Từ khúc tráng ca bất tử đến khát vọng vươn mình

Đêm Noel năm 1972, 60 liệt sĩ Thanh niên xung phong (TNXP) Đại đội 915, Đội 91 Bắc Thái đã anh dũng hy sinh khi làm nhiệm vụ giải tỏa hàng hóa quân sự tại ga Lưu Xá, góp phần bảo đảm mạch chi viện cho chiến trường miền Nam. Sự kiện trở thành biểu tượng tiêu biểu của chủ nghĩa anh hùng cách mạng, thể hiện ý chí kiên cường và tinh thần sẵn sàng hiến dâng vì Tổ quốc. Hơn nửa thế kỷ trôi qua, giá trị lịch sử và ý nghĩa tinh thần của sự hy sinh ấy vẫn được gìn giữ, lan tỏa. Trên nền tảng đó, Thái Nguyên hôm nay đang nỗ lực chuyển hóa truyền thống thành động lực phát triển.

Khu di tích lịch sử Quốc gia 60 liệt sĩ TNXP Đại đội 915, Đội 91 Bắc Thái tại phường Gia Sàng, tỉnh Thái Nguyên.

Đêm Noel 1972 - khúc tráng ca bất tử

Trong những năm kháng chiến chống Mỹ cứu nước, Thái Nguyên giữ vị trí đặc biệt quan trọng trong mạng lưới giao thông chi viện cho chiến trường miền Nam. Ga Lưu Xá là điểm trung chuyển hàng hóa quy mô lớn, đồng thời cũng là mục tiêu đánh phá ác liệt của không quân Mỹ nhằm cắt đứt tuyến vận tải chiến lược, khiến nơi đây trở thành một trong những “tọa độ lửa” khốc liệt nhất lúc bấy giờ.

Trong bối cảnh đó, các chiến sĩ Đại đội 915, Đội 91 Bắc Thái, phần lớn là những chàng trai, cô gái dân tộc Tày, Nùng, Dao ở độ tuổi mười tám, đôi mươi, đã gác lại niềm riêng, tình nguyện đảm nhận nhiệm vụ trong điều kiện đặc biệt nguy hiểm.

Ngày 24/12/1972, giữa giá rét cắt da của mùa đông miền Bắc và thời điểm đón Noel, họ làm việc liên tục, thông trưa, xuyên đêm với quyết tâm giữ vững mạch máu giao thông, với tinh thần “máu có thể đổ nhưng đường không thể tắc”. Đêm cùng ngày, khi đang thực hiện nhiệm vụ giải tỏa hàng hóa quân sự tại ga Lưu Xá, 60 TNXP của Đại đội 915 cùng 2 cán bộ thủ kho đã anh dũng hy sinh dưới bom đạn.

Sự hy sinh ấy không chỉ là tổn thất lớn lao mà còn là minh chứng tiêu biểu cho tinh thần sẵn sàng hiến dâng vì Tổ quốc. Đó là biểu tượng rực rỡ của chủ nghĩa anh hùng cách mạng, khẳng định ý chí sắt đá và niềm tin son sắt của quân và dân Bắc Thái.

Từ mất mát đau thương, một huyền thoại đã được viết nên bằng máu, để lại bài học sâu sắc về lý tưởng sống, về lòng trung thành với Đảng, gắn bó với nhân dân và trách nhiệm với đất nước cho các thế hệ tiếp nối.

Tại Khu di tích lịch sử Quốc gia 60 liệt sĩ TNXP Đại đội 915, Đội 91 Bắc Thái hôm nay, những dấu tích của quá khứ được lưu giữ qua hiện vật, tư liệu và không gian trưng bày. Nếu không có bản đồ chiến sự, những kỷ vật còn lại và lời giới thiệu của các hướng dẫn viên, khó có thể hình dung nơi đây từng là tọa độ hứng chịu bom đạn khốc liệt, nơi lịch sử ghi dấu một trong những sự kiện bi tráng của địa phương.

Nhiều hoạt động tri ân được tổ chức tại Khu di tích lịch sử Quốc gia 60 liệt sĩ TNXP Đại đội 915, Đội 91 Bắc Thái.

Nhằm tri ân sự hy sinh đó, tỉnh Thái Nguyên đã xây dựng Khu di tích ngay trên nền hầm trú ẩn năm xưa tại phường Gia Sàng. Công trình trở thành “địa chỉ đỏ”, góp phần giáo dục truyền thống cách mạng, bồi đắp lòng yêu nước và niềm tự hào dân tộc, đồng thời là điểm đến ý nghĩa trong hành trình về nguồn của đông đảo cán bộ, đảng viên và nhân dân.

Chuyển hóa giá trị lịch sử thành động lực phát triển

Kế thừa tinh thần của thế hệ đi trước, Thái Nguyên hôm nay đang nỗ lực chuyển hóa giá trị lịch sử thành động lực phát triển kinh tế - xã hội. Từ một tỉnh còn nhiều khó khăn, địa phương đã vươn lên trở thành trung tâm công nghiệp, giáo dục và y tế của vùng Trung du và miền núi phía Bắc.

Đến nay, nhiều chỉ tiêu phát triển đạt kết quả tích cực. Hết quý I/2026, tốc độ tăng trưởng GRDP của tỉnh đạt 8,55%, nằm trong nhóm 15 địa phương dẫn đầu cả nước. Quy mô GRDP năm 2025 ước đạt khoảng 202.925 tỷ đồng, tăng 1,6 lần so với năm 2020.

Cơ cấu kinh tế chuyển dịch theo hướng tích cực trên cơ sở khai thác hiệu quả tiềm năng, trong đó khu vực công nghiệp và xây dựng tiếp tục giữ vai trò chủ lực, chiếm trên 54%. Thu nhập bình quân đầu người năm 2025 đạt 119 triệu đồng, tăng 1,5 lần so với đầu nhiệm kỳ.

Đáng chú ý, chuyển đổi số trở thành điểm nhấn trong phát triển, với tỷ trọng kinh tế số chiếm gần 30% GRDP. Hoạt động thu hút đầu tư, đặc biệt là vốn FDI, ghi nhận sự tăng trưởng mạnh mẽ và mang tính bứt phá. Riêng quý I/2026, tổng vốn đăng ký cấp mới đạt trên 5,72 tỷ USD, đưa Thái Nguyên đứng đầu cả nước về thu hút FDI trong giai đoạn này, tạo thêm dư địa cho tăng trưởng và chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng hiện đại.

Sự phát triển kinh tế tạo nền tảng để địa phương thực hiện hiệu quả các chính sách an sinh xã hội và công tác đền ơn đáp nghĩa. Đến hết nhiệm kỳ 2021-2026, Thái Nguyên là một trong những địa phương đi đầu trong chăm lo người có công.

Tỉnh đã cơ bản hoàn thành hỗ trợ nhà ở cho các đối tượng gặp khó khăn; 100% Mẹ Việt Nam Anh hùng còn sống được phụng dưỡng. Các hoạt động vận động Quỹ “Đền ơn đáp nghĩa” được duy trì thường xuyên, cùng với nhiều giải pháp thiết thực nhằm nâng cao mức sống của các gia đình chính sách.

Cán bộ, chiến sĩ Công an tỉnh Thái Nguyên tham quan, tìm hiểu lịch sử tại Khu di tích TNXP 915.

Song hành với phát triển kinh tế, công tác giáo dục truyền thống tiếp tục được chú trọng. Các chương trình như: “Hành trình về nguồn”, “Thắp nến tri ân”… được tổ chức trang trọng tại các nghĩa trang liệt sĩ và khu di tích, thu hút đông đảo đoàn viên, thanh niên tham gia, góp phần kết nối quá khứ với hiện tại, lan tỏa giá trị lịch sử trong đời sống đương đại.

Bước vào giai đoạn 2026-2031, Thái Nguyên xác định mục tiêu tăng tốc phát triển theo hướng bền vững, phấn đấu duy trì tốc độ tăng trưởng GRDP ở mức hai con số. Định hướng đến năm 2030 trở thành tỉnh có thu nhập trung bình cao, và đến năm 2045 đạt trình độ phát triển cao. Trọng tâm là phát triển hạ tầng đồng bộ, thúc đẩy chuyển đổi số, công nghiệp công nghệ cao, kinh tế xanh và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực.

Khát vọng vươn lên của Thái Nguyên hôm nay là sự tiếp nối mạch nguồn ý chí từ các thế hệ đi trước, những người đã hiến dâng tuổi xuân cho độc lập, tự do của Tổ quốc. Sự hy sinh của 60 liệt sĩ TNXP Đại đội 915 là biểu tượng tiêu biểu cho tinh thần ấy.

Từ nền tảng lịch sử đó, Đảng bộ, chính quyền và nhân dân các dân tộc trong tỉnh đang nỗ lực chuyển hóa niềm tự hào thành động lực nội sinh, xây dựng Thái Nguyên phát triển xứng tầm với truyền thống của một vùng đất anh hùng.