng hộ 80 nghìn đồng. Thấy nhà ông Cát cực vậy mà có tinh thần cao, một số hộ trong xóm bấy nay chần chờ cùng mang tiền sang đóng góp với Ban Xây dựng.
Bà Nguyễn Thị Hòa, Trưởng Ban Công tác Mặt trận cho biết: Hơn 70 triệu đồng gom được chúng tôi dành mua vật liệu xây dựng. Cát, xi măng và gạch chúng tôi mua tại lò và ngoài bến bãi, 6 hộ trong xóm có xe ô tô vận tải đăng ký chuyển vật liệu về chân công trình. Ngoài ra, các hộ có xe ô tô còn đăng ký ủng hộ thêm 5m3 cát/hộ. Đầu tháng 8, cả xóm tấp nập như một công trường, bà con chính thức khởi công xây dựng lại tường rào cho các hộ hiến đất. Hôm đó, ông Nguyễn Thành Trung lái chiếc máy xúc của mình đi múc móng. Tiếng máy nỏ rền, ông Trung hăng hái điều chỉnh cần gạt, gầu xúc từ sớm đến tối thì xong toàn bộ phần móng cần đào để xây lại tường rào; rồi ông lại dùng máy san, gạt lấp những chỗ trũng trên mặt đường. Thi đua với ông Trung, bà con mỗi người một việc, chuyển gạch, đánh vữa, xây chát tường rào. Bên bàn làm việc, ông Binh lật mở cuốn sổ tay, nói với tôi: Công trình tường bờ rào được hoàn thiện bằng 150 ngày công của nhân dân trong xóm. Đấy là chưa kể đến các phương tiện máy móc hỗ trợ.
Chuyện cái bờ rào được xây dựng xong, đồng nghĩa với việc thi công tuyến đường không còn gặp vướng mắc. Bà Hòa cho biết thêm: Lòng dân đồng thuận thì làm việc gì chẳng xong. Quan trọng là cán bộ phải làm đúng, làm trúng và công khai rõ ràng, mọi việc đều cần được mang ra cho nhân cùng bàn bạc, thống nhất rồi lựa chọn phương án tối ưu để thực hiện.
Theo Bà Hòa đi thăm tuyến đường bê tông của xóm, trên suốt một quãng đường kể từ cổng chào của xóm vào đến các ngõ nhỏ, tôi không gặp rác bẩn. Ông Nguyễn Văn Khải, Chủ tịch Hội Nông dân xã, đồng thời là công dân của xóm cho biết: Năm nào xóm tôi cũng tổ chức cho nhân dân vui Xuân vào ngày mùng 3 Tết. Các trò chơi gồm: Kéo co, cờ tướng, chọi gà, đập niêu… Các trò chơi đều có phần thưởng xứng đáng.
Tôi buột miệng, hỏi: Tiền thưởng cho các trò hội lấy ở đâu? Đồng chí Tám nói ngay: Tiền do nhân dân đóng góp, 100 nghìn đồng/hộ/năm. Trong xóm có 150 hộ, tương đương với số tiền 15 triệu đồng. Toàn bộ số tiền này được sử dụng vào việc thăm hỏi người trong xóm bị ốm đau; gặp hoạn nạn rủi ro đột xuất; thăm hỏi các gia đình thương binh, thân nhân liệt sĩ; tổ chức vui chơi cho các cháu nhân dịp Ngày quốc tế thiếu nhi, Tết Trung thu; chích thưởng cho những hộ đạt tiêu chí gia đình văn hóa tiêu biểu và hỗ trợ thêm cho hộ nghèo có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn ăn Tết.
Ông Binh nói với tôi chắc chắn: Xóm mới họp, thống nhất trong dịp Tết Ất Mùi tới, chích 600 nghìn đồng tiền quỹ để hỗ trợ cho 4 hộ nghèo, 150 nghìn đồng/hộ… Tuy số tiền không nhiều, nhưng lại mang một ý nghĩa đùm bọc, gắn kết lớn, đồng thời khuyến khích, động viên những người có hoàn cảnh khó khăn vươn lên trong cuộc sống.
Cũng ở xóm Đoàn Kết, chúng tôi còn được nghe những câu chuyện hết sức cảm động về tình nghĩa con người. Đó là chuyện của anh Nguyễn Văn Cần, do hay đau bệnh, nên chị Nguyễn Thị Hằng, vợ anh bỏ đi tìm hạnh phúc mới, để lại cho anh 2 con nhỏ và 30 triệu đồng tiền vay nợ Ngân hàng Chính sách - Xã hội. Các con anh, đứa lớn lên 3, đứa nhỏ đầy 12 tháng tuổi, èo uột khóc đòi. Trong cảnh ấy, bà con chòm xóm đã năng qua lại, giúp đỡ bố con anh. Nhờ đó, cháu nhỏ có sữa uống, cháu lớn được giúp tắm gội sạch sẽ. Còn chị Nguyễn Thị Tâm, bị bệnh suy tim, đau cột sống, một nách nuôi 2 con nhỏ. Thương mẹ con chị khó nghèo, bà con chòm xóm năng qua lại, dịp mùa màng bà con í ới gọi nhau giúp chị Tâm kể từ việc gieo mạ, cấy lúa và thu hoạch, cho tới lúc thóc phơi khô, đổ bồ mới hể hả ra về.
Tôi thầm nhủ: Những công việc bình dị như thế, song thật hết sức có ý nghĩa trong cuộc sống hôm nay. Bởi nhân đó giúp mọi người được gần gũi, thân thiện, cởi mở và hiểu về nhau hơn.
