Thái Nguyên đẩy mạnh phát triển du lịch cộng đồng

Giữa xu thế phát triển du lịch xanh và bền vững, Thái Nguyên đang đẩy mạnh khai thác lợi thế bản địa để phát triển du lịch cộng đồng, coi đây là hướng đi chiến lược gắn với giảm nghèo và nâng cao đời sống người dân. Từ những đồi chè bạt ngàn, suối nguồn trong mát đến bản sắc văn hóa đặc trưng, nhiều địa phương đang từng bước chuyển mình, hình thành các mô hình homestay, farmstay, hợp tác xã du lịch. Du lịch cộng đồng không chỉ mở ra sinh kế mới cho người dân mà còn góp phần định vị hình ảnh Thái Nguyên trên bản đồ du lịch khu vực.

Tại xã La Bằng, nhiều cơ sở lưu trú, homestay được mở ra, phục vụ cho du khách trong và ngoài nước.

Giữa vùng núi non trùng điệp của trung du Việt Bắc, xã La Bằng (tỉnh Thái Nguyên) hiện lên như một bức tranh xanh mướt của đồi chè, suối nguồn và mây trời. Từng là miền quê thuần nông, đời sống người dân chủ yếu dựa vào cây chè, nay La Bằng đang chuyển mình mạnh mẽ khi du lịch cộng đồng trở thành hướng đi mới, góp phần nâng cao thu nhập, tạo sinh kế bền vững cho người dân địa phương.

La Bằng được hình thành trên cơ sở sáp nhập ba đơn vị hành chính cũ là các xã: Hoàng Nông, Tiên Hội và La Bằng, với tổng diện tích hơn 60km², gồm 36 xóm và trên 18.000 nhân khẩu. Trước đây, sản xuất nông nghiệp, đặc biệt là cây chè, là nguồn thu nhập chính của người dân. Tuy nhiên, những năm gần đây, việc khai thác tiềm năng cảnh quan thiên nhiên, khí hậu trong lành và bản sắc văn hóa địa phương để phát triển du lịch cộng đồng đã mở ra hướng phát triển mới cho vùng đất này.

Theo ông Tô Hà Phương, Phó Chủ tịch UBND xã La Bằng, sau khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp, địa phương vừa có thuận lợi, vừa gặp không ít khó khăn. Tuy nhiên, các định hướng phát triển kinh tế - xã hội đã được đưa vào Nghị quyết Đại hội Đảng bộ xã, trong đó xác định rõ mũi nhọn là phát triển nông nghiệp gắn với du lịch sinh thái, du lịch cộng đồng, lấy cây chè làm cây chủ lực, cây làm giàu cho người dân.

Trong hành trình ấy, nhiều mô hình kinh tế mới đã hình thành và phát huy hiệu quả. Tiêu biểu là Hợp tác (HTX) Mây Sườn Đông do chị Bùi Thị Mai sáng lập. Xuất phát từ những đồi chè sạch, HTX đã xây dựng mô hình trải nghiệm gắn với sản xuất chè và du lịch cộng đồng. Chỉ sau thời gian ngắn đi vào hoạt động, HTX Mây Sườn Đông đã đón hơn 1.000 lượt khách, trong đó có nhiều du khách quốc tế, góp phần quảng bá hình ảnh La Bằng đến với bạn bè trong và ngoài nước.

Không chỉ dừng lại ở cây chè, du lịch cộng đồng tại La Bằng còn được mở rộng với các mô hình farmstay, homestay. Tại xóm Tân Sơn, La Bằng Farmstay của chị Nguyễn Thị Chinh được hình thành từ một khu vườn hoa giản dị. Năm 2023, gia đình chị mạnh dạn đầu tư trên diện tích 1ha đất để xây dựng hệ thống homestay phục vụ khách lưu trú. Không gian xanh mát, suối tự nhiên, khí hậu trong lành đã trở thành lợi thế riêng có, giúp La Bằng Farmstay dần khẳng định vị trí trên bản đồ du lịch địa phương.

Dù còn gặp khó khăn, đặc biệt là trong chuyển đổi mục đích sử dụng đất để phát triển dịch vụ du lịch, nhưng các hộ làm du lịch cộng đồng tại La Bằng vẫn kiên trì theo đuổi hướng đi mới, từng bước hoàn thiện sản phẩm, nâng cao chất lượng phục vụ.

Với du khách, La Bằng mang đến những trải nghiệm mới mẻ, khác biệt. Không chỉ có đồi chè bạt ngàn, nơi đây còn có suối mát, thác nước, bể bơi vô cực và nhiều hoạt động văn hóa bản địa như hát then, nhảy sạp, đốt lửa trại... vào dịp cuối tuần. Những giá trị văn hóa truyền thống được gìn giữ và “thổi hồn” vào sản phẩm du lịch, tạo sức hút bền vững.

Từ thực tiễn La Bằng có thể thấy, du lịch cộng đồng không chỉ góp phần tạo việc làm, nâng cao thu nhập cho người dân mà còn là giải pháp hiệu quả trong giảm nghèo bền vững, gắn phát triển kinh tế với bảo tồn văn hóa và bảo vệ môi trường.

Tỉnh Thái Nguyên mới sau sáp nhập có diện tích tự nhiên lên tới 8.375,21km2 với gần 1,8 triệu dân, tạo ra một vùng đất rộng lớn, đa dạng về địa hình, sinh thái và bản sắc văn hóa.

Theo Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Thái Nguyên, năm 2024, toàn tỉnh đón hơn 4,4 triệu lượt khách (khu vực Thái Nguyên cũ đón 3,4 triệu lượt, Bắc Kạn cũ đón hơn 1 triệu lượt).

Tổng thu từ du lịch đạt 3.800 tỷ đồng, giúp Thái Nguyên đứng thứ ba về lượng khách và thứ tư về tổng thu du lịch trong khu vực sau các tỉnh Tuyên Quang, Lạng Sơn, Bắc Ninh.

Sự tăng trưởng này cho thấy sức hấp dẫn ngày càng lớn của du lịch Thái Nguyên sau sáp nhập, đồng thời mở ra dư địa lớn để khai thác các sản phẩm du lịch chuyên biệt, mang tính bản địa và bền vững.

Theo ông Nguyễn Chu Thu, Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Thái Nguyên, tỉnh đang rà soát, điều chỉnh các đề án phát triển du lịch theo hướng xây dựng sản phẩm đặc trưng, đẩy mạnh xúc tiến quảng bá, nâng cao nhận diện thương hiệu và thu hút đầu tư, từng bước hoàn thiện hạ tầng tại các khu, điểm du lịch trọng điểm.

Thái Nguyên đang đứng trước cơ hội lớn để định vị lại hình ảnh du lịch trên bản đồ khu vực và quốc gia. Tuy nhiên, để du lịch phát triển bền vững, yếu tố then chốt vẫn là tư duy đổi mới, chiến lược rõ ràng và sự đồng hành của người dân với chính quyền. Để du lịch cộng đồng sẽ thực sự trở thành động lực phát triển kinh tế - xã hội, như cách La Bằng đang từng ngày khẳng định mình.