Thúc đẩy chuyển đổi sang nhiên liệu sạch

Theo lộ trình áp dụng tỷ lệ phối trộn nhiên liệu sinh học đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt, từ ngày 1/6/2026, thị trường xăng dầu Việt Nam sẽ ghi nhận một thay đổi quan trọng. Toàn bộ các dòng xăng khoáng đang lưu hành, bao gồm cả xăng RON 95, sẽ được thay thế bằng xăng sinh học E10. Quyết định này hướng tới mục tiêu bảo vệ môi trường, đồng thời góp phần giải bài toán an ninh năng lượng quốc gia trong giai đoạn mới, tạo nền tảng cho tăng trưởng bền vững.

Thời gian qua, xăng sinh học E5 đã trở nên quen thuộc với nhiều người tiêu dùng. Vì vậy, việc nâng tỷ lệ phối trộn ethanol lên 10% và áp dụng trên toàn thị trường là bước chuyển đáng chú ý. Lý do quan trọng nhất của sự thay đổi này là cam kết của Việt Nam tại các diễn đàn quốc tế về giảm phát thải khí nhà kính. Ngành giao thông vận tải hiện là một trong những nguồn phát thải carbon lớn.

Việc sử dụng E10 thay cho xăng khoáng được đánh giá là giải pháp khả thi, không đòi hỏi người dân phải chuyển ngay sang xe điện. Đây được xem là bước đệm cần thiết trong tiến trình chuyển đổi năng lượng, phù hợp điều kiện thực tế hiện nay.

Bên cạnh lợi ích môi trường, xăng E10 còn có ý nghĩa đối với an ninh năng lượng. Trong bối cảnh giá dầu thế giới thường xuyên biến động do xung đột địa chính trị, việc chủ động được 10% nguồn nhiên liệu từ nguyên liệu nội địa như sắn sẽ giúp giảm áp lực nhập khẩu.

Cùng với đó, sự chuyển đổi này cũng mở ra hướng đi bền vững cho ngành nông nghiệp. Nhu cầu ethanol tăng cao sẽ đòi hỏi vùng nguyên liệu sắn ổn định, từ đó hình thành chuỗi giá trị khép kín từ nông dân đến nhà máy sản xuất cồn và doanh nghiệp kinh doanh xăng dầu.

Nếu được vận hành hiệu quả, đây sẽ là mô hình kinh tế tuần hoàn tiêu biểu, góp phần nâng cao thu nhập cho người dân tại nhiều vùng khó khăn, nhất là khu vực trung du, miền núi.

Dù lợi ích đã rõ, nhưng lộ trình từ nay đến tháng 6-2026 vẫn còn không ít thách thức. Trước hết là tâm lý người tiêu dùng. Nhiều chủ xe, nhất là người sở hữu xe hạng sang, vẫn e ngại xăng sinh học có thể ảnh hưởng đến các chi tiết kỹ thuật của động cơ.

Mặc dù các chuyên gia khẳng định phần lớn xe sản xuất sau năm 2000 đều tương thích tốt với E10, song cơ quan chức năng vẫn cần đẩy mạnh truyền thông để người dân nhận thức đầy đủ về ưu điểm của loại nhiên liệu này.

Bên cạnh đó là bài toán nguồn cung và giá thành. Các nhà máy sản xuất ethanol trong nước cần được hỗ trợ để hoạt động hết công suất, bảo đảm mức giá cạnh tranh so với hàng nhập khẩu. Nếu giá xăng E10 không đủ hấp dẫn so với xăng khoáng trước đây, lộ trình này có thể gặp phản ứng từ thị trường, ảnh hưởng đến tiến độ triển khai chung.

Chuyển đổi sang xăng E10 từ ngày 1/6/2026 là quyết sách đúng đắn và phù hợp xu thế phát triển xanh.

Tuy nhiên, để chủ trương này đạt kết quả như kỳ vọng, cần có chính sách điều hành linh hoạt của cơ quan chức năng cùng sự đồng thuận, hưởng ứng của người dân. Khi Nhà nước, doanh nghiệp và xã hội cùng chung tay, mục tiêu xây dựng nền kinh tế xanh sẽ sớm trở thành hiện thực.