Spotify, Apple Music không thay thế phí bản quyền âm nhạc

Thời gian gần đây, thông tin về việc điều chỉnh mức thu tiền bản quyền âm nhạc đối với các cơ sở kinh doanh từ ngày 1/7/2026 khiến nhiều chủ quán cà phê tại Thái Nguyên quan tâm. Không ít người băn khoăn khi đã mua các gói nghe nhạc như Spotify, Apple Music hay YouTube Premium thì có phải đóng thêm tiền bản quyền hay không.

Theo các chuyên gia pháp lý, nghĩa vụ trả tiền bản quyền khi sử dụng âm nhạc trong hoạt động kinh doanh đã được quy định từ trước trong Luật Sở hữu trí tuệ và các văn bản hướng dẫn. Mốc ngày 1/7/2026 chỉ là thời điểm mức lương cơ sở được điều chỉnh, dẫn đến việc thay đổi cách tính mức tiền bản quyền đối với một số loại hình kinh doanh.

Đối với các quán cà phê, khi âm nhạc được phát để phục vụ khách hàng, đây được xem là hoạt động sử dụng tác phẩm vì mục đích thương mại. Do đó, việc mua tài khoản Spotify, Apple Music hoặc YouTube Premium chỉ là quyền sử dụng dành cho cá nhân theo điều khoản của nền tảng, không thay thế nghĩa vụ trả tiền bản quyền cho chủ sở hữu quyền tác giả và quyền liên quan khi phát nhạc trong cơ sở kinh doanh.

Ghi nhận tại một số quán cà phê ở Thái Nguyên cho thấy nhiều chủ cơ sở đã bắt đầu tìm hiểu kỹ hơn về quy định này. Chị Võ Thanh Bình, chủ quán November Coffee (phường Phan Đình Phùng), cho biết: Âm nhạc là yếu tố quan trọng giúp tạo nên phong cách riêng của quán. Hầu như mỗi ngày, quán đều mở nhạc để tạo không gian thư giãn cho khách. Trước đây, tôi nghĩ chỉ cần đăng ký gói nghe nhạc trả phí là có thể sử dụng tại quán. Sau khi tìm hiểu thêm, tôi mới biết quyền nghe nhạc cá nhân và quyền sử dụng âm nhạc trong kinh doanh là hai vấn đề khác nhau. Nếu pháp luật quy định phải thực hiện nghĩa vụ bản quyền thì chủ quán sẽ chấp hành nghiêm chỉnh, nhưng điều quan trọng là quy trình thu phải minh bạch, đơn vị thu phải có đầy đủ căn cứ pháp lý và mức thu cần rõ ràng để các cơ sở kinh doanh yên tâm thực hiện.

Theo chị Bình, phần lớn các quán cà phê quy mô nhỏ đều mong muốn tuân thủ quy định, song cũng cần được hướng dẫn cụ thể về đối tượng phải nộp, mức phí, phương thức thanh toán cũng như đơn vị được ủy quyền thu tiền bản quyền.

Cùng quan điểm, anh Nguyễn Tùng Dương, chủ chuỗi Dutra Coffee, phường Quyết Thắng, cho biết các cơ sở kinh doanh luôn sẵn sàng tuân thủ quy định của pháp luật nếu được cung cấp đầy đủ thông tin và có cơ chế thực hiện thống nhất.

Theo anh Dương, trong bối cảnh chi phí mặt bằng, nhân công và nguyên liệu đều tăng, bất kỳ khoản chi phí phát sinh nào cũng cần được doanh nghiệp tính toán kỹ để bảo đảm hoạt động kinh doanh ổn định.

"Là đơn vị kinh doanh, chúng tôi luôn xác định nếu pháp luật quy định phải thực hiện nghĩa vụ về bản quyền thì sẽ chấp hành. Tuy nhiên, doanh nghiệp cũng mong có hướng dẫn rõ ràng về mức thu, căn cứ tính phí và đơn vị được phép thu để có thể chủ động xây dựng kế hoạch tài chính, tránh những phát sinh không cần thiết trong quá trình hoạt động," anh Dương chia sẻ.

Theo quy định hiện hành, mức tiền bản quyền được xác định theo công thức quy định tại Nghị định 17/2023/NĐ-CP (đã được sửa đổi, bổ sung), trong đó căn cứ vào mức lương cơ sở và hệ số tương ứng với từng loại hình, quy mô kinh doanh. Với quán cà phê, mức phí chủ yếu được tính dựa trên diện tích sử dụng.

Các chuyên gia cũng khuyến nghị, khi có đơn vị đến làm việc về bản quyền âm nhạc, chủ quán cần yêu cầu cung cấp đầy đủ căn cứ pháp lý, phạm vi tác phẩm được đại diện, hợp đồng và hóa đơn theo quy định trước khi thực hiện thanh toán.

Việc chủ động tìm hiểu quy định sẽ giúp các cơ sở kinh doanh vừa bảo đảm quyền lợi của các chủ thể sáng tạo, vừa hạn chế những tranh chấp, vướng mắc trong quá trình hoạt động.